SKKN Một số biện pháp hướng dẫn giáo viên trang trí lớp theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm tại Trường Mầm non Trung Hà

Nội dung tài liệu: SKKN Một số biện pháp hướng dẫn giáo viên trang trí lớp theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm tại Trường Mầm non Trung Hà

1. BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN 1. Lời giới thiệu. Thủa sinh thời Bác Hồ đã dạy: “ Giáo dục mẫu giáo tốt là mở đầu cho một nền giáo dục tốt”. Trẻ em ở tuổi mầm non có đặc điểm “ Chơi mà học, học bằng chơi” trẻ hiếu động, tò mò, ham hiểu biết, thích tìm hiểu và khám phá thế giới xung quanh. Vậy để có một môi trường cho trẻ mầm non tham gia vui chơi, học tập, trải nghiệm nhằm giúp trẻ tích lũy vốn hiểu biết của mình về thế giới xung quanh và xã hội, thì việc “Trang trí lớp theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm” là nhiệm vụ có vai trò quan trọng và cần thiết góp phần phát triển toàn diện cho trẻ lứa tuổi mầm non. Trang trí lớp theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm là tạo ra môi trường vật chất bao gồm cả trong lớp, bên ngoài lớp học và cả môi trường xã hội nhằm tạo cho trẻ có cơ hội tham gia trải nghiệm và luôn được tôn trọng các nhu cầu , sở thích , khả năng riêng, từ đó tích lũy vốn hiểu biết của mình về thế giới quan, đồng thời rút ra những bài học qua sự trải nghiệm để có được sự hiểu biết về thế giới xung quanh từ thực tiễn nên việc hướng dẫn giáo viên “Trang trí lớp theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm” ở trường mầm non là rất cần thiết. Một môi trường giáo dục có đầy đủ các loại trang thiết bị, đồ dùng, đồ chơi để trẻ được quan sát, tìm hiểu, thực hành là tạo cơ hội cho trẻ tìm hiểu khám phá, phát hiện những điều mới lạ, hấp dẫn trong cuộc sống hàng ngày; trẻ được lựa chọn hoạt động cá nhân, theo nhóm, tập thể lớp một cách tích cực, qua đó kiến thức, kỹ năng của trẻ được hình thành và phát triển. Để có được một môi trường giáo dục tốt cần có sự đầu tư về vật chất đáp ứng nhu cầu thực tiễn, đồng thời sự phối hợp giữa gia đình và Nhà trường và sự đầu tư của các cấp để có được các điều kiện về vật chất cho trẻ có phương tiện để trải nghiệm. Là một Nhà giáo làm quản lý giáo dục tôi nhận thấy trong những năm qua ngành giáo dục đã triển khai việc tạo môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm, các giáo viên đã tham gia thực hiện nhiệm vụ trang trí môi trường lớp học lấy trẻ làm trung tâm nhưng chưa được thực sự hiệu quả cao, số giáo viên hiểu biết về việc trang trí lớp theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm còn hạn chế, việc lựa chọn các đồ dùng dạy học nhằm phát huy tính sáng tạo của trẻ còn ít, trang thiết bị dạy học chưa thực sự đồng bộ, việc phối kết hợp giữa phụ huynh với nhà trường và cộng đồng về công tác trang trí, tôn tạo môi trường cho trẻ còn chưa thường xuyên, vì thế mà cần phải có một số biện pháp hướng dẫn giáo viên trong Nhà trường cùng chung tay xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm, giúp cho trẻ có một điều kiện tốt nhất để hình thành và phát triển một cách toàn diện. Xuất phát từ nhu cầu và tình hình thực tiễn tôi đã nghiên cứu “Một số biện pháp hướng dẫn giáo viên trang trí lớp theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm” tại trường mầm non Trung Hà- Yên Lạc- Vĩnh Phúc. 1
2. 2. Tên sáng kiến. “Một số biện pháp hướng dẫn giáo viên trang trí lớp theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm” 3. Tác giả sáng kiến. - Họ và tên: Nguyễn Thị Chinh - Địa chỉ tác giả sáng kiến: Trường mầm non Trung Hà- Yên Lạc - Số điên thoại: 0984337886 - Email: [email protected] 4. Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến. Họ và tên: Nguyễn Thị Chinh 5. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến. 5.1. Lĩnh vực áp dụng của sáng kiến: Áp dụng vào lĩnh vực đầu tư về cơ sở vật chất trường mầm non. 5.2. Vấn đề mà sáng kiến giải quyết: Giải quyết những vấn về hạn chế, tồn tại của nhà trường trong việc xây dựng môi trường trong và ngoài lớp cớ đầy đủ các phương tiện cho trẻ trải nghiệm, tìm tòi, khám phá thế giới xung quanh trong khuôn viên trường mầm non. 6. Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử. Từ tháng 9 năm 2021 đến tháng 4 năm 2022. 