Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp tạo môi trường cho trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi chơi hoạt động góc

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp tạo môi trường cho trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi chơi hoạt động góc

1. BÁO CÁO Một số biện pháp tạo môi trường cho trẻ mẫu giáo 3 – 4 tuổi chơi hoạt động góc Kính thưa quý vị đại biểu! Thưa ban giám khảo cùng toàn thể hội thi! Trong xã hội ngày càng phát triển như hiện nay, giáo dục nói chung và GDMN nói riêng luôn được quan tâm ưu tiên hàng đầu, đây là bậc học đặt nền móng cho những bậc học tiếp theo và cho sự phát triển của trẻ trong suốt cả cuộc đời; vì vậy trẻ cần được chăm sóc nuôi dưỡng giáo dục một cách tốt nhất và được thỏa thích vui chơi, bởi khi chơi trẻ học hỏi được rất nhiều điều giúp trẻ phát triển mỗi ngày. Hoạt động vui chơi là hoạt động chủ đạo của trẻ lứa tuổi mẫu giáo, qua hoạt động vui chơi, trẻ được tham gia chơi ở các góc như: chơi xây dựng, phân vai, nghệ thuật . Thông qua các trò chơi ở các góc giúp trẻ tái tạo lại những gì mà trẻ quan sát được hàng ngày, trẻ được thể hiện và khẳng định bản thân, được rèn luyện trí nhớ, khả năng quan sát, phát triển các kỹ năng, củng cố nội dung bài học, khắc sâu kiến thức, giúp trẻ phát triển toàn diện các mặt đức, trí, thể, mỹ, ngôn ngữ và tình cảm kỹ năng xã hội. Cũng chính vì vậy hoạt động góc rất quan trọng và được phân bổ như một hoạt động chính trong ngày. Song, trẻ 3 tuổi là lứa tuổi khủng hoảng tâm lý và đây là lứa tuổi trẻ nhận thức bằng tư duy trực quan - hành động, trẻ nhìn, quan sát và thao tác trực tiếp; những hình ảnh đẹp mắt, những hành động cụ thể sẽ giúp trẻ duy trì hứng thú, hoạt động bền vững, nhớ lâu Trong thực tế, tôi thấy việc tổ chức hoạt động góc từ trước tới nay đã được nhà trường chỉ đạo thực hiện sát sao nên lớp tôi đã có một môi trường chơi hoạt động góc đạt yêu cầu, bản thân là GV có tinh thần học tập ý thức trong công tác rèn luyện học hỏi chuyên môn, luôn chú trọng tổ chức cho trẻ chơi tại các góc và nhận thức rõ ràng tầm quan trọng của việc tổ chức hoạt động góc cho trẻ. Tuy nhiên, lớp còn một số hạn chế như sau: - Diện tích lớp hẹp nên bố trí các góc hoạt động chưa phù hợp; trang trí lớp thiếu tính mở chưa phát huy được tính tích cực, sáng tạo của trẻ; môi trường hoạt động góc chưa phong phú, bản thân chưa phát huy hết hiệu quả tác dụng của các khu vực/góc chơi; - Việc lựa chọn, sắp xếp, bố trí góc chơi chưa hợp lý. - Góc cho trẻ trải nghiệm, sáng tạo, làm các thí nghiệm khoa học nội dung nghèo nàn, đơn sơ.
