SKKN Một số biện pháp nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ 5-6 tuổi trong trường mầm non

Nội dung tài liệu: SKKN Một số biện pháp nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ 5-6 tuổi trong trường mầm non

1. PHÒNG GD & ĐT CAM LỘ TRƯỜNG MẦM NON HOA SEN Đề tài: Một số biện pháp nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ 5-6 tuổi trong trường mầm non Người thực hiện : Hoàng Thị Hiền
2. Phần 1:Mở đầu Lí do chọn biện pháp Trong những năm gần đây nạn ô nhiễm môi trường đang xảy ra mọi nơi từ vùng nông thôn đến khu vực thành thị, vấn đề môi trường đang diễn ra hết sức phức tạp và gây bức xúc trong nhân dân. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng ô nhiễm môi trường là do ý thức của con người, thói quen của doanh nghiệp, là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến môi trường sống của chúng ta ngày càng bị ô nhiễm. Xin kính mời ban giám khảo hãy cùng hướng lên màn hình để cùng theo dõi những hình ảnh cụ thể về vấn đề ô nhiễm môi trường Hiểm hoạ rác thải Rác thải ở các vùng Hình ảnh rác thải bừa TP Đông Hà nông thôn bải trên lề đường
3. Từ những thực trạng đáng báo động trên, những người làm trong nghành giáo dục như chúng ta có suy nghĩ, cảm nhận và hành động gì để chung tay cùng với xã hội giải quyết vấn nạn ô nhiễm môi trường. Có thể nói nội dung bảo vệ môi trường hằng năm đã được đưa vào lồng ghép trong các hoạt động nhưng nạn ô nhiểm môi trường nó luôn là vấn đề nhạy cảm và cần sự chung tay của toàn xã hội. Nét mới trong năm học 2023- 2024, Phòng Giáo dục đã chú trọng triển khai hoạt động giáo dục bảo vệ môi trường và quy trình xử lý rác thải trong các cơ sở giáo dục mầm non trên địa bàn huyện, giai đoạn 2023 – 2026, đẩy mạnh việc đưa kiến thức vào chương trình dạy học, với trẻ 5 tuổi đưa 3 chuyên đề về nhựa “Nhựa và Tôi”; “Câu chuyện của Nhựa”; “Giảm sử dụng Nhựa” vào thực hiện nhằm giúp trẻ có kiến thức hiểu biết về môi trường, và hạn chế sử dụng đồ nhựa tiến tới dừng đồ nhựa trong sinh hoạt. Xác định nội dung trọng tâm của năm học tôi lựa chọn đề tài: “ Một số biện pháp nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ 5- 6 tuổi trong trường mầm non”. Với thông điệp vì một môi trường xanh sạch đẹp, an toàn không rác thải chúng ta hãy bảo vệ môi trường để cuộc sống ngày càng tốt hơn
