Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp cải thiện tình trạng suy dinh dưỡng cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp cải thiện tình trạng suy dinh dưỡng cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi

1. PHÒNG GD & ĐT HUYỆN YÊN LẠC TRƯỜNG MẦM NON TAM HỒNG BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN Tên sáng kiến: “Một số biện pháp cải thiện tình trạng suy dinh dưỡng cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi” Tác giả sáng kiến: Nguyễn Thị Trang * Mã sáng kiến: BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN 1. Lời giới thiệu. “ Trẻ Yênem hôm Lạc, nay năm thế 2023giới ngày mai”
2. Đúng vậy trẻ em là niềm hạnh phúc của mỗi gia đình, là thế hệ tương lai của đất nước. Muốn có một tương lai khỏe mạnh và phát triển phụ thuộc rất lớn vào cách nuôi dưỡng chăm sóc và giáo dục đúng đắn cho trẻ ngay từ lứa tuổi mầm non. Trẻ mầm non là độ tuổi đang phát triển, mỗi trẻ lại có cơ địa khác nhau, các cơ quan trong cơ thể chưa hoàn thiện, sức đề kháng còn yếu. Nếu việc chăm sóc và nuôi dưỡng trẻ không đúng cách, không đảm bảo dinh dưỡng thì trẻ sẽ chậm lớn và rất dễ mắc bệnh, đó là nguyên nhân dẫn đến trẻ bị suy dinh dưỡng. Suy dinh dưỡng trẻ em luôn là một điều đáng lo ngại và cần được quan tâm sát sao hơn. Trên thế giới, Việt Nam là một trong số 34 quốc gia phải đối mặt nhiều nhất với gánh nặng suy dinh dưỡng. Việt Nam có 1,8 triệu trẻ em bị suy dinh dưỡng dưới 5 tuổi, có nguy cơ bị tổn thương về thể chất và trí não lâu dài. Trong những năm qua, tỷ lệ trẻ dưới 5 tuổi bị suy dinh dưỡng ở Việt Nam đã giảm nhanh chóng nhưng vẫn ở mức cao. Tại trường Mầm non Tam Hồng, nhà trường đã có những cố gắng và đạt được những thành tích nhất định trong công tác nuôi dưỡng chăm sóc và giáo dục trẻ tuy nhiên trong đầu năm học 2022-2023 tỉ lệ suy dinh dưỡng của trẻ nhất là trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi vẫn còn cao 9,7 %. Giáo viên chưa có nhiều kinh nghiệm thực tế trong công tác nuôi dưỡng, chăm sóc trẻ suy dinh dưỡng. Bên cạnh đó phụ huynh chưa nhận thức rõ tầm quan trọng của việc phòng chống và điều trị suy dinh dưỡng cho trẻ, việc chăm sóc trẻ có nhiều hạn chế. Từ đó dẫn tới tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng còn cao. Trước tình hình đó, bản thân là giáo viên phụ trách lớp mẫu giáo 5-6 tuổi , với lòng yêu nghề mến trẻ tôi luôn trăn trở làm thế nào để có thể giảm tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng, để các cháu có một cơ thể khỏe mạnh, nhanh lớn và thông minh. Chính vì vậy tôi luôn cố gắng tìm hiểu, nghiên cứu và tìm ra các biện pháp chăm sóc nuôi dưỡng trẻ đạt hiệu quả tốt nhất. Tôi đã mạnh dạn lựa chọn để tài: “Một số biện pháp cải thiện tình trạng suy dinh dưỡng cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ” để đưa vào nghiên cứu và thử nghiệm. 2. Tên sáng kiến: “Một số biện pháp cải thiện tình trạng suy dinh dưỡng cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ”. 3. Tác giả sáng kiến. - Họ và tên: Nguyễn Thị Trang - Địa chỉ tác giả sáng kiến: Trường MN Tam Hồng – huyện Yên Lạc – tỉnh Vĩnh phúc. - Số điện thoại: 0395731800 - Email: [email protected] 4. Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến:
3. Nguyễn Thị Trang - Trường MN Tam Hồng - Huyện Yên Lạc - Vĩnh Phúc 5. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Nghiên cứu trong phạm vi nhà trường về cải thiện tình trạng suy dinh dưỡng cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi 6. Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử: Ngày 05 tháng 09 năm 2022 đến 03 tháng 03 năm 2023. 7. Bản chất của sáng kiến 7.1. Về nội dung của sáng kiến: 7.1.1. Cơ sở lý luận. Dinh dưỡng là nhu cầu sống hàng ngày của mỗi con người, có mối quan hệ chặt chẽ với phát triển thể chất và sự phát triển trí tuệ của con người. Đối với trẻ thì dinh dưỡng là yếu tố cốt lõi cho sự phát triển vì trẻ em không chỉ cần dinh dưỡng để phát triển thể lực mà còn cả về trí lực, trẻ em nếu được đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng đầy đủ sẽ mau lớn, khỏe mạnh, thông minh và học giỏi. Chính vì vậy trong những năm gần đây vấn đề giáo dục dinh dưỡng và phòng chống bệnh suy dinh dưỡng cho trẻ là một vấn đề đang rất được quan tâm. Suy dinh dưỡng là tình trạng cơ thể không được cung cấp đầy đủ protein và năng lượng cũng như