2. 2 - Chưa biết cách huy động nguồn nguyên vật liệu thiên nhiên, nguyên vật liệu sẵn có tại địa phương và nguyên vật liệu dẻ tiền, dễ kiếm để tạo được nhiều cơ hội cho trẻ lựa chọn nguyên, học liệu vào hoạt động. - Nề nếp trẻ chưa đồng đều do nhiều trẻ mới đi học, trẻ còn nhút nhát, chưa chủ động tham gia các hoạt động, - Danh mục đồ dùng; đồ chơi, tối thiểu cho lớp 3-4 tuổi còn thiếu so với theo thông tư 01 của Bộ GD&ĐT. Môi trường hoạt động góc chưa thực sự đáp ứng được nhu cầu khám phá, tìm tòi cũng như cơ hội để trẻ bộc lộ khả năng của mình, trẻ nhanh hết hứng thú và buổi chơi nhanh tan; hoạt động góc chưa thực sự đem lại kết quả mà tôi mong đợi. Là một giáo viên được phân công dạy lớp 3 tuổi, tôi thấy cần phải tạo cho trẻ có môi trường hoạt động góc phong phú, thân thiện, tạo các cơ hội để trẻ hoạt động hứng thú, tích cực, sáng tạo giúp trẻ phát triển toàn diện nhân cách con người. Vì vậy, tôi đã nghiên cứu và áp dụng đề tài “Một số biện pháp tạo môi trường cho trẻ mẫu giáo 3 – 4 tuổi chơi hoạt động góc ” Xuất phát từ thực tế trên tôi đã đề ra một số biện pháp như sau: Biện pháp 1. Nghiên cứu nguyên tắc xây dựng các góc hoạt động, lập kế hoạch xây dựng các góc hoạt động theo từng chủ đề, đề xuất với BGH nhà trường và đồng nghiệp tư vấn, hướng dẫn. Ngay từ đầu năm học, tôi đã nghiên cứu nguyên tắc xây dựng các góc hoạt động cho trẻ, đánh giá ghi chép lại thực trạng về việc xây dựng môi trường, việc sắp xếp các góc chơi của lớp mình; sau đó đề xuất ý kiến lên BGH nhà trường để được tư vấn, hướng dẫn thực hiện, đồng thời tôi nhờ những giáo viên có năng khiếu tạo hình, có cách nhìn và cách làm sáng tạo về xây dựng môi trường hoạt động góc đến để tư vấn, giúp đỡ tôi xây dựng môi trường cho trẻ chơi hoạt động góc. Đồng thời, tôi lập kế hoạch xây dựng các góc hoạt động theo từng chủ đề để chủ động thực hiện khi chuyển chủ đề mới. Trong kế hoạch, tôi đưa ra nội dung cụ thể của các góc phù hợp với chủ đề, đảm bảo sự phát triển các lĩnh vực giáo dục trẻ; thiết kế số góc chơi trong lớp tùy vào số trẻ; số lượng và nội dung các góc được thay đổi và phát triển theo từng chủ đề. Biện pháp 2: Sắp xếp các góc hoạt động, bổ sung đồ chơi số lượng nhiều: Tôi đã sắp xếp, bố trí góc chơi khoa học, gọn gàng, ngăn nắp, đảm bảo góc động xa góc tĩnh để không làm ảnh hưởng đến hoạt động của trẻ, các góc có ranh giới rõ ràng, lối di chuyển thuận tiện; tận dụng mảng tường phía ngoài hành lang để làm góc chơi vận động; góc thiên nhiên sắp ngoài hiên, ở góc thiên
3. 3 nhiên tôi trồng các loại cây, hoa, lá tròn, dài; lá màu vàng, màu đỏ, màu xanh; cây cao, cây thấp để trẻ chăm sóc và khám phá; tôi chọn hiên sau có diện tích rộng để làm góc chơi vận động, trên tường tôi thiết kế móc trẻ để treo vòng, bóng, dây chạc vừa tầm với để trẻ dễ lấy; Tôi trang trí tranh ảnh vừa tầm mắt của trẻ, sắp xếp đồ chơi vừa tầm với để trẻ tự tìm, tự lấy, tự cất, tự trang trí tự tạo ra những sản phẩm bằng chính đôi bàn tay của mình. Trẻ 3 tuổi thường chơi một mình hoặc hình thành nhóm chơi nhỏ 2 – 3 trẻ, vì vậy tôi bổ sung đồ chơi với số lượng nhiều để trẻ hoạt