4. Phần 2: Nội dung 1. Đánh giá thực trạng Thuận lợi Khó khăn - Được sự quan tâm giúp đỡ của Ban giám - Trẻ 5-6 tuổi là độ tuổi rất hiếu động hiệu và đồng nghiệp. BGH nhà trường luôn - Hiện nay ý thức bảo vệ môi trường nói quan tâm tạo điều kiện cho giáo viên tham chung và phân loại rác thải ngay tại gia gia các chuyên đề. Đầu tư trang thiết bị dạy đình và ở trường học cũng còn nhiều hạn và học đầy đủ và luôn quan tâm giúp đỡ chế, nhiều hành vi xả rác sai quy định, khuyến khích sự tìm tòi sáng tạo của giáo một số gia đình chưa phân loại rác đầu viên. nguồn tại hộ gia đình, từ những hành vi - Lớp học khang trang, Giáo viên có trình độ việc làm của người lớn đã ảnh hưởng trên chuẩn (có 2 giáo viên / lớp) đến nhận thức cũng như hành vi của trẻ - Phụ huynh ngày càng nhận thức đúng về về bảo vệ môi trường dẫn đến việc giáo giáo dục lứa tuổi mầm non, nên quan tâm chú dục trẻ bảo vệ môi trường còn gặp khó trọng hơn trong việc đưa trẻ đến trường, vì khăn. vậy trẻ đi học chuyên cần hơn đạt tỉ lệ khá cao, hầu hết trẻ sạch sẽ, gọn gàng ngăn nắp. Từ những khó khăn, thuận lợi nêu trên tôi định hướng được nhiệm vụ của mình trong công việc. Để đánh giá đúng thực trạng về thói quen, ý thức ban đầu của trẻ, vào đầu năm học tôi đã tiến hành khảo sát tại lớp, kết quả cụ thể như sau: Tổng số trẻ có 33 cháu
5. BẢNG 1: Bảng thống kê số liệu ý thức bảo vệ môi trường của trẻ ( Thời điểm tháng 9 năm 2023) Kết quả TT Nội dung đánh giá Đạt Chưa đạt Số trẻ Tỉ lệ % Số trẻ Tỉ lệ % 1 Thích chăm sóc cây, con vật quen thuộc. 18 54,4% 15 45,6% 2 Bỏ rác đúng nơi quy định. 17 51,6% 16 48,4% Biết nhắc nhở người khác giữ gìn, bảo vệ môi 3 trường (không xả rác bừa bãi, bẻ cành, hái 17 51,6% 16 48,4% hoa ) Tiết kiệm trong sinh hoạt: biết tắt điện, tắt quạt 54,4% 45,6% 4 khi ra khỏi phòng, khóa vòi nước sau khi dùng, 18 15 không để thừathức ăn. 5 Biết được rác thải nhựa gây ô nhiễm môi trường 13 39,3% 20 60,7% Hạn chế sử dụng đồ nhựa dùng 1 lần và giảm sử 6 10 30,3% 23 69,7% dụng nhựa. Qua bảng khảo sát tôi nhận thấy rằng trẻ có kiến thức trong việc bảo vệ môi trường chưa đồng đều, còn nhiều hạn chế nên đã đưa ra các biện pháp sau
6. 2. Biện pháp Biện pháp 1: Lồng ghép giáo dục bảo vệ môi trường vào các hoạt động xây dựng môi trường, trang thiết bị đồ dung đồ chơi Đối với trẻ mầm non, xây dựng môi trường giáo dục trẻ là rất quan trọng. Tôi chú trọng tìm kiếm nguyên vật liệu thiên nhiên như lá cây, hạt cây cao su, mo cau, đá viên, tái chế đồ củ từ bìa caton, gỗ cây, dễ kiếm sẵn có ở địa phương làm cây sáng tạo cho trẻ hoạt động và trang trí. Nhằm hạn chế sữ dụng các nguyên vật liệu từ nhựa để làm cho môi trường trong lớp đảm bảo gần gũi, thân thiện, an toàn, gọn gàng, sạch đẹp đáp ứng nhu cầu của trẻ: “ Học mà chơi, chơi mà học”.
