SKKN Nâng cao chất lượng quản lý bán trú và đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm trong trường Tiểu học

Nội dung tài liệu: SKKN Nâng cao chất lượng quản lý bán trú và đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm trong trường Tiểu học

1. MỤC LỤC I. ĐẶT VẤN ĐỀ 1. Lý do chọn sáng kiến kinh nghiệm 2. Đối tượng nghiên cứu: Học sinh - Cán bộ giáo viên – CNV Trường TH Gia Cẩm II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 1. Cơ sở lý luận 2. Thực trạng của vấn đề. 3. Các biện pháp: 4. Hiệu quả đạt được từ công tác bán trú III. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 1. Kết luận 2. Những ý kiến đề xuất. 1
2. I. §Æt vÊn ®Ò Môc tiªu gi¸o dôc TiÓu häc nh»m gióp häc sinh h×nh thµnh nh÷ng c¬ së ban ®Çu cho sù ph¸t triÓn ®óng ®¾n vµ l©u dµi vÒ ®¹o ®øc, trÝ tuÖ, thÓ chÊt, thÈm mü vµ c¸c kü n¨ng c¬ b¶n ®Ó tiÕp tôc häc lªn c¸c cÊp häc trªn. Muèn cã c¬ së v÷ng ch¾c cho sù h×nh thµnh nh©n c¸ch vµ sù ph¸t triÓn con ng­êi toµn diÖn th× cÇn ph¶i cã sù kÕt hîp hµi hoµ gi÷a nu«i d­ìng ch¨m sãc søc khoÎ víi c¸c ho¹t ®éng gi¸o dôc . Ngµy nay cïng víi sù ph¸t triÓn chung cña x· héi, mçi gia ®×nh ®Òu cã cuéc sèng ®Çy ®ñ, tr×nh ®é d©n trÝ còng ngµy ®­îc n©ng cao. ChÝnh v× vËy công tác bán trú trường học đã và đang được c¶ xã hội ®Æc biÖt quan tâm. VËy quan t©m nh­ thÕ nµo ®Ó cho c¸c em thËt sù cã mét c¬ thÓ khoÎ m¹nh, ph¸t triÓn c©n ®èi. Đây là một trong những nhiệm vụ quan trọng của ngành giáo dục, nhằm đáp ứng nhu cầu của đông đảo phụ huynh học sinh, góp phần thực hiện tốt công tác xã hội hóa giáo dục. Đặc biệt, góp phần to lớn trong việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh. HiÖn nay vÊn ®Ò vÖ sinh an toµn thùc phÈm ®ang lµ mèi quan t©m lín nhÊt cña toµn x· héi , chÊt l­îng vÖ sinh an toµn thùc phÈm liªn quan tõ kh©u s¶n xuÊt ®Õn kh©u tiªu dïng , nªn c«ng viÖc nµy ®ßi hái ph¶i cã tÝnh liªn ngµnh cña c¸c cÊp cã thÈm quyÒn vµ lµ tr¸ch nhiÖm cña toµn d©n. §èi víi c¸c tr­êng häc cã bÕp ¨n b¸n tró th× vÖ sinh an toµn thùc phÈm cũng là vấn đề quan tâm của các trường tiểu học . Vì nếu thức ăn, nước uống không an toàn thì sức khỏe của học sinh sẽ không được đảm bảo, đồng thời có thể ảnh huởng đến niềm tin của phụ huynh đối với nhà trường. V× sức khoẻ là vốn quý nhất của con người. Cã mét c©u danh ng«n "Không thể có một trí tuệ minh mẫn trong một cơ thể gầy còm..." Năm học này, tôi tiÕp tôc được Hiệu trưởng phân công trực tiếp chỉ đạo công tác qu¶n lý bán trú. Với những kinh nghiệm tích lũy được trong nhiÒu năm tham gia qu¶n lý bán trú và sự tìm tòi, nghiên cứu, học hỏi của bản thân, tôi chọn s¸ng kiÕn kinh nghiÖm "N©ng cao chÊt l­îng qu¶n lý bán trú vµ ®¶m b¶o vÖ sinh an toµn thùc phÈm trong tr­êng tiÓu häc. " với mong muốn nâng cao chất lượng hoạt động bán trú, đảm bảo tốt các điều kiện về ăn, ở, vệ sinh an toàn thực 2