các yếu tố vi lượng khác để đảm bảo cho cơ thể phát triển khỏe mạnh. Suy dinh dưỡng không chỉ làm ảnh hưởng tới sự phát triển thể chất mà còn ảnh hưởng tới tinh thần và vận động của trẻ. Khi trẻ bị suy dinh dưỡng sẽ có biểu hiện chậm lớn, trẻ bị giảm khả năng học tập và vận động, thường hay mắc bệnh nhiễm khuẩn như nhiễm khuẩn đường ruột, tiêu chảy, viêm đường hô hấp Để vấn đề cải thiện tình trạng suy dinh dưỡng cho trẻ trong trường mầm non đạt kết quả cao, thì việc nâng cao chất lượng nuôi dưỡng, chăm sóc phòng chống suy dinh dưỡng cho trẻ cần ưu tiên đặt lên hàng đầu. Từ thực tế đó, là một giáo viên dạy lớp 5 tuổi của trường mầm non Tam Hồng tôi nhận thấy rằng cần phải đẩy mạnh hơn nữa công tác chăm sóc nuôi dưỡng trẻ, cải thiện tình trạng suy dinh dưỡng ở trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi. Bởi vậy tôi đã mạnh dạn chọn đề tài “Một số biện pháp cải thiện tình trạng suy dinh dưỡng cho trẻ 5 – 6 tuổi” 7.1.2. Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm * Đặc điểm tình hình chung Năm học 2022 - 2023 tôi được phân công phụ trách lớp 5-6 tuổi tại khu trung tâm của trường với tổng số 31 trẻ. Đa số trẻ là con em nông dân, công nhân. Trong quá trình thực hiện việc cải thiện tình trạng suy dinh dưỡng của trẻ ở lớp cũng như ở trường tôi thấy một số thực trạng sau: * Thuận lợi:
4. - Ban giám hiệu nhà trường luôn quan tâm chỉ đạo nâng cao chất lượng nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục cho 100% trẻ đến trường, chú trọng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ của đội ngũ giáo viên trong trường. Ngoài ra nhà trường còn đầu tư rất nhiều về cơ sở vật chất, các trang thiết bị phục vụ cho công tác nuôi dưỡng chăm sóc trẻ. - Đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên trường Mầm non Tam Hồng đủ về số lượng, tâm huyết với nghề có tinh thần trách nhiệm trong công tác nuôi dưỡng chăm sóc và giáo dục trẻ. - Nhà trường có bếp ăn bán trú đạt chuẩn, khang trang , sạch sẽ, đảm bảo vệ sinh, đạt giải nhất Tỉnh trong hội thi xây dựng bếp ăn một chiều và tổ chức giờ ăn cho trẻ, hàng năm giáo viên toàn trường đều tham gia hội thi tổ chức giờ ăn cho trẻ cấp trường vì vậy giáo viên có dịp trau dồi thêm nhiều kinh nghiệm trong công tác nuôi dưỡng và chăm sóc trẻ nói chung và trẻ suy dinh dưỡng nói riêng - 100% trẻ được ăn bán trú tại trường tạo điều kiện cho giáo viên trong việc chăm sóc giáo dục và chăm sóc nuôi dưỡng. - Đa số phụ huynh học sinh quan tâm, nhiệt tình hưởng ứng các hoạt động của lớp, của nhà trường, ủng hộ các biện pháp của cô giáo đưa ra để cải thiện tình trạng suy dinh dưỡng cho trẻ . * Khó khăn: Về trẻ: Tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng đầu năm khá cao Qua khảo sát cân đo và chấm biểu đồ tăng trưởng của trẻ đầu năm học 2022- 2023, tỉ lệ trẻ suy dinh dưỡng thực tế ở lớp tôi phụ trách được tổng hợp cụ thể qua bảng số liệu sau: Tổng số trẻ được khảo sát: 31 trẻ; trong đó nữ 14 trẻ, nam 17 trẻ. Nội dung khảo sát Kết quả chưa áp Tỷ lệ% dụng biện pháp Trẻ cân nặng bình thường 26/31 84% Cân Trẻ suy dinh dưỡng thể nhẹ 3/31 9,6% nặng Trẻ suy dinh dưỡng thể nặng 2/31 6,4% Chiều Trẻ có chiều cao bình thường 28/31 90,4% cao
5. Trẻ suy dinh dưỡng thể thấp còi 3/31 9,6% độ 1 Qua bảng khảo sát trên ta có thể thấy: - Trẻ có cân nặng bình thường đạt: 84% - Trẻ suy dinh dưỡng thể nhẹ: 9,6% - Trẻ suy dinh dưỡng thể nặng: 6,4% - Trẻ có chiều cao bình thường đạt: 90,4% - Trẻ suy dinh dưỡng thể thấp còi độ 1: 9,6% Về giáo viên - Giáo viên còn coi trọng và tập trung vào công tác giáo dục nhiều hơn là công tác chăm sóc nuôi dưỡng, Do đó chưa quan tâm kịp thời và đúng mức đến việc phòng chống suy dinh dưỡng cho trẻ. - Một số giáo viên còn gặp khó khăn trong công tác phối hợp với phụ huynh để cải thiện tình trạng suy dinh dưỡng cho trẻ. Về phía phụ huynh - Một số phụ huynh còn thiếu hiểu biết về dinh dưỡng, chưa nhận thức được tầm quan trọng của việc chăm sóc nuôi dưỡng trẻ. Phụ huynh còn chủ quan không coi suy dinh dưỡng là bệnh mà chỉ xem đó là tình trạng chậm lớn hay do di truyền. - Đa số gia đình đều ít con nên lại nuông chiều trẻ, cho trẻ ăn nhiều đồ ngọt, quà bánh và đồ ăn nhanh, chỉ chú trọng bổ sung chất đạm mà không chú trọng bổ sung nhóm chất vitamin như rau củ, hoa quả. Do đó trẻ sẽ bị thiếu hụt các chất dinh dưỡng dẫn tới trẻ suy dinh