7. Đối với khu vực phía ngoài (sát lớp học) bản thân tôi bố trí các chậu hoa vẽ họa tiết nghộ nghĩnh mang tính giáo dục cho trẻ trồng nhiều loại cây xanh để mỗi ngày trẻ có thể tự mình chăm sóc cây xanh, giúp trẻ biết yêu lao động, biết yêu vẻ đẹp của thiên nhiên. Hình ảnh (Chậu cây em chăm)
8. Đặc biệt tôi đã tìm tòi và tự tay làm ra 3 thùng rác được làm từ bìa caton có nắp đậy mang những ý nghĩa và quy định khác nhau được đặt ở vị trí thuận lợi để đựng rác. Thùng màu xanh bỏ các loại rác dễ phân hủy tôi dạy trẻ bỏ đồ ăn thừa ,vỏ chuối, hoa củ quả... Thùng rác màu vàng dùng bỏ các loại rác khó phân hủy như bỏ hộp sữa túi nilong vỏ kẹo bim bim các vật vật sắc nhon....Thùng màu đỏ dùng bỏ các loại tái chế như giấy, bìa caton, chai nhựa .Có thể bước đầu trẻ còn bở ngỡ và bỏ rác nhầm lẫn giữa các thùng, đối với trẻ mẩu giáo không thể ngày 1, ngày 2 là trẻ biết được mà đó một quá trình hướng dẫn tôi từng bước hình thành cho trẻ thói quen phân loại rác thải tại nguồn.Với khẩu hiệu mắt thấy rác tay lượm liền
9. Biện pháp 2: Lồng ghép giáo dục bảo vệ môi trường vào các hoạt động trong ngày cho trẻ * Hoạt động học - Đối với trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi đã thống nhất sử dụng 03 chuyên đề về nhựa. Tôi luôn cố gắng đọc kỹ, nghiên cứu kỹ các nội dung để lựa chọn nội phù hợp với nhận thức của trẻ và bố trí vào thời điểm trong năm học để tổ chức thực hiện 03 chuyên đề trên có hiệu quả. Ví dụ: * Chuyên đề 1 “Nhựa và Tôi”. Tôi chắt lọc nội dung để đưa vào dạy trẻ nhận biết các vật dụng trong nhà được làm bằng nhựa hay không phải nhựa nêu được đặc điểm chung của nhựa, cách để giảm nhựa tại nhà.Hoạt động này cần được thực hiện lồng ghép giữa lý thuyết và thực tế để trẻ có thể nhận thức được dễ dàng hơn. Như cho trẻ chơi: Phân loại đồ dùng, đồ chơi không phải là nhựa * Chuyên đề 2: Câu chuyện của Nhựa. Tôi lựa chon nội dung: Biết một số tác hại của nhựa khi bị thải ra môi trường và sau khi được xử lý. Cho trẻ chơi vũ điệu dùng nhựa.
10. - Trong quá trình giảng dạy luôn khen ngợi trẻ có hành động đúng vì môi trường - Bảo vệ môi trường không cần phải làm những điều to tát mà chỉ bằng những hành động nhỏ trong cuộc sống hàng ngày như : Dạy bé tiết kiệm điện, nước, phân loại và vứt rác đúng nơi quy định Ví dụ: Đối với chủ đề thực vật KPKH “ Tìm hiểu về các loại quả”. Tôi dạy trẻ trước khi ăn các loại quả phải rửa sạch, và rửa dưới vòi nước sạch trong quá trình rửa vặn vòi nước vừa đủ để sữ dụng tiết kiệm nước, khi ăn xong trẻ biết bỏ vỏ vào thùng rác. Ngoài ra tôi còn dạy trẻ tiết kiệm trong sinh hoạt: biết tắt điện, tắt quạt khi ra khỏi phòng, khóa vòi nước sau khi dùng, không để thừa thức ăn.Biết được rác thải nhựa gây ô nhiễm môi trường.Hạn chế sử dụng đồ nhựa dùng 1 lần và giảm sử dụng nhựa
11. Hoạt động vẽ theo ý thích của trẻ, tôi lồng ghép cho trẻ vẽ tranh với chủ đề “ Bé bảo vệ môi trường”. Bài vẽ của bé Bài vẽ của bé Thời trang tái Khánh Ngân Phương Lan chế từ rác Tôi luôn sưu tầm, các bài thơ, câu chuyện, bài hát, trò chơi, hò vè có nội dung về giáo dục BVMT đưa vào các tiết học, các hoạt động mọi lúc mọi nơi.