7. Mô tả bản chất của sáng kiến. 7.1. Vai trò, ý nghĩa của việc trang trí lớp theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm. Trang trí lớp theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm là tạo ra môi trường về vật chất bên trong, bên ngoài lớp học và các điều kiện về xã hội tạo cơ hội cho trẻ được tham gia trải nghiệm với các hình thức khác nhau, được tôn trọng, được tìm hiểu, khám phá, được thực hành trải nghiệm phát huy tính tích cực và sáng tạo của từng cá nhân đồng thời giúp cho trẻ hình thành cách làm việc theo nhóm, tham gia các hoạt động tập thể được bắt nguồn từ nhu cầu của trẻ. Việc trang trí lớp theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm có vai trò và ý nghĩa quan trọng trong việc tạo cho trẻ một môi trường vui chơi và học tập xuất phát từ nhu cầu của trẻ, nhằm thỏa mãn nhu cầu tìm hiểu và khám phá về thế giới xung quanh, giúp trẻ tích lũy những kiến thức một cách khoa học, chính xác, hình thành các kỹ năng sơ đẳng, kích thích sự ham học hỏi, phát huy tính sáng tạo; có môi trường vật chất đầy đủ, đảm bảo an toàn, đẹp sẽ lôi cuốn và thu hút trẻ tham gia một cách tích cực, từ đó nhân cách của trẻ được hình thành và phát triển. Việc hướng dẫn giáo viên trang trí lớp theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm là một nhiệm vụ quan trọng của người quản lý, căn cứ vào kết quả thực hiện nhiệm vụ của từng giáo viên làm thước đo chuẩn mực để đánh giá chất lượng 2
3. của đội ngũ giáo viên .Vì thế nó có ý nghĩa rất quan trong trọng công tác chỉ đạo quản lý tại Nhà trường. Có một môi trường lớp học trang trí theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm sẽ là điều kiện để giáo viên có phương tiện giúp trẻ thực hiện mục tiêu giáo dục, làm cơ sở đánh giá trẻ hoàn thành chương trình, phù hợp ở từng lứa tuổi. Từ thực tiễn đó giúp cho trẻ được hòa mình vào một không gian hoạt động có các phương tiện vật chất hỗ trợ để làm tăng sự hiểu biết về thế giới xung quanh, xã hội làm cho đời sống tinh thần của trẻ được thoải mái nhẹ nhàng hơn, chất lượng giáo dục sẽ được nâng cao hơn. Có một môi trường lớp học với đầy đủ các phương tiện giáo dục giúp cho các Nhà giáo sẽ chủ động hơn, các đồ dùng- đồ chơi đều có sẵn sẽ giảm được những áp lực về việc chuẩn bị các đồ dùng trực quan trước giờ lên lớp. Đồng thời giúp cho các nhà giáo sẽ hiểu trẻ hơn, có cách nhìn và cách đánh giá trẻ chính xác hơn. Từ đó sẽ rút ra được những kinh nghiệm về việc lựa chọn phương pháp dạy trẻ phù hợp với thực tiền ở lớp mình phụ trách. Trong thực tiễn giáo dục mầm non hiện nay phụ huynh có xu hướng chọn trường, chọn lớp có môi trường vui chơi và học tập tốt để gửi con. Họ đã hiểu được việc “Đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho việc phát triển” nên họ luôn hướng tới những nơi có đầu tư đầy đủ các phương tiện dạy học. Ở nơi đâu có môi trường giáo dục tốt, kết quả về chất lượng chăm sóc- giáo dục cao, nơi đó chính là điểm thu hút đông đảo phụ huynh gửi con. Nên giáo dục phải chuyển mình, phải thay đổi bằng việc tạo ra môi trường lớp học sạch- đẹp- thân thiện- an toàn phù hợp. Từ khi Nhà trường thực hiện việc hướng dẫn giáo viên trang trí lớp theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm, đã được sự đồng tình của đông đảo các phụ huynh; đồng thời có sự đóng góp của phụ huynh và cộng đồng xã hội về các điều kiện vật chất để trang trí môi trường lớp học đẹp, khoa học, đáp ứng với mong đợi của họ đối với sự phát triển giáo dục mầm non trong thời kì đổi mới. Do vậy việc hướng dẫn giáo viên trang trí lớp theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm là việc làm không thể thiếu trong trường mầm non. Nó là điều kiện cho trẻ được tiếp cận với đồ dùng, đồ chơi, trang thiết bị hiện đại theo phương pháp “lấy trẻ làm trung tâm”. Người giáo viên là người giúp trẻ tham gia các hoạt động khám phá, trải nghiệm, trẻ là người chủ động tham gia, từ thực tiến đó giúp cho trẻ hiểu biết về những nội dung của từng hoạt động, giúp cho trẻ hứng thú hơn, tham gia tích cực vào các hoạt động. 7.2. Nguyên tắc của việc trang trí lớp theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm. Khi xây dựng trang trí lớp theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm tôi đã hướng dẫn giáo viên tuân thủ các nguyên tắc sau: 3