3. phẩm, an toàn cháy nổ, bảo đảm sức khỏe và an toàn tuyệt đối cho học sinh, tạo môi trường học tập, ăn ngủ, vui chơi an toàn, lành mạnh cho học sinh bán trú, tạo niềm tin lâu dài trong phụ huynh. Đề tài này được thực hiện trong phạm vi Trường Tiểu học Gia CÈm trong năm học 2013-2014. II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 1- Cơ sở lý luận: Căn cứ vào mục tiêu giáo dục tiểu học không chỉ giúp cho học sinh phát triển kỹ năng học tập (nghe, nói, đọc, viết). Mà còn hình thành một số kỹ năng sống như kỹ năng giao tiếp, kỹ năng ứng sử, kỹ năng tự phục vụ ... Căn cứ vào pháp lệnh vệ sinh an toàn thực phẩm năm 2003 của Nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam. Căn cứ vào thông tư liên tịch số 08/2008/TTLT/BYT-BGD&ĐT ngày 08/7/2008 về hướng dẫn công tác đảm bảo VSATTP trong các cơ sở giáo dục. Theo kế hoạch của Trường Tiều học Gia CÈm đối với công tác bán trú cần tập trung: Thực hiện công tác bán trú đảm bảo theo đúng quy định, đáp ứng nhu cầu đông đảo các bậc cha mẹ học sinh và phù hợp với điều kiện của nhà trường. Tổ chức bán trú đảm bảo an toàn tuyệt đối về vệ sinh an toàn thực phẩm, an toàn cháy nổ, an toàn tính mạng cho học sinh và CB-GV-NV. Xây dựng kế hoạch cụ thể cho tất cả các hoạt động bán trú. Tăng cường khâu kiểm tra giám sát việc thực hiện công tác bán trú. Thiết lập và lưu trữ đầy đủ hồ sơ công tác bán trú. Thành lập tổ kiểm tra giám sát công tác bán trú trường học. Các văn bản trên đã hướng dẫn, quy định cụ thể các yêu cầu để đảm bảo n©ng cao chÊt l­îng qu¶n lý bán trú vµ ®¶m b¶o vÖ sinh an toµn thùc phÈm trong nhà trường. Sức khỏe tốt là một mục tiêu quan trọng của giáo dục toàn diện học sinh. Chăm sóc, bảo vệ và giáo dục sức khỏe cho thế hệ trẻ ở các trường học không 3
4. chỉ là mối quan tâm của Đảng, nhà nước mà còn là mối quan tâm của gia đình, nhà trường và xã hội. Nh©n c¸ch, kü n¨ng sèng cña häc sinh kh«ng chØ cã kü n¨ng häc tËp c¬ b¶n nh­ nghe, nãi, ®äc, viÕt vµ tÝnh to¸n mµ häc sinh tiÓu häc ®­îc d¹y tõ kü n¨ng nhá nhÊt nh­ th­a göi, ®i ®øng, ¨n mÆc cho ®Õn kü n¨ng tù phôc vô, tù b¶o vÖ vµ c¸c kü n¨ng trong giao tiÕp.... “Một bữa ăn học đường cân đối cho tất cả trẻ em là sự đầu tư tốt nhất mà chúng ta có thể làm được vì sức khỏe, sự giáo dục và phát triển xã hội toàn cầu trong tương lai”. (George Mc Govern). NhiÒu nghiªn cøu kh¸c nhau trªn thÕ giíi trong c¸c thËp kû qua vµ kinh nghiÖm thùc tiÔn ë nh÷ng quèc gia tiªn tiÕn cã triÓn khai b÷a ¨n nhµ tr­êng, cho thÊy b÷a ¨n häc ®­êng lµ yÕu tè quan träng t¸c ®éng ®Õn tèc ®é t¨ng tr­ëng còng nh­ kh¶ n¨ng häc tËp s¸ng t¹o cña trÎ th¬. Häc sinh tiÓu häc lµ løa tuæi chuyÓn tiÕp, ph¸t triÓn nhanh vÒ thÓ lùc lÉn trÝ tuÖ nªn viÖc tæ chøc b÷a ¨n b¸n tró ph¶i ®­îc chó ý vµ quan t©m ®óng møc. 2. Thực trạng của vấn đề: Năm học 