12. + Thông qua hoạt động góc: - Để thu hút trẻ vào các góc chơi. Tôi đưa ra các tình huống về giáo dục bảo vệ môi trường để trẻ trải nghiệm như: Đóng vai bác nông dân chăm sóc vườn rau, bác lao công đang quét dọn đường phố, trong góc chơi “Bé tập làm nội trợ” chú ý dạy trẻ tiết kiệm nước thu gom đồ dùng gọn gàng sau khi làm và tắt điện khi không sử dụng. Tất cả các tình huống đó tôi đều tạo cơ hội cho trẻ trải nghiệm nhằm lồng ghép các nội dung giáo dục như sau: + Trò chơi gia đình: Dạy trẻ phải dọn dẹp nhà cửa, lau chùi nền nhà sạch sẽ, quần áo gấp gọn gàng, ngăn nắp. + Trò chơi nấu ăn: Tập làm một số món đơn giản và chú ý vệ sinh dụng cụ nhà bếp sạch sẽ. + Góc xây dựng: Trồng cây xanh xung quanh khuôn viên, sắp xếp đồ dùng ngăn nắp, hợp lý. + Góc nghệ thuật: Múa hát các bài hát có nội dung về bảo vệ môi trường, tạo những nguyên vật liệu thiên nhiên - Thông qua tổ chức giờ ăn - ngủ cho trẻ: Cho trẻ phải rửa tay trước khi ăn , ăn xong biết xếp bát, thìa gọn gàng, đúng nơi quy định. Khi đánh răng, rửa tay, lau miệng... nhắc nhở trẻ tiết kiệm nước bằng cách lấy cốc hứng nước, không vặn vòi nước chảy liên tục khi đánh răng. Từ những việc làm nhỏ đó, trẻ sẽ có thói quen gọn gàng, ngăn nắp và có ý thức xây dựng bảo vệ môi trường chung.
13. + Thông qua hoạt động ngoài trời Trên sân trường được bố trí 3 thùng rác có vẽ các hình ảnh tượng trưng cho việc phân loại rác ( Hình ảnh 3 thùng rác ) ( Hình ảnh trẻ phân loại rác thải) Các thùng rác được quy định như sau: Thùng đựng rác dễ phân hủy gồm các loại rau, cây cỏ, hoa lá, đồ ăn thừa, thùng đựng rác khó phân hủy gồm nhãn chai, võ bim bim, túi nilon, hộp cơm, sành sứ .. và thùng đựng rác tái chế như thùng caton, báo củ, các loại vải, áo quần củ.. khi cho trẻ ra hoạt động ngoài trời tôi thường xuyên cho trẻ đến gần 3 thùng rác và hướng dẫn cho trẻ biết phân loại rác bằng cách đố trẻ về các loại rác: Ví dụ như lá cây rụng dưới sân trường cháu nhặt lên bỏ vào thùng rác nào, cho trẻ thực hành nhặt lá bỏ vào thùng rác dễ phân hủy, hoặc ở góc cây có võ hộp sữa, bao bim bim, chai nhựa, bình xịt cháu nhặt bỏ vào thùng rác nào? Bỏ vào thùng rác khó phân hủy, thế các tấm bìa từ các hộp bánh con bỏ vào thùng nào? Thùng rác tái chế , tôi chú trọng và kiên trì việc rèn kỹ năng ý thức phân loại rác cho trẻ để mỗi ngày trẻ được biết và nhận thức về môi trường một ít và tôi tin chắc rằng từ ngày này qua tháng khác trẻ có kỹ năng phân loại rác và bảo vệ môi trường ngày càng trong sạch hơn