4. - Tạo môi trường lớp học phải đảm bảo tính mục đích, đúng mục tiêu cần đạt ở trẻ ở từng độ tuổi. - Các khu vực cho trẻ vui chơi, học tập phải đảm bảo tính khoa học: + Không gian lớp học: Các khu vực chơi trong lớp phải được phân chia ranh giới rõ ràng, có tên các góc chơi, nội quy khi tham gia chơi và luật chơi của của từng trò chơi. Khu vực chơi tạo hình với các loại màu nước, đất nặn phải gần với khu vực có nguồn nước để vệ sinh sau khi hoạt động. Các góc chơi phải sen kẽ động tĩnh để đảm bảo không ồn ào trong quá trình hoạt động. +Không gian của khu vui chơi ngoài trời: Đảm bảo rộng rãi, sân chơi và những lối đi của trẻ phải đảm bảo yêu cầu kỹ thuật bằng phắng, sạch, đẹp. Đồ chơi ngoài trời phải được sắp xếp và cân đối diện tích giữa các đồ chơi và các các khu vực cho trẻ chơi. Đồ chơi được lắp đặt trên thảm cỏ tự nhiên hoặc nhân tạo. - Môi trường trong và ngoài lớp phải đảm bảo an toàn: Khu vui chơi và hoạt động phải xa nguồn nước như ao, hồ, sông suối. Trang thiết bị, đồ dùng đồ chơi không sắc nhọn, không quá nhỏ, không để cao quá tầm với của trẻ, khu vực vui chơi và học tập sạch sẽ, toáng mát về mùa hè, ấm áp về mùa đông, khô ráo không trơn trượt. Giáo viên phải luôn tạo bầu không khí vui tươi thoái mái giúp cho trẻ có cảm giác an toàn khi đến trường, đến lớp. - Môi trường trong và ngoài lớp phải đảm bảo tính giáo dục: Khi thiết kế môi trường lấy trẻ làm trung tâm, Nhà quản lý và giáo viên phải căn cứ vào mục tiêu, chương trình của độ tuổi để lựa chọn đồ dùng, đồ chơi, trang thiết bị phù hợp với từng độ tuổi. Đồng thời lựa chọn nội dung giáo dục phù hợp và đồng bộ khi sử dụng các phương tiện lựa chọn ở các khu vực vui chơi và học tập cho trẻ. - Môi trường giáo dục phải đảm bảo tính thẩm mỹ: Các đồ dùng đồ chơi trong lớp, ngoài trời phải đảm bảo đẹp, đa dạng về chủng loại, thu hút trẻ vào tham gia hoạt động sẽ tăng tính tích cực, chủ động và sáng tạo của trẻ. - Môi trường giáo dục phải đảm bảo tính thực tiễn và hiệu quả: Để có môi trường giáo dục tốt phù hợp với thực tiễn, hiệu quả, ít tốn kém cần phải chọn nguyên liệu mở, sẵn có tại địa phương và được huy dộng từ phụ huynh và toàn thể cộng đồng. Đặc biệt việc trang trí tạo môi trường lớp học phải dựa vào đặc điểm thực tiễn của trẻ theo từng độ tuổi; đồ dùng, đồ chơi phải đa dạng, phong phú, kích thích sự phát triển của trẻ. 7.3. Nội dung trang trí lớp theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm ở trường mầm non. Việc trang trí lớp theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm bao gồm việc trang trí cả môi trường bên trong và bên ngoài lớp học, bao gồm các yêu tố tự nhiên và xã hội: +Môi trường ngoài lớp bao gồm như: Sân chơi, bãi tập, nước, ánh sáng, không khí, cây cối, đồ dùng, đồ chơi . 4
5. +Môi trường trong lớp bao gồm đồ dùng- đồ chơi, trang thiết bị dạy học, các nguyên liệu mở như: Giấy, báo, tạp chí, len, dạ, lá cây, rơm, vải vụn,hộp sữa, lon bia đã được sơ chế làm sạch để giáo viên và trẻ tham gia sáng tạo. 7.4. Thực trạng việc trang trí lớp theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm ở trường mầm non. Trường mầm non Trung Hà có 448 học sinh với 35 CB - GV – NV. Nhà trường có hai điểm trường thuận tiện cho việc học sinh ở các thôn dân cư đến trường lớp. Khu TT nhà trường có 1 dãy nhà lớp học 2 tầng 8 phòng học và dãy nhà điều hành xây dựng năm 2012, 1 dãy nhà 3 tầng 6 phòng học được xây dựng năm 2017, khu bếp ăn một chiều; Khu B nhà trường có 1 dãy nhà 2 tầng 6 phòng học với tổng diện tích đất là 4760m2. Toàn bộ dãy phòng học và khu nhà điều hành đã được nhà trường sơn trang trí sạch sẽ và đẹp. Một số phòng học nền gạch nhà bị phồng lên, khu vệ sinh và cấp nước hỏng hóc, sân chơi khu TT nhỏ hẹp nên chưa thực sự đảm bảo cho trẻ hoạt động vui chơi. Khu vui chơi chợ quê được thiết kế xây dựng nhỏ gọn bên trong khu vực sân chơi, phù hợp với thực tiễn địa phương và số lượng học sinh. Đặc biệt một số lớp học do sửa chữa lại nên các phần trang trí lớp đều trống, không có hình ảnh hoặc các biểu tường gì trên tường gây ấn tượng vui mắt hấp dẫn trẻ. Các trang thiết bị, đồ dùng đồ chơi cho trẻ hoạt động ở các góc chơi còn ít. Một số đồ dùng trang thiết bị máy tính, máy chiếu, đồ chơi ngoài trời, giá kệ, được đầu tư lâu năm nên đã bị lỗi thời không còn đảm bảo tính khoa học, thẩm mỹ và an toàn cho trẻ. Số giáo viên hiểu biết về việc trang trí lớp theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm còn hạn chế. Việc lựa chọn các đồ dùng dạy học tạo không gian mở cho trẻ trải nghiệm nhằm phát huy tính sáng tạo của trẻ còn ít. Trang thiết bị dạy học chưa thực sự đồng bộ, việc phối kết hợp giữa phụ huynh với nhà trường và cộng đồng về việc trang trí, tôn tạo môi trường cho trẻ vui chơi, học tập theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm còn chưa thường xuyên. 