động, tránh việc trẻ tranh dành đồ chơi của nhau. Biện pháp 3. Tạo môi trường hoạt động góc mang tính mở: Tôi bổ sung nguyên vật liệu mở (hột, hạt, lá cây, sỏi, bìa cát tông...) và sản phẩm hoàn thiện, sản phẩm chưa hoàn thiện vào các góc chơi để tạo cơ hội cho trẻ thỏa thích sáng tạo; sử dụng túi bóng kính, những loại móc, kẹp, nhám dính gắn vào tường để thuận tiện cho việc thay đổi tranh ảnh (Ảnh) Ví dụ: Chủ đề trường mầm non ở góc đóng vai, tôi tận dụng các hộp đựng bia, nước ngọt tôi dán giấy màu, sau đó cắt ghép làm giá và để bộ đồ rau, củ quả, bộ thực phẩm vừa tầm với của trẻ để khi hoạt động trẻ có thể dễ lấy ra hoạt động (Ảnh) VD: Góc trải nghiệm tôi cho trẻ thực hành thao tác đóng đinh,tết tóc cho em bé,đóng mở cúc áo.(Ảnh) Đặc biệt, để tiếp cận với phương pháp giáo dục steam phù hợp với trẻ của lớp mình, tôi đã tạo một góc để trẻ thực hành trải nghiệm các hoạt động mang tính sáng tạo như: pha màu, chấm màu, in hình, vật trìm nổi, hòa nước muối và thao tác với các loại nguyên liệu thiên nhiên để tạo ra sản phẩm bé thích Qua việc tạo môi trường hoạt động góc đã giúp tôi khai thác các khả năng tiềm ẩn của từng trẻ khi trẻ tham gia vào hoạt động góc, từ đó tôi có thể đưa ra các phương pháp tác động trẻ phù hợp để mọi trẻ đều có thể phát triển theo khả năng của mình. Đồng thời tôi có thêm kinh nghiệm trong việc cải thiện môi trường cho trẻ chơi hoạt động góc. Biện pháp 4. Làm phong phú các góc hoạt động. Để góc hoạt động thực sự có hiệu quả ngoài việc cô hướng dẫn trẻ chơi theo khả năng, chuẩn bị đồ dùng, học liệu cho trẻ một cách chu đáo thì việc làm phong phú nội dung góc chơi, phong phú các góc hoạt động là một yếu tố quan trọng để trẻ phát triển, để trẻ có cơ hội học nhiều thứ, thỏa mãn nhu cầu vui chơi của trẻ.
4. 4 Ví dụ: Diện tích lớp học cho phép nên tôi đã xây dựng được rất nhiều góc trong lớp và ngoài hiên: Góc gia đình, bán hàng, phòng khám, tạo hình, âm nhạc, xây dựng, khám phá khoa học, sách truyện, máy vi tính, steam Có thể trẻ không chơi tất cả các góc cùng một thời điểm nhưng trẻ sẽ dùng nó trong cả quá trình. Tuy nhiên các góc chính như góc phân vai, xây dựng, góc sách luôn được duy trì thường xuyên. + Trong góc phân vai tôi tổ chức cho trẻ chơi nhiều nội dung chơi: bán hàng, bác sĩ, mẹ con, nấu ăn. + Đối với trò chơi bán hàng tôi chuẩn bị cho trẻ nhiều loại đồ dùng khác nhau: bánh kẹo, các loại quả, giò chả để làm phong phú nội dung chơi của trẻ đồng thời qua đó trẻ có thể học được nhiều thứ cùng một lúc như: các kỹ năng xã hội như: sự hợp tác với bạn chơi, phát triển ngôn ngữ giao tiếp , toán đếm số lượng bánh, quả, ước lượng về thời gian qua sự gợi mở của cô + Ở góc nghệ thuật tôi lựa chọn nhiều nội dung chơi nhằm bồi dưỡng thêm về năng khiếu âm nhạc như biểu diễn nghệ thuật, năng khiếu tạo hình: vẽ, nặn, xé, cắt dán, làm tranh từ các loại nguyên vật liêụ khác nhau như từ cánh hoa rụng, lá cây khô cho trẻ xếp hình các con vật, xếp cây, các loại hoa theo ý tưởng của mình. Biện pháp 5. Tăng cường huy động các nguồn lực xây dựng môi trường cho trẻ hoạt động góc: Tích cực đề xuất với Hiệu trưởng