14. Biện pháp 3: Phối hợp tuyên truyền với gia đình trẻ để giáo dục bảo vệ môi trường - Tuyên truyền với phụ huynh hạn chế việc sử dụng đồ nhựa: Các loại túi đựng sữa, đựng đồ ăn nóng khuyến khích cha mẹ trẻ hướng đến lựa chọn sản phẩm thân thiện với môi trường như dùng túi vải thay cho túi nilong, tận dụng các loại, tre, nứa, lịch cũ, bìa carton để làm đồ dùng đồ chơi cho trẻ. -Trao đổi với phụ huynh về nội dung giáo dục bảo vệ môi trường để phụ huynh cho trẻ tham gia cùng bố mẹ khi ở nhà: Ví dụ cho trẻ chăm sóc vườn hoa, vườn rau, hay chăm sóc các con vật gần gũi quen thuộc với trẻ; phụ huynh phân loại và bỏ rác đúng nơi quy đinh đồng thời hướng dẫn nhắc nhỡ các cháu làm theo. -Phối hợp với phụ huynh để tuyên truyền vấn đề bảo vệ môi trường cho trẻ thông qua nhóm zalo, bảng tuyên truyền của lớp, sử dụng mạng xã hội để chia sẻ thông tin về bảo vệ môi trường
15. Phần 3: Hiệu quả thực hiện của việc áp dụng biện pháp trong thực tế tổ chức các hoạt động chăm sóc, giáo dục *Đối với trẻ: - Trẻ có kỹ năng thói quen tốt bảo vệ môi trường như ăn bánh kẹo biết bỏ giấy vào thùng rác ở gia đình củng như lớp học biết đi vệ sinh đúng chỗ, biết tiết kiệm nước và biết phân biệt hành động đúng, sai đối với môi trường trẻ ý thức được việc phân loại rác thải để bỏ vào thùng, góp phần cho việc xử lý rác thải được thuận lợi. - Ngoài ra trẻ còn biết nhắc nhở khi nhìn thấy bố mẹ, người thân xả rác bừa bãi, biết nhắc nhở người thân không hút thuốc ở nơi đông người và biết hành vi hút thuốc lá có hại cho sức khỏe và ảnh hưởng tới môi trường. - Biết tắt điện, tắt quạt khi ra khỏi phòng, khóa vòi nước sau khi dùng, không để thừa thức ăn. Biết được rác thải nhựa gây ô nhiễm môi trường. Hạn chế sử dụng đồ nhựa dùng 1 lần và giảm sử dụng nhựa.
16. - Qua kết quả khảo sát trước và sau khi thực hiện các biện pháp nêu trên trẻ có sự chênh lệch rõ rệt : Bảng 2: Kết quả khảo sát kỹ năng bảo vệ bản thân của trẻ 5 - 6 tuổi A (Thời điểm cuối tháng 10 năm 2023) Kết quả khảo sát trước khi áp dụng Kết quả khảo sát sau khi áp dụng (tháng 9) (tháng 10) Kết quả so TTT Nội dung Đạt Chưa đạt Đạt Chưa đạt sánh (tăng %) Số trẻ Tỉ lệ % Số trẻ Tỉ lệ % Số trẻ Tỉ lệ % Số trẻ Tỉ lệ % 1 Thích chăm sóc cây, con +33,5 % 18 54,4% 15 45,6% 29 87,9% 4 12,1% vật quen thuộc 2 Bỏ rác đúng nơi quy định. 17 51,6% 16 48,4% 27 81,9% 6 18,1% +30,3% 3 Biết nhắc nhở người khác 27,2% giữ gìn, bảo vệ môi 17 51,6% 16 48,4% 26 78,8% 7 21,2% trường (không xả rác bừa bãi, bẻ cành, hái hoa ) 4 -Tiết kiệm trong sinh hoạt: +27,5% biết tắt điện, tắt quạt khi 45,6% ra khỏi phòng, khóa vòi 18 54,4% 13 27 81,9% 6 18,1% nước sau khi dùng, không để thừa thức ăn. Biết được rác thải nhựa 30,3% gây ô nhiễm môi trường 13 39,3% 20 60,7% 23 69,7% 10 30,3% 5 Hạn chế sử dụng đồ nhựa +30,4% 30,3% 6 dùng 1 lần và giảm sử 10 23 69,7% 20 60,7% 13 39,3% dụng nhựa.