dưỡng. - Đa số phụ huynh làm nông hoặc làm công ty, đi làm ăn xa, con cái thường gửi ông bà chăm sóc nên chưa giành nhiều thời gian quan tâm chăm sóc trẻ hoặc chăm sóc nuôi dưỡng trẻ chưa phù hợp. Khi đưa đón trẻ đi học thì phụ huynh hay nhờ hàng xóm nên rất khó khăn trong công tác trao đổi tuyên truyền. Trước thực trạng trên tôi cảm thấy rất lo lắng về tình hình sức khỏe của trẻ lớp mình, qua bảng khảo sát cho thấy tỷ lệ suy dinh dưỡng khá cao. Tôi luôn suy nghĩ làm cách nào để tìm ra những biện pháp hữu hiệu nhất giúp trẻ suy dinh dưỡng có sức khỏe tốt, hòa nhập cùng với các bạn trong các hoạt động vui chơi cũng như học tập, để giúp trẻ phát triển một cách cân đối toàn diện về thể lực và trí lực. Vì vậy tôi đã tìm tòi nghiên cứu và đã đưa ra một số biện pháp cải thiện tình trạng suy dinh dưỡng cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi. 7.1.3. Một số biện pháp cải thiện tình trạng suy dinh dưỡng cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi
6. Biện pháp 1:Nắm bắt tình hình sức khỏe của trẻ, tìm hiểu nguyên nhân và cách chăm sóc phù hợp cho trẻ Đây là việc làm quan trọng và không thể thiếu trong công tác chăm sóc nuôi dưỡng và giáo dục trẻ. Đầu năm học tôi tổ chức cân đo, chấm biểu đồ theo dõi sức khỏe cho trẻ lần 1 vào tháng 9. Kết quả cân đo và theo dõi sức khỏe lần 1 khiến tôi thực sự lo ngại về tình hình sức khỏe của trẻ lớp mình, vì tổng số 31 trẻ thì có 5 cháu suy dinh dưỡng ở thể nhẹ cân và 3 cháu suy suy dinh dưỡng ở thể thấp còi. Tôi đã dựa vào kết quả khám sức khỏe đầu năm học của trẻ và tìm hiểu thông tin từ cô giáo chủ nhiệm của các cháu đã học ở năm học trước đồng thời trao đổi trực tiếp với số phụ huynh có con bị suy dinh dưỡng, từ đó tôi phân nhóm các trẻ suy dinh dưỡng dựa trên nguyên nhân và đưa ra biện pháp hợp lý. Việc theo dõi, cân đo trẻ được tổ chức theo định kỳ ba tháng một lần (tháng 9, tháng 12 và tháng 3), qua đó đánh giá xem trẻ có tăng cân, tăng chiều cao không, trẻ suy dinh dưỡng ở mức độ nào...đồng thời thấy được các biện pháp can thiệp có khả thi hay không và có hướng điều chỉnh cho phù hợp. ( Hình ảnh cân đo trẻ lớp 5 tuổi) Tình trạng suy dinh dưỡng ở trẻ lớp tôi có nhiều nguyên nhân khác nhau nên tôi đã phân nhóm các trẻ suy dinh dưỡng và đưa ra biện pháp chăm sóc cho từng nhóm đối tượng phù hợp: - Nhóm trẻ suy dinh dưỡng do chế độ dinh dưỡng không hợp lý: Tôi chủ động tuyên truyền cho cha mẹ trẻ qua buổi họp phụ huynh cũng như qua giờ đón trả trẻ hay zalo nhóm lớp về các kiến thức chăm sóc dinh dưỡng khoa học cho trẻ, cách cung cấp chất dinh dưỡng phù hợp theo từng độ tuổi. Chia sẻ cho phụ huynh thực
7. đơn trong ngày của trẻ khi ở trường, các chất dinh dưỡng cần thiết, qua đó giúp phụ huynh có thể hiểu rõ được nhu cầu dinh dưỡng của trẻ, xây dựng chế độ dinh dưỡng hợp lý và biết được các thực phẩm cần thiết phù hợp với sức khỏe của trẻ. Ví dụ: Tôi trao đổi với phụ huynh thực đơn hôm nay của trẻ là thịt gà xào nấm và canh khoai tây hầm xương, giúp phụ huynh thay đổi món ăn khác cho trẻ khi về nhà, để bổ sung các dưỡng chất cần thiết khác cho trẻ. Giúp trẻ hứng thú và không bị chán ăn. Ngoài ra tôi còn tham mưu với hiệu phó phụ trách dinh dưỡng của trường thường xuyên thay đổi các món ăn đầy đủ chất dinh dưỡng, phù hợp theo mùa và theo sở thích chung của trẻ. Ví dụ: mùa hè nắng nóng, nên cho trẻ ăn các món canh giải nhiệt như canh ngao với bầu, bữa phụ chiều như chè đỗ đen Còn về mùa đông nên cho trẻ ăn các món ăn có vị ấm như thịt kho trứng, canh rau củ hầm xương - Đối với nhóm trẻ suy dinh dưỡng do còi xương: Mỗi buổi sáng sau giờ thể dục tôi cho trẻ tắm nắng khoảng 15-30 phút. Cần bổ sung thêm khẩu phần ăn giàu canxi như: Tôm, cua, canh hầm xương... cho trẻ ăn thêm nhiều các loại rau xanh, quả chín. Bên cạnh đó tôi tuyên truyền, vận động phụ huynh đưa trẻ đi khám bác sĩ để bổ sung thêm các chất dinh dưỡng hay các loại vitamin phù hợp với tình hình của trẻ. - Nhóm trẻ suy dinh dưỡng thể trạng yếu hay mắc các bệnh như: tiêu chảy, bệnh đường ruột, viêm phổi, cúm...Tôi sát sao hơn với nhóm trẻ này để phát hiện sớm và phối hợp với phụ huynh để kịp thời can thiệp khi trẻ chớm ốm hay mắc bệnh. Tuyên truyền tới phụ huynh tiêm vacxin đầy đủ cho trẻ, thực hiện tốt công tác vệ sinh và phòng chống dịch bệnh cho con em mình khi ở nhà. Khi trẻ mới ốm dậy thường mệt mỏi, giảm