2013- 2014 100% líp häc b¸n tró với số lượng học sinh bán trú đông. Mặt khác, tình hình giá cả thị trường có nhiều biến động do ảnh hưởng bởi thiên tai, dịch bệnh kéo dài, thức ăn khan hiếm làm biến động giá cả thị trường đã gây khó khăn cho nhà trường trong việc lựa chọn thực phẩm, lên thực đơn, tổ chức các bữa ăn đảm bảo dinh dưỡng và duy trì đều đặn các hoạt động bán trú. Khó khăn nữa là: ngay từ đầu năm, tình hình dịch ch©n tay miÖng ë trÎ em hoành hành ë nhiÒu n¬i trªn c¸c tØnh thµnh trong c¶ n­íc, gây ảnh hưởng đến các trường học, nhất là đối với các trường bán trú. Vì vậy, việc đảm bảo sức kháe và an toàn tuyệt đối cho học sinh là nhiệm vụ trọng tâm và cấp bách đòi hỏi phải đề ra nhiều biện pháp tích cực để duy trì vµ n©ng cao các hoạt động bán trú, tạo môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh. Từ cơ sở lý luận và thực tiễn trên, tôi nghĩ rằng để tổ chức tốt vµ n©ng cao các hoạt động bán trú, đáp ứng được nguyện vọng của các bậc cha mẹ học sinh đòi hỏi phải có kế hoạch tổ chức các hoạt động bán trú phù hợp với tình hình 4
5. thực tế của nhà trường, chọn nguồn cung cấp thực phẩm sạch, an toàn, trang bị đầy đủ cơ sở vật chất phục vụ bán trú, phân công công việc cụ thể cho những người tham gia công tác bán trú, có kế hoạch kiểm tra giám sát mọi hoạt động bán trú và đề ra nội quy, những quy định đối với người tham gia phục vụ bán trú. Thường xuyên theo dõi, nắm bắt tình hình hoạt động bán trú để có biện pháp điều chỉnh, rút kinh nghiệm kịp thời. Đối với các bộ phận tham gia phục vụ công tác bán trú như: lên thực đơn, lưu mẫu thức ăn, sơ chế, chế biến thực phẩm, tổ chức bữa ăn cho học sinh,... phải nhiệt tình, trách nhiệm trong công việc được giao, có sự phối hợp nhịp nhàng, đồng bộ giữa các bộ phận để hoàn thành tốt nhiệm vụ. Việc tổ chức và quản lý bán trú vô cùng quan trọng, quyết định chất lượng mọi hoạt động chăm sóc và nuôi dưỡng học sinh tại truờng. Chính vì thế, tôi đã suy nghĩ tìm và tổ chức thực hiện nhiều biện pháp để n©ng cao chÊt l­îng công tác bán trú của nhà trường ngày càng phát triển một cách bền vững. 3. Các biện pháp đã tiến hành Để thực hiện sáng kiến này, tôi đã tiến hành các biện pháp sau : a) Biện pháp 1: LËp kế hoạch thực hiện n©ng cao chÊt l­îng qu¶n lý bán trú vµ ®¶m b¶o vÖ sinh an toµn thùc phÈm trong tr­êng tiÓu häc. Trước tiên, ®ể thực hiện có hiệu quả việc chăm sóc sức khỏe cho học sinh tôi đã lËp một kế hoạch thực hiện n©ng cao chÊt l­îng công tác bán trú năm học 2013-2014 cụ thể. Trong kế hoạch thể hiện rõ mục đích, yêu cầu nôị dung của công tác bán trú. Từ kế hoạch đó mới xác định các nội dung tập trung cÇn ph¶i thùc hiÖn. Bếp ăn tập thể có vị trí quan trọng trong trường học bán trú. Ngay từ đầu năm, tôi đã chỉ đạo các bộ phận rà soát lại các điều kiện, cơ sở vật chất, các trang thiết bị phục vụ bán trú tại bếp ăn và các phòng học. Trên cơ sở đó, đã tham mưu mua sắm bổ sung và sửa chữa kịp thời các trang thiết bị phục vụ bán trú. 5