đầu tư kinh phí để xây dựng, mua sắm đồ dùng, đồ chơi, phương tiện và tu sửa một số đồ dùng, đồ chơi kịp thời để đảm bảo an toàn cho trẻ. Vận động phụ huynh làm nghề mộc đóng ủng hộ các kệ để đồ chơi, nguyên liệu ở góc trải nghiệm; huy động phụ huynh ủng hộ cây hoa ở góc thiên nhiên, ủng hộ các vật liệu thải bỏ như vỏ dầu gội, nước giặt để làm con vật, làm cầu trượt cho trẻ chơi ở góc xây dựng; sưu tầm vỏ hộp thuốc để trẻ chơi góc bác sĩ, các lốp xe hỏng để làm bàn ghế cho trẻ ngồi chơi Biện pháp 6. Thay đổi môi trường hoạt động cho trẻ. Tôi đã thử nghiệm việc đưa một số góc chơi mà trước đây vẫn thường được tổ chức ở trong lớp ra cho trẻ hoạt động ngoài trời: tôi cho trẻ chơi bán hàng và gia đình ở góc chợ quê; dưới cây bóng mát tôi cho trẻ chơi khám phá khoa học; tại vườn cổ tích tôi cho trẻ chơi đóng vai các con vật, các nhân vật trong truyện cổ tích Tôi thấy trẻ rất hứng thú, thoải mái, vui vẻ tham gia hoạt động. Kết quả thực hiện. Sau khi thực hiện các giải pháp trên, việc xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm đã đạt được như sau:
5. 5 * Với bản thân: - Kiến thức về cách tạo môi trường hoạt động góc được nâng lên rõ rệt. - Biết cách tận dụng các không gian, vị trí để tạo môi trường cho trẻ hoạt động góc. - Huy động được nhiều nguồn nguyên vật liệu thiên nhiên, nguyên vật liệu sẵn có tại địa phương để cho trẻ hoạt động; đã làm được nhiều đồ dung đồ chơi theo quy định, đạt 96% danh mục quy định. Mỗi chủ đề tiết kiệm được khoảng 1.000.000đ kinh phí. * Đối với trẻ: - 100% trẻ chủ động, tự tin, hào hứng, thích thú tham gia vào hoạt động; chất lượng buổi chơi được nâng lên. * Đối với môi trường hoạt động: - Các góc được bố trí phù hợp, trang trí lớp mang tính mở. - Môi trường hoạt động góc phong phú, nhiều đồ chơi, đáp ứng được nhu cầu hoạt động của trẻ. Môi trường hoạt động góc thực sự đáp ứng được nhu cầu khám phá, tìm tòi cũng như cơ hội để trẻ bộc lộ khả năng của mình. * Với phụ huynh: - Phụ huynh đã chủ động cho, tặng nguyên liệu để GV trang trí các góc cho trẻ chơi. Trên đây là một số biện pháp tạo môi trường hoạt động góc cho trẻ 3-4 tuổi tại trường mầm non Yên Phương, bản thân tôi đã áp dụng đạt hiệu quả. Xin được trân trọng báo cáo trước Hội đồng chấm thi GVG cấp huyện. Cuối cùng xin chúc các đ/c luôn mạnh khỏe, hạnh phúc và thành đạt. Xin trân trọng cám ơn! Người viết sáng kiến Nguyễn Thị Bắc
6. 6 NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ CỦA TỔ BỘ MÔN
7. 7 ĐÁNH GIÁ, XẾP LOẠI CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC, SÁNG KIẾN CẤP TRƯỜNG
8. 8 ĐÁNH GIÁ, XẾP LOẠI CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC, SÁNG KIẾN CẤP TỈNH
9. 9 Tài liệu tham khảo xây dựng đề tài. 1. Tâm lý học mầm non, NXB ĐHSP. 2. Dự án tăng cường khả năng sẵn sàng đi học cho trẻ mầm non (Môđun MN1-D xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm) của Bộ giáo dục và đào tạo. 3. Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên mầm non chu kỳ II(2004- 2007) - Nhà xuất bản Hà nội. 4. Tài liệu bồi dưỡng cán bộ quản lý và giáo viên mầm non hè 2007( Bộ giáo dục và đào tạo)