cân vì vậy cần chăm sóc trẻ chu đáo, động viên khích lệ trẻ ăn, phải có chế độ ăn riêng đảm bảo dinh dưỡng cho trẻ, thường xuyên thay đổi món ăn và cách chế biến để kích thích trẻ ăn - Đối với nhóm trẻ suy dinh dưỡng do biếng ăn: Với những trẻ này tôi khuyến cáo phụ huynh không cho trẻ ăn quà vặt nhất là trước bữa ăn. Đồ ăn cho trẻ phải đẹp mắt, kích thích trẻ hứng thú ăn. Khi chia phần ăn cho trẻ tôi chia làm nhiều lần nhỏ, động viên trẻ ăn hết rồi tiếp tục lấy thêm cho trẻ, nên khi ăn trẻ sẽ không thấy ngán và ăn hết phần ăn của mình, đặc biệt không được quát mắng mà nhẹ nhàng động viên khích lệ trẻ ăn. nhẹ nhàng động viên khuyến khích trẻ ăn, Từ việc theo dõi, tìm hiểu nguyên nhân và đưa ra cách chăm sóc sức khỏe phù hợp cho trẻ, đa số trẻ lớp tôi đã có những
8. tiến bộ: Trẻ hứng thú hơn trong bữa ăn, tăng cân đều, tình trạng suy dinh dưỡng được cải thiện rõ rệt. Biện pháp 2: Làm tốt hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ, đặc biệt là tổ chức tốt bữa ăn cho trẻ. Chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ luôn là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu trong giáo dục mầm non. Giáo viên chính là người trực tiếp làm công tác nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục trẻ tại lớp, vì thế công việc của giáo viên mầm non có đặc thù riêng, không chỉ là dạy dỗ mà cần quan tâm tới cả bữa ăn giấc ngủ của trẻ. Mọi hoạt động chăm sóc nuôi dưỡng trẻ tại lớp nếu không được thực hiện tốt thì trẻ cũng không thể phát triển toàn diện. Chính vì vậy cần làm tốt hoạt động nuôi dưỡng chăm sóc trẻ. Dựa trên kết quả theo dõi sức khỏe và cân đo đầu năm tôi đã lập danh sách riêng những trẻ suy dinh dưỡng nhẹ cân và suy dinh dưỡng thấp còi. Để chăm sóc sức khỏe cho trẻ một cách tốt nhất tôi luôn thực hiện nghiêm túc chế độ sinh hoạt ăn, ngủ, vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường ở lớp. Đặc biệt tôi luôn chú trọng đến việc tổ chức bữa ăn cho trẻ. Để trẻ bước vào giờ ăn với tâm thế hào hứng tôi luôn tạo cho trẻ bầu không khí thoải mái, vui vẻ bằng cách cho trẻ đọc các bài thơ về dinh dưỡng, nề nếp, các quy định trong giờ ăn như: Giờ ăn, Rửa tay Các bài vè về các món ăn, các loại thực phẩm hay các bài hát về dinh dưỡng như: Mời bạn ăn, bé khỏe bé ngoan... Trước khi ăn tôi còn khuyến khích cho trẻ đoán tên món ăn hay giúp cô chia bát, đĩa tạo không khí bữa ăn vui vẻ. Linh hoạt trong bữa ăn của trẻ, nắm bắt kịp thời những trẻ ăn yếu, ăn khỏe để giúp trẻ ăn hết suất.Trẻ nào biểu hiện mệt mỏi tôi động viên trẻ, cố gắng không để trẻ bỏ bữa. Nếu trẻ có hiện tượng bất thường như nóng sốt báo ngay cho phụ huynh. Ví dụ: Tôi có thể cho những trẻ kém ăn, ăn chậm ngồi chung với những trẻ ăn nhanh, ăn giỏi để khuyến khích trẻ thi đua ăn giỏi
9. (Hình ảnh giờ ăn trưa tại lớp 5 tuổi A3) Với những trẻ bị suy dinh dưỡng thường rất biếng ăn, nên khi chia cơm tôi thường chia thành nhiều phần nhỏ để trẻ cảm thấy hứng thú khi ăn, không bị sợ ăn. Với những trẻ chưa chú ý đến ăn và lười ăn, tôi khích lệ động viên trẻ bằng nhiều hình thức. Đặc biệt là không được quát mắng, la hét trẻ khi ăn. Trẻ ăn trong tư thế ép buộc, sợ hãi bữa ăn, ăn không ngon miệng dẫn tới không hấp thu được thức ăn và càng khiến trẻ sợ ăn hơn Sau khi thực hiện biện pháp này tôi thấy trẻ có những tiến bộ rõ rệt, trẻ vui vẻ trước giờ ăn, trong giờ ăn trẻ ăn nhanh hơn ,ngon miệng và ăn hết suất ăn của mình, trẻ nhanh nhẹn hoạt bát và nề nếp tốt hơn trong giờ ăn ngủ cũng như vệ sinh, sức khỏe của trẻ suy dinh dưỡng có những chuyển biến tích cực. Biện pháp 3: Giáo dục dinh dưỡng cho trẻ thông các hoạt động trong ngày. Ở trường mầm non chế độ sinh hoạt hàng ngày gồm rất nhiều các hoạt động đa dạng và được thay đổi liên tục trong một ngày. Vì vậy tôi luôn tận dụng từng hoạt động để lồng ghép giáo dục dinh dưỡng cho trẻ, giúp trẻ lĩnh hội được kiến thức một cách hiệu quả, đồng thời tạo hứng thú cho trẻ trong bữa ăn và kích thích trẻ ăn uống đủ chất. * Trò chuyện với trẻ Trẻ mầm non với đặc điểm là dễ nhớ chóng quên vì vậy để giúp trẻ hiểu biết và nhớ được những kiến thức về dinh dưỡng tôi không chỉ dạy cho trẻ trong giờ ăn, giờ học mà còn trò chuyện với trẻ mọi lúc, mọi nơi Ví dụ: Trong giờ trò chuyện buổi sáng tôi hỏi trẻ. Sáng nay các con có ăn sáng không? Các con ăn món gì? Món đó có tốt cho sức khỏe không?....