6. Hiện nay bếp ăn của trường được bố trí sắp xếp theo quy trình bếp ăn một chiều, có khu vực tiếp nhận, sơ chế thực phẩm riêng, khu chế biến, phân chia thức ăn riêng. Cung cấp nước sạch để sử dụng chế biến, vệ sinh dụng cụ ăn uống, .. trang bị toàn bộ các dụng cụ phục vụ ăn uống cho líp mét bằng inox. Bếp ăn được lắp đặt hệ thống ga, điện đảm bảo an toàn. Trang bị đầy đủ các loại bảng biểu theo quy định của nhà bếp như: bảng thực đơn hằng ngày, bảng phân công nhiệm vụ, nội quy phòng cháy chữa cháy, b×nh ch÷a ch¸y, hướng dẫn vận hành tủ cơm, vận hành hệ thống ga ... Ngoài ra tôi chỉ đạo tổ nuôi thiết lập đầy đủ các loại hồ sơ của bếp ăn bán trú như: sổ giao nhận thực phẩm, sổ phân chia thức ăn, sổ xuất, nhập kho, sổ theo dõi xuất ăn, báo giá thực phẩm theo tuần, sổ chấm công, sổ theo dõi học sinh vắng, sổ lưu mẫu thức ăn, thực đơn hằng tuần, sæ kiÓm thùc. Các phòng học bán trú đều trang bị đầy đủ các trang thiết bị phục vụ cho học sinh ăn, ngủ, nghỉ, sinh hoạt tại lớp như: bàn ăn, bàn ngủ, giá treo quần áo, giá treo khăn, ti vi, đầu đĩa phục vụ học tập và giải trí, ch¨n gèi ... Để đảm bảo tốt công tác bán trú, tôi xây dựng kế hoạch thực hiện công tác bán trú cả năm học, hằng tháng, hằng tuần, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng bộ phận. Cuối mỗi tuần, mỗi tháng đều họp đánh giá rút kinh nghiệm kịp thời trong quá trình tổ chức thực hiện. Thật vậy, việc trang bị đầy đủ cơ sở vật chất sẽ giúp cho công tác bán trú thuận lợi và đem lại hiệu quả cao. b) Biện pháp 2: Nâng cao chất lượng bữa ăn v à VSATTP cho học sinh: Đối với BGH: Lên kế hoạch chỉ đạo sâu sát, phân công theo dõi kiểm tra chế độ ăn của học sinh hằng ngày, hằng tuần, hằng tháng . Phó hiệu trưởng phụ trách bán trú lên thực đơn hằng ngày để đảm bảo cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng cho HS đảm bảo an toàn về vệ sinh thực phẩm. Tổ chức các chuyên đề về vệ sinh ăn uống,và cách phòng chống các bệnh về đường tiêu hóa, về an toàn vệ sinh thực phẩm , phòng chống ngộ độc thức 6
7. ăn.Để phụ huynh an tâm làm việc, tin tưởng gửi con em vào trường, nhiệm vụ hàng đầu của nhà trường là tạo điều kiện thật tốt về công tác bán trú để các em đầy đủ sức khỏe học tốt. Do đó nhiệm vụ của công tác bán trú được đề ra cụ thể như sau: Suất ăn HS đầy đủ vÒ sè l­îng vµ chất lượng. ( Theo thời giá) Đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Với khoản tiền 12 000đ/1 bữa ăn, nhà trường giao cho bộ phận nhµ bÕp tính toán và lên thực đơn khẩu phần ăn cho học sinh hàng ngày. Nhà trường thường xuyên kiểm tra, đối chiếu thực đơn về số lượng, chất lượng. Tuyệt đối không để xẩy ra tình trạng bớt xén khẩu phần, hoặc