7.5. Các biện pháp hướng dẫn giáo viên “trang trí lớp theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm” Để góp phần vào việc “trang trí lớp theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm” trong trường mầm non tôi đã chọn một số giải pháp sau đây: Giải pháp 1: Lập kế hoạch hướng dẫn giáo viên“trang trí lớp theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm”. Thực hiện công văn số 718/GDĐT-MN ngày 24/09/2021 của Phòng GD & ĐT Yên Lạc về việc về việc tổ chức thực hiện chuyên đề năm học 2021- 2022. Tôi đã xây dựng kế hoạch chỉ đạo giáo viên “trang trí lớp theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm” cụ thể là: Thành lập Ban chỉ đạo và phân công nhiệm vụ cho đội ngũ“trang trí lớp theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm” 5
6. Xây dựng kế hoạch hướng dẫn giáo viên “trang trí lớp theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm”. Tập huấn, tuyên truyền phổ biến tầm quan trọng của việc“trang trí lớp theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm” tới 100 % giáo viên và phụ huynh. Hướng dẫn giáo viên lựa chọn nguyên liệu làm đồ dùng đồ chơi, đồng thời kiểm tra, nghiệm thu việc “trang trí lớp theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm”. Tổ chức hội thi “trang trí lớp theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm” lấy kết quả làm thước đo năng lực về chuyên môn của mỗi giáo viên. Giải pháp 2: Công tác tham mưu. Công tác tham mưu có vai trò vô cùng quan trọng trong việc nâng cao cơ sở vật chất của các cấp cho việc “trang trí lớp theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm”. Vì thế tôi chủ động tham mưu với Phòng giáo dục, Sở giáo dục đầu tư đồ dùng- đồ chơi như tủ, kệ, bàn, ghế, đồ chơi ngoài trời , đồ chơi trong lớp và một số trang thiết bị giáo dục hiện đại cho giáo dục mầm non hiện nay như : tivinet, máy tính, máy chiếu có trị giá 1.4 tỷ đồng. Tham mưu với địa phương mở rộng diện tích đất cho việc xây dựng khu vui chơi ngoài trời như: Sân chơi bãi tập, Vườn cổ tích, vườn cây ăn quả, vườn rau, vườn hoa, cho trẻ có môi trường để trải nghiệm được địa phương đồng ý và đã có nghị quyết chỉ đạo và thực hiện Giải pháp 3: Tuyên truyền “trang trí lớp theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm” trong trường mầm non. Để việc “trang trí lớp theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm” được thành công Nhà trường thành lập ban chỉ đạo, phân công CB-GV-NV thực hiện nhiệm vụ tuyên truyền tới toàn thể các bậc phụ huynh thông qua các hội nghị, hội thảo như họp phụ huynh, hội phụ nữ, đoàn thanh niên, . Đồng thời thông qua hệ thống loa truyền thanh của địa phương về kết quả các hoạt động hội thi, các phong trào thi đua của nhà trường, tuyên truyền nêu gương các các cán bộ, giáo viên, nhân viên, phụ huynh có thành tích tốt trong phong trào “trang trí lớp theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm”. Tôi luôn chú trọng chỉ đạo đội ngũ giáo viên xây dựng góc tuyên tuyền tại phòng đón và trả trẻ để phụ huynh hiểu rõ tầm quan trọng của việc “trang trí lớp theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm”. Tổ chức chuyên đề ở các lớp điểm thông qua các hoạt động như: bé tập làm nội trợ, khám phá khoa học về sự lớn lên của một số loại rau quả, phát triển ngôn ngữ qua các câu chuyện bài thơ như: truyện “ Đôi bạn nhỏ”, Truyện “ Đôi bạn tốt”, truyện “Qua đường”, , bằng rối dẹt trên mô hình bảng quay, theo tranh, Dạy trẻ đọc thơ “ Ong và bướm”, thơ “ Thăm nhà bà”, thơ “ Giữa vòng gió thơm” qua các sa bàn rối dẹt do giáo viên tự làm; truyện “Ba cô gái”, truyện “Hai anh em”, truyện “ Cô bé quàng khăn đỏ”, truyện “ Bông hoa cúc trắng” bằng rối tay qua mô hình múa rối do giáo viên tự làm. Xây dựng góc thư viện để trẻ xem sách tranh, kể chuyện theo tranh.. . Các hoạt động được phân chia đều ở các lình vực khác nhau. Tổ chức các buổi 6