10. Tôi kết hợp giáo dục trẻ không được bỏ bữa sáng, không ăn nhiều đồ ngọt như bánh kẹo, bim bim để đến bữa ăn sẽ có cảm giác ngon miệng hơn. * Thông qua giờ thể dục sáng: Thể dục sáng là một hình thức giáo dục thể chất cho trẻ. Ngoài việc rèn sức khỏe, thói quen tốt thì thể dục sáng còn tạo cho trẻ sự hứng khởi thoải mái để sẵn sàng tham gia các hoạt động. Giáo viên cần lựa chọn các động tác, các bài tập phù hợp với lứa tuổi của trẻ, đồng thời kết hợp với những dụng cụ thể dục và các bài hát trong chủ đề, trẻ sẽ rất hào hứng tập luyện. Giáo viên luôn quan sát và hướng dẫn trẻ tập luyện cho đúng các động tác. Ví dụ: Tập thể dục sáng kết hợp với vòng, gậy thể dục cùng với các bài hát như: Con Cào cào, Nắng sớm... Các buổi tập thể dục trẻ được ra ngoài trời cộng thêm việc trẻ được tập các bài tập kết hợp với những dụng cụ hay bài hát vui nhộn nên trẻ rất thích thú. Trẻ được vận động thoải mái, tinh thần trẻ phấn chấn, giúp cơ thể của trẻ tiêu hao năng lượng, trẻ cảm thấy đói và ăn ngon miệng hơn trong bữa ăn. *Trong các hoạt động học. Thông qua các giờ học, tôi cung cấp cho trẻ kiến thức về các chất dinh dưỡng nuôi cơ thể, các món ăn bổ dưỡng, phù hợp với vùng, miền. Ví dụ : Giờ hoạt động khám phá ở chủ đề Bản thân với đề tài “Bé cần gì để lớn lên và khỏe mạnh” trẻ sẽ biết được hàng ngày cần phải ăn uống để sống, để phát triển, để làm việc, hoạt động và vui chơi. Trẻ biết có 4 nhóm thực phẩm và trẻ biết cơ thể phát triển hài hòa phải cung cấp đủ 4 nhóm thực phẩm đó là: thực phẩm giàu chất bột đường, thực phẩm giàu chất đạm, thực phẩm giàu chất béo, thực phẩm giàu chất vitamin. Giáo dục trẻ về dinh dưỡng để trẻ biết phải ăn đầy đủ chất, ăn uống hợp vệ sinh, không kén chọn thức ăn và ăn hết suất. * Trong các hoạt động dạo chơi ngoài trời, khám phá trải nghiệm thực tế Có thể nói đây là một trong những biện pháp giáo dục dinh dưỡng cho trẻ một cách tự nhiên nhất. Trẻ được thỏa sức tìm tòi khám phá thế giới xung quanh một cách hứng thú và say mê. Bởi vậy tôi thường xuyên lồng ghép các nội dung giáo dục dinh dưỡng và an toàn thực phẩm cho trẻ thông qua các hoạt động dạo chơi, khám phá trải nghiệm. Ví dụ: Trong giờ tham quan dạo chơi, tôi cho trẻ tham quan khu chợ quê để trẻ tìm hiểu về các loại thực phẩm khác nhau, hay thăm quan khu vực bếp ăn của nhà trường, trẻ được trò chuyện, quan sát xem các cô cấp dưỡng chế biến thực phẩm. Trẻ biết được các loại thực phẩm để chế biến các món mà hôm nay trẻ được ăn hay quy
11. trình tạo ra những món ăn ngon, được ngửi mùi thơm của món ăn mà bữa trưa hôm đó mình sắp ăn. Qua hoạt động này giúp trẻ có thêm những kiến thức về thực phẩm, trẻ tò mò, hào hứng chờ đợi bữa ăn. ( Hình ảnh cho trẻ tham quan chợ quê) Hay khi tôi cho trẻ trải nghiệm bóc trứng giúp các cô cấp dưỡng, làm bánh trôi, pha nước cam hay tham gia ngày hội dinh dưỡng mở tiệc buffet Qua đó trẻ biết được vệ sinh an toàn thực phẩm, vệ sinh khi chế biến món ăn, các chất dinh dưỡng có trong món ăn hay quy trình để tạo ra các món đó Trẻ rất hào hứng khi được tự tay làm ra các món ăn thức uống cũng như vô cùng thích thú khi thưởng thức thành quả ấy. ( Hình ảnh trẻ trải nghiệm bóc trứng giúp các cô cấp dưỡng)
12. Bên cạnh đó tôi còn thường xuyên cho trẻ thăm quan vườn rau của bé, trải nghiệm chăm sóc nhổ cỏ, tưới nước vườn rau Trẻ như được hòa mình vào với thiên nhiên. Thông qua những chuyến tham quan thực tế như vậy, ngoài việc giáo dục dinh dưỡng cho trẻ thì trẻ còn thấy được thành quả lao động, biết trân trọng những bữa ăn hơn, vì vậy khi vào các bữa ăn trẻ rất vui vẻ, hứng thú, và cố gắng ăn hết suất của mình. *Thông qua hoạt động góc Đây là hoạt động mà trẻ nào cũng rất yêu thích, ở đó trẻ được trở thành những người lớn thu nhỏ, được thỏa sức tưởng tượng, sáng tạo và thể hiện vai diễn. Bởi vậy tôi luôn tận dụng hoạt động này để lồng ghép những kiến thức giáo dục dinh dưỡng cho trẻ một cách tự nhiên nhất. Ví dụ: Ở góc phân vai trẻ có thể chơi nấu ăn, cửa hàng thực phẩm, bác sĩ giúp trẻ thỏa sức sáng tạo, tưởng tượng thiết kế các món ăn mà bé thích, biết mua bán lựa chọn những thực phẩm phù hợp để nghĩ ra chế biến món gì cho đủ chất, biết cách tạo ra một số món ăn đơn giản, biết ngồi vào bàn ăn và ăn hết suất ăn, động viên bạn cùng ăn hết