không đảm bảo chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm. Cân đo khối lượng các loại thực phẩm, lương thực và kiểm tra độ tươi, mới của thực phẩm; khẩu phần ăn của học sinh phải có được 3 món chính (Thịt/ cá + trứng chiên/ rau xào, thịt + canh), được thay đổi hàng ngày, đủ cho học sinh ăn no và ngon miệng. Hîp ®ång víi c¸c ®¬n vÞ bé ®éi lµm kinh tÕ cung cÊp rau xanh. Mêi kh¸ch hµng vÒ ký hîp ®ång cung cÊp thùc phÈm nh­ thÞt, rau, g¹o vµ gia vÞ. Nguån thùc phÈm ph¶i râ nguån gèc, ®¶m b¶o t­¬i sèng, nguån cung cÊp ph¶i th­êng xuyªn vµ cã tr¸ch nhiÖm tr­íc ph¸p luËt vÒ chÊt l­îng vµ vÖ sinh an toµn thùc phÈm, gi¸ c¶ ph¶i hîp lý, æn ®Þnh theo thÞ tr­êng. Tu©n thñ nghiªm ngÆt chÕ ®é kiÓm thùc theo ba b­íc. Gia vÞ ph¶i cã nh·n m¸c, cã h¹n sö dông, cã ®¨ng kiÓm cña c¬ së y tÕ. Có tủ lạnh lưu mẫu thức ăn hằng ngày theo quy định . Mẫu thức ăn hàng ngày được lưu vào tủ lạnh. Tuy nhiên, việc lưu mẫu thực phẩm sau khi chế biến ở một số trường có bếp ăn chưa phản ánh đúng ý nghĩa của nó. Các thực phẩm để lưu mẫu thường được đặt trong ngăn mát của tủ lạnh, ở điều kiện nhiệt độ như vậy sẽ giúp cho vi khuẩn phát triển. Vậy nên lưu mẫu như thế nào? Thức ăn sau khi chế biến, trước khi phục vụ, tất cả các món ăn phải được lấy mẫu giữ trong các dụng cụ bảo quản đã được tiệt trùng (100ºC trong 15 phút) rồi đặt ngay vào tủ đông (từ 0ºC trở xuống âm độ). Với điều kiện bảo quản như vậy, mẫu thức ăn sẽ được giữ nguyên hiện trạng nhằm phục vụ cho việc kiểm tra mặt 7
8. vệ sinh an toàn thực phẩm, ngoài ra còn giúp cơ quan chức năng điều tra tìm ra nguyên nhân ngộ độc nếu có xảy ra. Phải lưu mẫu thức ăn trong tủ lạnh sau 24 giờ mới hết thời gian lưu trữ và được ghi ngày tháng , tên người lưu. Thức ăn phải được bảo quản nóng sốt đến giờ học sinh ăn; có lồng bàn che đậy. Phòng tránh tối đa việc ngộ độc thực phẩm do công tác chế biến hoặc do mất vệ sinh của nhà bếp gây nên. Trong những năm qua, nhà trường chưa có vụ ngộ độc thức ăn nào xẩy ra. Phân phối cân đo đong theo đúng lượng và chất của thực phẩm, bảo đảm chất lượng khẩu phần ăn của học sinh. Đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm và nước uống trong nhà trường . Có nước uống sạch đủ đáp ứng cho nhu cầu tất cả HS bán trú. Hợp đồng với người nấu ăn có đủ tư cách pháp nhân. Nhân viên cấp dưỡng đã được tập huấn qua lớp kỹ thuật nấu ăn và qua khóa học VSAT thực phẩm do TTYTDP tổ chức . Tổ chức tuyên truyền giáo dục nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành các quy định về đảm bảo chất lượng VSATTP cho học sinh và giáo viên, cán bộ nhân viên nhà trường Đối với nhân viên cấp dưỡng: Đối với người phục vụ nhà bếp, phải ®­îc khám sức khoẻ định kì , nếu trường hợp người nào bị các loại bệnh truyền nhiễm, thì yêu cầu nghỉ để điều trị khỏi mới được tiếp tục phục vụ hậu