7. tuyên truyền thông qua các hoạt động như: Khai giảng năm học mới, tết trung thu, 20-11, tết nguyên đán, sơ kết, tổng kết, hội nghị họp phụ huynh đàu năm, giữa năm và cuối năm học ... góp phần tạo sự chuyển biến trách nhiệm của nhân dân. Giải pháp 4: Chỉ đạo, hướng dẫn giáo viên làm đồ dùng, đồ chơi trang trí lớp theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm. Đồ chơi tự tạo làm cho góc chơi thêm phòng phú góp phần quan trọng vào việc trang trí lớp theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm, đồng thời tạo cho trẻ có thêm đồ dùng đồ chơi trong quá trình vui chơi, học tập. Đồ chơi tự tạo còn giúp cho trẻ hòa mình vào một thế giới tự nhiên, vừa chơi vừa hát đồng giao như khi làm con trâu đồ chơi bằng lá mít, lá đa, tẻ vừ chơi vừa hát bài đồng giao về con trâu giúp ngôn ngữ của trẻ phát triển. Vì thế nên ngày từ đầu năm học tôi chỉ đạo giáo viên tìm kiếm nguyên vật liệu, tuyên truyền, phối hợp tốt với phụ huynh sưu tầm và ủng hộ nguyên vật liệu để làm đồ dùng đồ chơi. *Vận động phụ huynh ủng hộ nguyên vật liệu làm trang trí lớp: Tôi chỉ đạo giáo viên phối kết hợp với phụ huynh để lựa chọn các lá cây làm đồ chơi cho trẻ trải nghiệm. Đồng thời tận dụng các nguyên vật liệu như: vỏ hộp sữa, lon bia, xốp, len vụn, vải vụn, gỗ, giấy gói kẹo để làm đồ dùng, đồ chơi cho trẻ. + Vận động phụ huynh cùng với giáo viên sưu tầm, đóng góp nguyên vật liệu đồ vật sẵn có trong cuộc sống hàng ngày như vỏ sò, vỏ hến, vỏ hộp đựng xà phòng, vỏ hộp sữa , để cô và trẻ làm đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho các hoạt động. * Hướng dẫn giáo viên tận dụng nguyên vật liệu thiên nhiên và phế liệu để làm ĐDĐC cho các hoạt động và các góc chơi. Trước khi làm đồ dùng, đồ chơi tôi chỉ đạo giáo viên cần tiến hành tái chế, phân loại, làm sạch nguyên vật liệu để đảm bảo vệ sinh, an toàn khi sử dụng như: Vỏ hộp nhựa xà phòng hỏng làm bàn là, giỏ trồng hoa, làn giỏ, làm búp bê từ rơm nếp, làm bình tưới từ những vỏ hộp sữa, Làm đồ dùng trang trí và phục vụ hoạt động chung như: + Hoạt động PT thể chất: Tận dụng các cành tre khô làm vòng, gậy thể dục; vải vụn và cát làm túi cát; vỏ hộp sữa làm đồ dùng cho trẻ bò rích rắc qua 5 hộp; + Hoạt động âm nhạc: Tận dụng những vỏ hộp bia làm thành những chiếc xắc xô, hay những hộp bánh to, nhỏ các loại chất liệu bằng tôn, sắt, hộp đựng chè để làm những chiếc trống, những chiếc vợt muỗi hỏng hay vỏ hộp bìa cát tông làm thành chiếc đàn, đạo cụ; May những tấm vải vụn tạo thành những trang phục múa như cánh Ong, cánh Bướm cho trẻ biểu diễn trong tiết âm nhạc tổng hợp 7
8. + Hoạt động LQV Toán: Tận dụng những vỏ lon bia, vỏ hộp sữa bột, cốc nhựa cũ, xốp màu, gai dính, dây điện để làm “Sâu con học chữ, học toán, đoàn tàu mang tên chữ cái- chữ số, ”. + Hoạt LQ Văn học: Từ những miếng xốp, vỏ hộp sữa, đĩa CD hỏng, vải vụn, len, dạ, nỉ,... tôi chỉ đạo giáo viên làm rối tay, rối dẹt, mô hình cho trẻ làm quen với văn học như làm con Thỏ, con ong, con bướm, con gà, con vịt, tạo thành mô hình dạy trẻ như : Mô hình dạy thơ ong và bướm, mô hình dạy truyện qua đường, mô hình rối dẹt truyện Thỏ con không vâng lời, truyện đôi bạn nhở, đôi bạn tốt, + Hoạt động tạo hình: Tôi chỉ đạo giáo viên cho trẻ sử dụng màu nước cho các hoạt động trải nghiệm như: in hình con kiến, in hình lá cây, in hình các loại quả, các loại con vật rồi cắt làm sách tranh làm quen với số đếm, làm sách tranh về gia đình, làm bưu thiếp chúc mừng sinh nhật,làm bưu thiếp tặng mẹ nhân ngày 20-10, làm bưu thiếp tặng cô nhân ngày 20-11, lấy tranh lịch và tạp chí cũ cắt các hình ảnh đẹp làm làm sách tranh về quê hương , . Làm con trâu, con sâu, từ lá cây, Tô, vẽ, làm sách tranh về các sự kiện, hiện tượng mà bé thích như: Vòng đời của con ếch, con bướm, vòng tuần hoàn của nước, . -Các đồ dùng đồ chơi trang trí và phục vụ hoạt động vui chơi, hoạt động góc: * Góc phân vai: + Trò chơi Bé tập làm nội trợ: Từ các loại xốp ép, xốp màu vụn làm các loại bánh, nem rán, củ cà rốt, giò chả, ; dùng các loại ca cốc đĩa nhựa dùng một lần, tre gọt làm thành những đôi đũa làm đồ dùng bày đồ nấu ăn, bày tiệc sinh nhật,. + Trò chơi Bán hàng: Tận dụng các loại vỏ hộp sữa, vỏ chai nước, vỏ chai dầu ủ tóc, vỏ can rửa bát, đã hết vệ sinh sạch sẽ để làm những bộ đồ dùng gia đình cho trẻ chơi như ấm chén, phích nước,làn giỏ, dày dép + Trò chơi Bác sỹ: Tủ thuốc nhỏ được làm bằng những hộp bánh các loại, vỏ, hộp thuốc đã sử dụng hết được vệ sinh sạch sẽ, an toàn cho trẻ chơi. * Góc học tập sách: Tận dụng tranh ảnh báo chí cũ cắt dán làm sách tranh như sách tranh về gia đình, quê hương, một số nghề phổ biến, để trẻ có đồ dùng làm quen với việc kể chuyện sáng tạo. * Góc nghệ thuật: Từ những vỏ hộp, lõi cuốn chỉ, bóng cũ làm các đồ dùng cho trẻ hoạt động như: Micro, đàn, trống, phách, mũ múa, . Những vật liệu phế thải như giỏ cắm hoa, xốp biển, giấy bọc hoa, dây đồng, chai nước ngọt cô ca, xốp màu, keo nến làm nên những lọ hoa, lãng hoa rất đep, dùng để trang trí lớp. * Góc xây dựng: 8