suất Hay khi đóng vai bác sĩ khám cho các bạn bị còi xương suy dinh dưỡng, bác sĩ sẽ biết tư vấn nhắc nhở các bạn phải ăn nhiều hơn, ăn đủ chất thì mới lớn và khỏe được... Thông qua hoạt động này trẻ có thêm những kiến thức kỹ năng về giáo dục dinh dưỡng một cách nhẹ nhàng nhưng vô cùng hiệu quả. Giáo dục dinh dưỡng và sức khỏe cho trẻ là hoạt động cần thiết với mục đích cung cấp cho trẻ những kiến thức cần thiết về dinh dưỡng, giúp trẻ có kỹ năng tự chăm sóc sức khỏe của chính bản thân mình. Vì vậy, tôi luôn nỗ lực để mang tới cho trẻ những hiểu biết về dinh dưỡng cũng như những kỹ năng chăm sóc, vệ sinh cá nhân mà trẻ cần có để phát triển tốt nhất về cả thể lực và trí tuệ nhằm cải thiện tình trạng suy dinh dưỡng ở trẻ. Từ những việc làm thiết thực mà tôi đã thực hiện trẻ lớp tôi rất hứng thú khi được trải nghiệm, trẻ có thêm những kiến thức về dinh dưỡng từ đó tỉ lệ suy dinh dưỡng giảm một cách đáng kể. Biện pháp 4: Thực hiện nghiêm túc các biện pháp phòng chống dịch bệnh cho trẻ. Muốn cải thiện tình trạng suy dinh dưỡng cho trẻ thì biện pháp quan trọng không thể thiếu được là phòng chống dịch bệnh, nhất là trong thời gian gần đây các dịch bệnh liên tục bùng phát với những diễn biến phức tạp như: Covid 19, cúm A, cúm B, tiêu chảy, đau mắt đỏ Trẻ em rất dễ mắc các bệnh truyền nhiễm nhất là đối với những trẻ suy dinh dưỡng, thể trạng đã yếu sẵn. Chính vì vậy tôi luôn thực hiện nghiêm túc các biện pháp phòng chống dịch bệnh như:
13. - Hàng ngày đảm bảo vệ sinh sạch sẽ đồ dùng ăn uống cho trẻ, thường xuyên rửa ca cốc cho trẻ uống nước và luộc khăn mặt mỗi tuần 1 lần . Thực hiện nghiêm túc việc vệ sinh trước và trong khi ăn như : Rửa tay rửa mặt trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh ( Hình ảnh bé rửa tay trước giờ ăn) - Tổ chức hoạt động lao động vệ sinh lớp học hàng tuần vào chiều thứ 6. Cô và trẻ cùng tham gia lau chùi toàn bộ các tủ góc, đồ dùng đồ chơi và sắp xếp gọn gàng. Phối hợp với nhà trường phun thuốc muỗi 2 lần/năm hoặc phun khử khuẩn khi cần. - Thường xuyên theo dõi sức khỏe của trẻ hàng ngày, đặc biệt là trong thời tiết giao mùa, nhất là với những trẻ suy dinh dưỡng rất dễ mắc bệnh nhằm phòng chống bệnh dịch theo mùa như: Sởi, robenla, thủy đậu...Trẻ nào có biểu hiện bất thường như: ho, sốt, tiêu chảy hay vấn đề khác về sức khỏe cần báo ngay với phụ huynh trẻ để đưa trẻ đi khám và điều trị kịp thời. - Phối hợp với nhân viên y tế nhà trường, cán bộ y tế xã tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho trẻ 2 lần/năm, nhằm phát hiện sớm tình trạng sức khỏe của trẻ để có biện pháp can thiệp kịp thời.
14. ( Hình ảnh khám bệnh định kỳ cho trẻ) - Bên cạnh đó, tôi còn chú trọng đến việc chăm sóc răng miệng cho trẻ. Tôi thực hiện theo kế hoạch cứ 3 tuần 1 lần vào chiều thứ 6 hướng dẫn trẻ kỹ năng đáng răng để trẻ biết chải răng đúng cách, biết xúc miệng bằng nước muối để phòng chống bệnh sâu răng. Tuyên truyền với phụ huynh đưa trẻ tới cơ sở y tế để chăm sóc sức khỏe răng miệng cho trẻ. Để hình thành ở trẻ thói quen bảo vệ sức khỏe và để giúp cơ thể khỏe mạnh không phải là một việc làm đơn giản mà khi thực hiện các biện pháp giáo viên phải có lòng quyết tâm và kiên trì cao. Sau khi thực hiện nghiêm túc các biện pháp phòng chống dịch bệnh cho trẻ tôi thấy rằng trẻ lớp tôi ít ốm vặt hơn, thể trạng của trẻ được cải thiện đáng kể, không bị lây lan dịch bệnh trong lớp cũng như lây bệnh từ các lớp bên cạnh. Biện pháp 5: Thường xuyên phối hợp với phụ huynh để cải thiện tình trạng suy dinh dưỡng ở trẻ: Môi trường hoạt động hàng ngày của trẻ chủ yếu là gia đình và nhà trường. Chính vì vậy, việc kết hợp giữa gia đình và nhà trường là một biện pháp vô cùng quan trọng và không thể thiếu nhằm cải thiện tình trạng suy dinh dưỡng ở trẻ. Để đưa ra được những biện pháp tốt nhất tác động tới sức khỏe của trẻ thì giáo viên và phụ huynh cần phối chặt chẽ và thường xuyên trong quá trình chăm sóc nuôi dưỡng trẻ. Tôi thực hiện biện pháp này một cách cụ thể như sau: - Ngay từ đầu năm học trong buổi họp phụ huynh tôi đã triển khai tới phụ huynh kế hoạch nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục trẻ của nhà trường cũng như của lớp để phụ huynh cùng nắm được và hợp tác tốt để các nhiệm vụ đạt kết quả cao.