17. * Đối giáo viên: - Bản thân có thêm nhiều kinh nghiệm trong công tác truyền thụ kiến thức nên sau mỗi giờ hoạt động thu được kết quả tốt đó là nguồn động lực thúc đẩy tôi có thêm niềm say mê hơn - Tham gia tập huấn đầy đủ nắm chắc nội dung giáo dục bảo vệ môi trường, vận dụng các phương pháp phù hợp gắn với cuộc sống hàng ngày của trẻ. Hình thành cho trẻ những hành vi thái độ bảo vệ môi trường, giáo dục trẻ thường xuyên, thực hiện tốt hoạt động lao động * Đối với phụ huynh: - Phụ huynh giành thời gian nhiều hơn để quan tâm đến trẻ, rèn luyện cho trẻ những kỹ năng cần thiết nói chung và kỷ năng bảo vệ môi trường nói riêng, giúp trẻ ý thức hơn trong việc bỏ rác vào thùng, giúp bố mẹ quét nhà, tự vệ sinh bản thân - Phụ huynh phối hợp với giáo viên cùng trao đổi thường xuyên để thống nhất phương pháp giáo dục trẻ đặc biệt là giáo dục kỹ năng sống và ý thức bảo vệ môi trường
18. Phần 4: Kết luận 1. Tóm tắt ý nghĩa của biện pháp - Giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ mầm non là cung cấp cho trẻ những hiểu biết ban đầu về môi trường, biết cách sống tích cực thân thiện với môi trường. Việc quan tâm đưa chương trình bảo vệ môi trường vào các buổi học một cách thường xuyên, liên tục hơn, đã đem lại một số hiệu quả nhất định trong việc giáo dục nâng cao nhận thức, thói quen bảo vệ môi trường cho trẻ. - Giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ từ lứa tuổi mầm non và được thực hiện mọi lúc, mọi nơi bằng các hình thức như lồng ghép vào các giờ học, hoạt động ngoài trời, hoạt động góc, tuyên truyền, trò chơi...tạo hứng thú, giúp trẻ tiếp thu kiến thức một cách nhẹ nhàng mà lại đạt hiệu quả cao . - Mục tiêu của hoạt động này là giúp trẻ nhận biết được môi trường sạch và môi trường bẩn, nguyên nhân gây ra ô nhiễm môi trường. Từ đó trẻ có kỹ năng thói quen vệ sinh cá nhân, vệ sinh trường lớp, nơi công cộng, chăm sóc cây làm cho môi trường luôn xanh- sạch- đẹp. Tôi hoàn toàn tin rằng nếu được sử dụng các biện pháp một cách đồng bộ, thường xuyên chắc chắn rằng việc có ý thức bảo vệ môi trường không còn xa lạ với trẻ mà trở thành thói quen tốt cho gia đình, nhà trường, xã hội và bản thân trẻ, góp phần xây dựng văn hóa bảo vệ môi trường của toàn dân.
19. 2. Kiến nghị, đề xuất Qua thực tế giảng dạy và sau khi áp dụng một số biện pháp giáo dục kỹ năng bảo vệ môi trường cho trẻ. Tôi xin đề xuất một số ý kiến như sau: 2.1. Đối với nhà trường - Xây dựng được nhiều các tiết dạy mẫu lồng ghép các chuyên đề để cho tất cả các giáo viên được dự và tham gia góp ý, đặc biệt là hoạt động giáo dục kỹ năng bảo vệ môi trường. - Phát động phong trào sáng tác thơ ca, truyện kể, trò chơi, câu đố ... hội thi, hội thảo có nội dung giáo dục bảo vệ môi trường. 2.2. Đối với phụ huynh Cần phối hợp với giáo viên trao đổi thông tin, phương pháp huấn luyện kỹ năng sống cho trẻ ở gia đình, để trẻ có cơ hội tập luyện, áp dụng, giúp trẻ có thói quen phân loại và bỏ rác đúng nơi quy định, có thói quen gần gủi với môi trường, cây cối xung quanh, giúp bố mẹ quét nhà, dọn dẹp đồ chơi, đồ vật và tự vệ sinh được bản thân. Bố mẹ phải là tấm gương sáng trong gia đình để trẻ làm theo.
20. Tôi xin chân thành cảm ơn!