9. Từ những khối gỗ nhỏ, vỏ hộp, làm các đồ dùng cho trẻ hoạt động như: gạch xây dựng, hàng rào, cây, hoa, . * Góc thiên nhiên: Tận dụng những vỏ hộp nhựa cắt làm giỏ trồng cây, tận dụng các loại hột hạt khô để trẻ gieo hạt tìm hiểu sự lớn lên của cây . Dưới đây là hình ảnh giáo viên làm đồ dùng đồ chơi trang trí lớp Giải pháp 5: Chỉ đạo giáo viên trang trí lớp, sắp xếp đồ dùng đồ chơi khoa học, phù hợp với thực tiễn. Môi trường trong lớp học: Trong lớp học không thể thiếu những góc chơi của trẻ, do đó để lớp học thêm lôi cuốn trẻ các cô giáo cần tạo nên một môi trường trong lớp học với những màu sắc sinh động và ngộ nghĩnh. Môi trường có không gian, cách sắp xếp phù hợp, gần gũi, quen thuộc với cuộc sống thực hàng ngày của trẻ; Khi thiết kế các góc hoạt động trong lớp giáo viên cần cần chú ý: Bố trí các góc hoạt động hợp lí: Góc hoạt động cần yên tĩnh bố trí xa góc hoạt động ồn ào, góc thư viện/sử dụng sách, tranh ở những nơi nhiều ánh sáng Các góc hoạt động có “ranh giới” rõ ràng, có lối đi cho trẻ di chuyển thuận tiện khi liên kết giữa các góc chơi. Sắp xếp các góc để giáo viên có thể dễ dàng quan sát được toàn bộ hoạt động của trẻ. Tên hoặc ký hiệu các góc đơn giản, gần gũi với trẻ, được viết theo đúng quy định mẫu chữ hiện hành. Nhiều góc sẽ ở trong phòng, góc thiên 9
10. nhiên sẽ sắp xếp ở ngoài hiên hoặc ở ngoài trời. Các góc phải được bày biện hấp dẫn, có đồ chơi học liệu và phương tiện đặc chưng cho từng góc. Học liệu, nguyên vật liệu, đồ dùng, đồ chơi trong góc hoạt động đóng vai trò quan trọng trong quá trình học và chơi của trẻ. Vì vậy các đồ dùng và học liệu mà giáo viên cung cấp cho các góc hoạt động cần được lên kế hoạch thật cẩn thận để hỗ trợ giáo viên cho việc học của trẻ và để thu hút trẻ tham gia cũng như tạo ra các cơ hội học tập khác. Đồ dùng, đồ chơi, nguyên vật liệu, học liệu có giá đựng ngăn nắp, gọn gàng, để ở nơi trẻ dễ thấy, dễ lấy, dễ dùng, dễ cất. Đồ dùng, đồ chơi, nguyên vật liệu được thay đổi và bổ sung phù hợp với mục tiêu chủ đề/hoạt động và hứng thú của trẻ. Có nguyên vật liệu mang tính mở (lá cây, hột hạt ), sản phẩm hoàn thiện, sản phẩm chưa hoàn thiện Có sản phẩm mua sẵn, sản phẩm cô và trẻ tự làm, sản phẩm của địa phương đặc trưng văn hóa vùng miền (trang phục, dụng cụ lao động ). Đồ dùng, đồ chơi, nguyên vật liệu an toàn, vệ sinh, phù hợp với thể chất và tâm lí của trẻ mầm non. Môi trường ngoài lớp học: Môi trường ngoài lớp học là yếu tố góp phần tích cực trong các hoạt động nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ phát triển toàn diện, môi trường ngoài lớp học sạch, sạch đẹp, an toàn, hấp dẫn sẽ tạo cơ hội cho trẻ hoạt động, đáp ứng nhu cầu chơi của trẻ nên tôi đã chỉ đạo giáo viên sắp xếp đồ chơi theo từng khu vực, xây dựng nội quy của từng loại đồ chơi, tập huấn hướng dẫn giáo viên và cha mẹ học sinh khi cho trẻ chơi với đồ chơi ngoài trời. Đồ chơi, trang thiết bị ở các khu vực hoạt động đảm bảo an toàn, vệ sinh: không có đồ sắc nhọn, không độc hại, được vệ sinh sạch sẽ, được bảo dưỡng định kì, sửa chữa kịp thời, tạo hình ảnh và ấn tượng riêng lôi cuốn trẻ tích cực vào hoạt động. Các khu vực vườn cây ăn quả, vườn rau, vườn hoa có lối đi bằng phẳng, an toàn khi trẻ đi tham quan và trải nghiệm thực tiễn về việc quan sát, tìm hiểu về các khu vực vườn cây, vườn hoa, vườn rau, . Vườn cây, vườn hoa, vườn rau được cắt tỉa đẹp mắt, hấp dẫn với trẻ khi đi dạo, đi thăm và khám phá trải nghiệm. Giải pháp 6: Công tác kiểm tra, đánh giá và nghiệm thu việc trang trí lớp của giáo viên. Để công tác “trang trí lớp theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm” đạt hiệu quả việc kiểm tra và đánh giá và nghiệm thu việc thực hiện của giáo viên là rất quan trọng. Tôi kiểm tra 100 % số giáo viên“trang trí lớp theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm”, kiểm tra việc tổ chức cho trẻ vui chơi ở các hoạt động chung, hoạt động góc, hoạt động ngoài trời qua việc thăm lớp, dự giờ, tổ chức chuyên đề, hội thi. Căn cứ vào kết quả thực hành trên các các tranh ảnh loại đồ dùng, đồ chơi, mô hình, mà giáo viên đã làm để trang trí lớp theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm, đánh giá chất lượng thực hiện nhiệm vụ của giáo viên; đồng thời nghiệm thu những sản phẩm có tính sáng tạo làm cơ sở lan 10