15. Đây là thời điểm tốt nhất để giáo viên thực hiện công tác tuyên truyền, phổ biến kiến thức khoa học về cách nuôi dưỡng, chăm sóc trẻ tới tất các bậc phụ huynh. Đồng thời đây cũng là lúc để phụ huynh có thể cùng nhau trao đổi, chia sẻ những kinh nghiệm nuôi dưỡng chăm sóc con tốt và cùng tham khảo học hỏi. Đặc biệt tôi nêu cao tầm quan trọng của việc giáo dục dinh dưỡng, phòng chống suy dinh dưỡng cho trẻ. - Sau mỗi lần cân đo và theo dõi sức khỏe trẻ định kì tôi đều lập danh sách và thông báo kết quả cho phụ huynh và gửi trên zalo nhóm lớp, dán trên bảng tuyên truyền để phụ huynh nắm được tình hình sức khỏe con em mình. Ngay khi có kết quả cân đo và theo dõi lần 1 tôi đã trao đổi trực tiếp với các bậc phụ huynh mà có con em bị suy dinh dưỡng để phối hợp cùng với gia đình tìm ra nguyên nhân dẫn tới tình trạng suy dinh dưỡng, đồng thời thống nhất các biện pháp khắc phục nhằm giảm tới mức thấp nhất tỉ lệ suy dinh dưỡng ở trẻ. - Bên cạnh đó tôi còn thường xuyên trao đổi với phụ huynh qua giờ đón trả trẻ hay qua zalo nhóm lớp về nề nếp, thói quen trong hoạt động ăn ngủ của trẻ nhằm phối hợp nuôi dưỡng chăm sóc trẻ một cách thống nhất khi ở trường và gia đình, đồng thời để theo dõi sự thay đổi tiến bộ của trẻ. - Tôi thường xuyên chia sẻ, tuyên truyền tới phụ huynh các kinh nghiệm nuôi dưỡng chăm sóc trẻ đúng khoa học, phù hợp với từng độ tuổi. Nội dung tuyên truyền phải phong phú, tập trung được những vấn đề phụ huynh cần quan tâm như: Cách lựa chọn thực phẩm an toàn, đảm bảo dinh dưỡng, cách chế biến hay cân đối các món trong bữa ăn cho trẻ, phòng chống các bệnh lây nhiễm nhất là phòng chống suy dinh dưỡng cho trẻ... Từ đó phụ huynh có thêm những kiến thức khoa học về nuôi dưỡng và chăm sóc trẻ. Ví dụ: Tôi trao đổi với phụ huynh các thực đơn mà nhà trường cho các cháu ăn hàng ngày để phụ huynh tham khảo và phối hợp tốt hơn trong việc thay đổi món ăn trong bữa ăn cho trẻ tại nhà để tránh trùng lặp. Động viên phụ huynh chế biến các món ăn theo nhu cầu và sở thích của trẻ, không nuông chiều cho trẻ ăn quà vặt, đồ ăn ngọt và thức ăn chế biến sẵn.
16. ( Hình ảnh giới thiệu tới phụ huynh thực đơn của nhà trường) Sau một thời gian tôi áp dụng biện pháp này tôi nhận thấy phụ huynh đã quan tâm hơn tới tình hình sức khỏe của con em mình. Phụ huynh đã nhận thức được tầm quan trọng của việc giáo dục dinh dưỡng cho trẻ, biết vận dụng các kiến thức khoa học để chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ hợp lý. Các cháu suy dinh dưỡng được gia đình chăm sóc đúng cách hơn nên tình trạng suy dinh dưỡng được cải thiện đáng kể. Phụ huynh rất phấn khởi và tích cực hợp tác với giáo viên khi thấy con em mình tiến bộ từng ngày 7.2. Khả năng áp dụng của sáng kiến: Đề tài này phù hợp với tình hình của trẻ và tình hình thực tế của nhà trường, mang lại hiệu quả cao trong việc cải thiện tình trạng suy dinh dưỡng không chỉ riêng cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi mà còn có hiệu quả với tất cả các độ tuổi trong trường mầm non. 8. Những thông tin cần được bảo mật (không) 9. Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến Việc giáo dục dinh dưỡng, cải thiện tình trạng suy dinh dưỡng cho trẻ thực sự không phải là vấn đề mới nhưng nó đòi hỏi phải có những biện pháp khả quan, kết hợp sự kiên trì, khéo léo của mỗi giáo viên thì sẽ thành công và đạt hiệu quả cao. Giáo viên cần hiểu rõ tầm quan trọng của việc giáo dục dinh dưỡng, phòng chống suy dinh dưỡng cho trẻ. Không ngừng học tập để nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ để từ đó tổ chức hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ tốt hơn.
17. Muốn cải thiện tình trạng suy dinh dưỡng cho trẻ thì chúng ta phải luôn kiên nhẫn dành nhiều thời gian, phải cố gắng hàng ngày, hàng giờ. Cơ sở vật chất, trang thiết bị của trường, lớp đảm bảo cho hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc trẻ. Luôn thực hiện việc xây dựng môi trường lớp học theo quan điểm “Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm”. Phối kết hợp tốt với phụ huynh, tạo mối quan hệ gắn bó thân thiết giữa phụ huynh và cô giáo trong công tác chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ. Tuy nhiên để sáng kiến kinh nghiệm này đạt được kết quả cao hơn nữa, tôi mong muốn có cơ hội được giao lưu trao đổi học hỏi với đồng nghiệp ở các trường, được tham gia nhiều lớp tập huấn về giáo dục dinh dưỡng, nuôi dưỡng chăm sóc trẻ, phòng chống và cải thiện suy dinh dưỡng cho trẻ. 10. Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp dụng sáng kiến theo ý kiến của tác giả. 10.1. Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp dụng sáng kiến theo ý kiến của tác giả: Qua quá trình thực hiện những biện pháp nhằm cải thiện tình trạng suy dinh dưỡng của trẻ, tôi đã thu được một số kết quả như sau: *Về giáo viên: - Bản thân tôi có thêm nhiều kinh nghiệm trong công tác giáo dục dinh dưỡng, chăm sóc nuôi dưỡng trẻ, nhất là đối với trẻ suy dinh dưỡng. Tôi thấy mình linh hoạt sáng tạo hơn khi tổ chức các hoạt động nhất là tổ chức giờ ăn cho trẻ. - Các biện pháp mà tôi thực hiện nhằm cải thiện tình trạng suy dinh dưỡng cho trẻ của lớp mình được đồng nghiệp nhận xét và đánh giá cao. - Khả năng phối hợp giữa giáo viên và gia đình trong công tác nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục trẻ ngày càng linh hoạt và đạt hiệu quả hơn. Từ đó tôi ngày càng được phụ huynh yêu quý và tin tưởng hơn. *Về chất lượng của trẻ: Sau khi thực hiện các biện pháp trên tôi đã thu được những kết quả đáng mừng trên trẻ : Trẻ lớp tôi đã hình thành được thói quen ăn ngủ đúng giờ, biết tự vệ sinh cá nhân đúng cách, trẻ đã có nhiều tiến bộ trong ăn uống, từ đó trẻ tăng cân đều, khoẻ mạnh. Tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng đã giảm một cách rõ rệt. Kết quả được thể hiện qua bảng dưới đây:
18. Nội dung khảo sát Kết quả chưa áp Kết quả sau khi Đánh giá dụng biện pháp áp dụng biện pháp Trẻ cân nặng 26/31 trẻ = 84% 30/31 trẻ = 96,7% Tăng 12,7% bình thường Cân Trẻ suy dinh 3/31 trẻ = 9,6% 1/31 trẻ = 3,3% Giảm 6,3% nặng dưỡng nhẹ Trẻ suy dinh 2/31 trẻ = 6,4% 0/31 trẻ = 0% Giảm 6,4% dưỡng nặng Chiều Trẻ có chiều cao 28/31 trẻ = 90,4% 30/31 trẻ = 96,7% Tăng 6,3% cao bình thường Trẻ thấp còi độ 1 3/31 trẻ = 9,6% 1/31 trẻ = 3,3% Giảm 6,3% *Về phía phụ huynh Phụ huynh đã nhận thức được tầm quan trọng của việc chăm sóc dinh dưỡng cho trẻ, có thêm những kiến thức và biện pháp cải thiện tình trạng suy dinh dưỡng cho trẻ và chú ý đến chế độ ăn uống khoa học cho trẻ hơn. Phụ huynh rất phấn khởi khi con em mình đã tiến bộ, tình trạng suy dinh dưỡng đã được cải thiện, đồng thời nhiệt tình ủng hộ các phong trào của lớp, đặc biệt tin tưởng vào sự chăm sóc nuôi dưỡng của giáo viên, yên tâm khi gửi con đến lớp. *Nhận xét: Nhìn những kết quả trên cho thấy sau khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm thì số trẻ suy dinh dưỡng đã giảm đáng kể, giáo viên và phụ huynh có thêm những kinh nghiệm trong nuôi dưỡng chăm sóc trẻ, các biện pháp đưa ra có hiệu quả cao. Một số kinh nghiệm sau khi thực hiện đề tài: Việc cải thiện tình trạng suy dinh dưỡng cho trẻ mẫu giáo là vô cùng quan trọng song việc thực hiện thật không đơn giản. Mỗi trẻ lại có thể trạng khác nhau, điều kiện sống và hoàn cảnh gia đình khác nhau. Chính vì vậy cô giáo dành thời gian tìm hiểu đặc điểm tâm sinh lý, nguyên nhân dẫn đến tình trạng suy dinh dưỡng của trẻ để có biện pháp chăm sóc kịp thời và phù hợp. Giáo viên phải thực sự yêu nghề, yêu trẻ, không ngừng tìm tòi học hỏi để nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ để từ đó tổ chức hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ tốt hơn.
19. Giáo viên phải nắm được những kiến thức về dinh dưỡng, an toàn thực phẩm và chăm sóc giáo dục dinh dưỡng cho trẻ. Phối hợp tốt với gia đình và nhà trường nhằm chăm sóc, giáo dục trẻ hiệu quả, biết ứng xử phù hợp với phụ huynh, tạo được lòng tin với phụ huynh Vận dụng linh hoạt các chuyên đề dinh dưỡng vào bài học để giúp trẻ lĩnh hội những kiến thức một cách nhẹ nhàng mà vẫn đạt hiệu quả cao Tổ chức giờ ăn cho trẻ khoa học, hợp lý, đảm bảo vệ sinh cá nhân cũng như vệ sinh môi trường trong và ngoài lớp sạch sẽ Tích cực tham mưu với ban giám hiệu nhà trường để được đầu tư mua sắm các trang thiết bị, các điều kiện để phục vụ tốt cho việc giáo dục dinh dưỡng, chăm sóc bữa ăn cho trẻ. 10.2. Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp dụng sáng kiến theo ý kiến của tổ chức, cá nhân: Bản sáng kiến “Một số biện pháp cải thiện tình trạng suy dinh dưỡng cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ”đã được áp dụng trong nhà trường đạt hiệu quả cao và được đánh giá xếp loại tốt. Việc cải thiện tình trạng suy dinh dưỡng cho trẻ là vô cùng quan trọng và nó đòi hỏi phải có những biện pháp khả quan, kết hợp sự kiên trì, khéo léo của mỗi giáo viên thì sẽ thành công và đạt hiệu quả cao. Các biện pháp tôi đã nêu trên hoàn toàn mang tính khả thi và có thể áp dụng được với tất cả các trường mầm non trong toàn huyện. Tuy nhiên để mang lại hiệu quả cao thì người giáo viên phải có phẩm chất đạo đức tốt, có năng lực chuyên môn vững vàng và hơn thế nữa đó chính là lòng nhiệt tình, yêu nghề, mến trẻ. 11. Danh sách những tổ chức/cá nhân đã tham gia áp dụng thử hoặc áp dụng sáng kiến lần đầu: Số Tên tổ chức/cá Địa chỉ Phạm vi/Lĩnh vực TT nhân áp dụng sáng kiến 1 Cô và trẻ lớp 5 Trường MN Tam Hồng - xã “Một số biện pháp cải tuổi A3 Tam Hồng – huyện yên Lạc thiện tình trạng suy dinh – tỉnh Vĩnh Phúc. dưỡng cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ” Trên đây là bản báo cáo kết quả nghiên cứu ứng dụng sáng kiến“Một số biện pháp cải thiện tình trạng suy dinh dưỡng cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ”ở trường mầm non Tam Hồng, Huyện Yên Lạc, Tỉnh Vĩnh Phúc. Rất mong nhận được những ý kiến
20. đóng góp của đồng nghiệp và các cấp lãnh đạo để đề tài sáng kiến của tôi được hoàn thiện hơn. Tôi xin trân thành cảm ơn! Tam Hồng, ngày ... tháng 3 năm Yên Lạc, ngày ... tháng ... năm Tam Hồng, ngày 3 tháng 3 năm 2023 2023 2023 Thủ trưởng đơn vị/ CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG Tác giả sáng kiến Chính quyền địa phương SÁNG KIẾN CẤP CƠ SỞ (Ký, ghi rõ họ tên) (Ký tên, đóng dấu) (Ký tên, đóng dấu)