11. tỏa cho đồng nghiệp cùng thực hiện. Kết quả cho thấy 17/17 lớp có môi trường lớp học tương đối đầy đủ, môi trường lớp học đẹp và hấp dẫn hơn, số trẻ tham gia vào ccas hoạt động tích cực hơn. Giải pháp 7: Tổ chức chuyên đề và hội thi“ trang trí lớp theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm”. Để áp dụng giữa cơ sở lý luận và thực tiền tại trường . tôi đã chí đạo đội ngũ giáo viên thực hiện áp dụng chuyên đề đổi mới sinh hoạt chuyên môn thông qua việc ứng dụng việc trang trí, sắp xếp các đồ dùng- đồ chơi, các góc chơi cho phù hợp, mỗi lớp ít nhất 1 chuyên đề cho tổ- nhóm cùng nhau trao đổi rút ra bài học kinh nghiệm với một số nội dung cụ thể; trẻ quan sát, tìm hiểu một số loại hoa, rau, quả, các loại cây xanh, cây ăn quả trong vườn trường như: Quan sát, tìm hiểu đặc điểm của hoa hồng, hoa mai; tưới cây, bắt sâu, nhổ cỏ; thí nghiệm trứng chìm, trứng nổi, thí nghiệm hoa đổi màu, làm đồng hồ bằng lá cây, làm con sâu bằng lá chuối, ... tập cho trẻ làm đồ chơi từ lá cây, làm bưu thiếp tặng cô, bưu thiếp tặng mẹ, làm sách tranh về quê hương, làm sách tranh về các con số và chữ cái, cùng cô làm đồ dùng dạy học rồi tập kể chuyện đọc thơ thông qua việc sử dụng đồ dùng rối tay, rối dẹt, sa bàn mà giáo viên tự làm được; trang trí sách tranh về các câu truyện bài thơ, rối tay, rối dẹt ở góc thư viện; trang trí các loại đồ dùng như rau, củ quả, con vật trong góc chơi bán hàng giúp trẻ dễ lấy, dễ cất trong quá trình chơi; các góc đều tạo không gian mở để trẻ cùng làm với cô những đồ chơi trong các giờ học trong ngày rồi trưng bày vào từng góc đẹp mắt, hấp dẫn. Kết quả cho thấy 100 % đội ngũ giáo viên đã biết sử dụng đồ dùng, đồ chơi, trang thiết bị giáo dục và áp dụng phương pháp lấy trẻ làm trung vào nội dung giáo dục của từng chuyên đề. Trẻ thích thú khi tham gia hoạt động, say sưa với những đồ chơi mà trẻ tự tạo ra, tích cực trong các hoạt động, tự tin trong giao tiếp, số trẻ nhận thức tốt đã nâng cao hơn so với trước khi thực hiện chuyên đề. Đặc biệt tôi đã chỉ đạo Nhà trường đã tổ chức hội thi “trang trí lớp theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm” với Kết quả hội thi cấp trường với 17/17 lớp đều đạt giải (Có 2 lớp đạt giải nhất, 5 lớp đạt giải nhì, 8 lớp đạt giải ba, 2 lớp đạt giải KK). Từ kết quả đó nhà trường đã chọn cử 4 giáo viên đạt giải cao dự thi “ Xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm” cấp huyện, có 1 giáo viên đạt giải nhì, 1 giáo viên giải ba hội thi cấp huyện, 2 giáo viên giải khuyến khích, nhà trường đạt giả ba cấp huyện. Dưới đây là một số hình ảnh trang trí lớp theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm tại trường mầm non Trung Hà: Hình 1: Góc vận động ( Trẻ chơi trò chơi nhảy bao bố giúp trẻ phát triển khả năng vận động- Lớp 5 TA2 11
12. Hình 2: Góc học tập sách(Bé làm sách trang về số đếm tại góc toán- lớp 5TA2) Hình 3: Góc phân vai( Trẻ chơi bán hàn giúp trẻ trải nghiệm và hình thành kỹ năng sống)- Lớp 5TA2. 12
13. Hình 4: Góc xây dựng( Trẻ xây dựng khu vườn rau, vườn hoa)- Lớp 5TA1 13
14. Hình 5: Góc thư viện ( Trẻ xem sách tranh, tập kể chuyện theo tranh)- lớp 3TA3. Hình 6: Góc phân vai (Trẻ chơi trò chơi bày tiệc sinh nhật giúp trẻ phát triển tình cảm xã hội)- lớp 4A2 14
15. Hình 7: Góc âm nhạc- lớp 5 tuổi A2 Hình 8: Góc nghệ thuật - tạo hình(Trẻ làm đồ chơi từ lá cây- Lớp 5A2 15
16. 8. Những thông tin cần được bảo mật (không) 9. Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến. - Về cơ sở vật chất: Nhà trường có khuôn viên sân vườn rộng 1500 m 2 được dành riêng để làm vườn, sân chơi, khu vui chơi . - Về con người: Giáo viên, học sinh khối lớp mẫu giáo trường mầm non Nguyệt Đức, hội phụ huynh, các cá nhân, các tổ chức xã hội, các doanh nghiệp có điều kiện kinh tế phát triển, sự quan tâm tạo điều kiện của cán bộ địa phương. 10. Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp dụng sáng kiến theo ý kiến của tác giả và ý kiến của tổ chức, cá nhân đã tham gia áp dụng sáng kiến. 10.1. Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp dụng sáng kiến theo ý kiến của tác giả. Khi tôi nghiên cứu và đưa sáng kiến kinh nghiệm áp dụng vào thực tiễn, Theo số liệu chứng minh cho thấy qua áp dụng sáng kiến kinh nghiệm vào thực hiện trong toàn trường từ tháng 9/2021 đến tháng 4/2022 kết quả đạt được như sau: 17/17 lớp đã trang trí lớp theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm, tạo ra môi trường lớp học đẹp, hấp dẫn, đồ dùng- đồ chơi đa dạng và phong phú với nguồn kinh phí vận động từ các nhà hảo tâm, phụ huynh và các nguồn khác trị giá khoảng 50 triệu đồng. Khu vườn cổ tích, sân chơi, bãi tập, khu cho trẻ trải nghiệm được đầu tư trang thiết bị cơ bản, môi trường luôn xanh - sạch- đẹp được đầu từ nguồn kinh phí từ các nguồn trị giá khoảng 250 triệu đồng. 100% các trẻ hứng thú tham gia trải nghiệm các hoạt động như trồng cây, gieo hạt; làm đồ chơi từ lá cây, làm bưu thiếp tặng cô, tặng mẹ từ các loại bìa, giấy báo; làm sách tranh từ các tạp chí; khám phá sự phát triển của cây thông qua việc thực hành và quan sát tại các góc thiên nhiên, vườn trường ; khám phá sự kỳ diệu của nước thông qua việc quan sát sự bay hơi của nước hay pha chế các loại nước . Các kết quả nhà trường đạt được: Nhà trường đã có 100% giáo viên các nhóm lớp tích cực tham gia công tác“ trang trí lớp theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm”, 17/17 lớp trang trí và sắp xếp lớp học khoa học, có đầy đủ đồ dùng- đồ chơi, môi trường lớp học đẹp an toàn và hấp dẫn hơn, số trẻ tham gia vào các hoạt động tích cực hơn. Các bậc phụ huynh đều phấn khởi và hài lòng khi đưa trẻ đến trường. 10.2. Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp dụng sáng kiến theo ý kiến của tổ chức, cá nhân đã tham gia áp dụng sáng kiến. Sau khi đưa các giải pháp sáng kiến kinh nghiệm của tôi áp dụng vào thực tiễn, tôi đã lấy ý kiến tham gia, đánh giá của các tập thể và cá nhân tôi đã chọn áp dụng thử để nhân rộng. Các tập thể, và cá nhân áp dụng thực hiện đều có ý 16
17. kiến: Các giải pháp tôi đưa ra phù hợp với tình hình thực tế của lớp, của trường. Sau khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm kết quả thu được là; Môi trường lớp học đẹp và phong phú, có đầy đủ các loại đồ dùng cho trẻ tham gia khám phá trải nghiệm, giáo viên đã biết cách trang trí lớp theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm, trẻ có hiểu biết thêm nhiều về thế giới xung quanh đã biết trả lời các câu hỏi như: Vì sao phải tưới cây? Tại sao hoa lại đổi màu trong nước? hay cây bầu lớn lên như thế nào? Quả bầu ăn có tác dụng gì? Trồng hoa để làm gì?... . Đồng thời biết thích tạo ra sản phẩm đẹp như: Làm bưu thiếp tặng cô, làm sách tranh về chữ cái- chữ số, làm sách tranh về quê hương, biết làm đồ chơi từ lá cây, . 11. Danh sách những tổ chức, cá nhân đã tham gia áp dụng thử sáng kiến Số Tên tổ chức/ Phạm vi/lĩnh vực áp dụng sáng Địa chỉ TT cá nhân kiến I Tập thể tham gia thực hiện thử nghiệm. Trường mầm non Làm đồ dùng, đồ chơi trang trí các 1 Khối nhà trẻ Trung Hà- YL-VP góc chơi trong lớp. Khối lớp 3-4 Trường mầm non Làm đồ dùng, đồ chơi trang trí các 2 tuổi, 4-5 tuổi, Trung Hà - YL-VP góc chơi trong lớp và ngoài trời. 5-6 tuổi II Cá nhân tham gia thực hiện thử nghiệm Giáo viên phụ trách Trẻ tham gia trải nghiệm sắp xếp đồ 1 Đỗ Thị A lớp 5TA1 Trường chơi góc xây dựng Trung Hà - YL-VP Giáo viên phụ trách Nguyễn Thị lớp 5TA2, Trường Cô và trẻ cùng tham gia trải nghiệm 2 V Trung Hà làm đồ chơi từ lá cây. - YL-VP Giáo viên phụ trách Cô và trẻ cùng tham gia trải nghiệm 3 Hoàng Thị T lớp 5 TA3, Trường làm sách về số đếm. Trung Hà - YL-VP Giáo viên phụ trách Trẻ tham gia trải nghiệm kỹ năng xã 4 Trần Thị T lớp 4T A2, Trường hội sắp xếp đồ chơi góc phân vai Trung Hà - YL-VP Giáo viên phụ trách Trẻ tham gia xem sách tranh, tập kể lớp 3 TA3, Trường chuyện theo tranh tại góc thư viện 5 Nguyễn Thị L Trung Hà - YL-VP giúp trẻ phát triển ngôn ngữ và kỹ năng giao tiếp- lớp 3TA3. 17
18. Trên đây là “Một số biện pháp hướng dẫn giáo viên trang trí lớp theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm” tại trường mầm non Trung Hà mà tôi và đồng nghiệp đã áp dục vào thực tiễn xin trân trọng báo cáo! Trung Hà, ngày 10 tháng 04 năm 2022 Trung Hà, ngày 10 tháng 04 năm 2022 T/M trường mầm non Tác giả sáng kiến Nguyễn Thị Chinh 18