cần cho học sinh bán trú. Nhân viên cấp dưỡng chịu trách nhiệm chế biến thực phẩm, an toàn vệ sinh cho học sinh, thực hiện đúng qui chế khi chế biến thức ăn: Mặc đồng phục, tạp dề, mũ, khẩu trang, bao tay. Đội ngũ nhân viên phục vụ phải có sức khoẻ tốt, không mắc bệnh truyền nhiễm, có kiến thức về an toàn vệ sinh thực phẩm. Nhân viên cần khám sức khỏe theo quy định để phát hiện kịp thời những nhân viên đang mắc bệnh truyền nhiễm thì tạm thời nghỉ việc hoặc bố trí công việc khác để không tiếp xúc với học sinh, phòng tránh sự lây nhiễm. 8
9. Nhân viên cấp dưỡng ph¶i cã thói quen khi làm việc phải mặc trang phục đúng quy định, tóc chải gọn gàng, tránh rơi tóc vào thức ăn, móng tay cắt ngắn, không đeo nữ trang, thói quen tự giác rửa tay bằng xà phòng trước khi chế biến thực phẩm, sau khi đi vệ sinh, khi tay bẩn, khi làm việc phải đeo khẩu trang, mặc trang phục, mang găng tay, mũ, ... Mọi tư trang đều để ở phòng kho của bếp ngăn nắp gọn gàng. Không mang những vật dễ cháy næ, dễ lây lan dịch bệnh vào khu vực bếp ăn, phòng ăn. Trong quá trình làm việc không mang theo thực phẩm, hàng hoá riêng đến bếp cũng như lúc ra về. Ngoài giờ làm việc nếu không có phận sự thì không được mở cửa vào khu vực bếp ăn bán trú. Nhân viên cấp dưỡng thực hiện công việc chế biến thức ăn đảm bảo dinh dưỡng; đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm; an toàn cháy nổ; thực hiện tốt vệ sinh các lớp theo phân công. Nhân viên cấp dưỡng thực hiện phân chia, vận chuyển thức ăn đảm bảo thời gian, hợp vệ sinh. Nhân viên cấp dưỡng thực hiện đúng theo phân công, có tinh thần trách nhiệm trong công việc, trung thực thẳng thắn giữ đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau, thương yêu học sinh. Hằng ngày giám sát nguồn thực phẩm nhận vào đúng nơi đã hợp đồng hay không. Giám sát thực phẩm có tươi hay không, đảm bảo chất lượng không, nếu thực phẩm đóng gói thì xem còn hạn sử dụng không. Để nâng cao chất lượng nuôi dưỡng và chăm sóc học sinh bán trú, đối với nhân viên trực tiếp làm công tác chế biến thức ăn phải thường xuyên trau dồi kiến thức về vệ sinh an toàn thực phẩm. Trong năm học này, tôi đã tổ chức cho các cô tổ nuôi được bồi dưỡng kiến thức vệ sinh an toàn thực phẩm. 9
10. Đối với Giáo viên: Hàng ngày, mỗi bữa ăn của học sinh, 100% giáo viên chủ nhiệm đều phải có mặt để theo dõi khẩu phần, quản lí và giúp đỡ học sinh ăn. Hướng dẫn các em học sinh thực hiện ăn chín, uống sôi và rửa tay trước khi ăn, ăn phải đảm bảo đủ no, ®ủ chất. Đối với phụ huynh: Ngay tõ ®Çu n¨m häc nhµ tr­êng ®· quy ®Þnh víi phô huynh nÕu gia ®×nh nµo cã ®iÒu kiÖn ®ãn con vÒ kh«ng ë l¹i b¸n tró th× ph¶i viÕt giÊy xin phÐp víi gi¸o viªn chñ nhiÖm . Cã nh­ vËy míi qu¶n lý ®­îc häc sinh mét c¸ch chÆt chÏ, h¹n chÕ ®­îc c¸c tÖ n¹n x· héi nh­ ch¬i game, ch¬i c¸c trß ch¬i kh«ng lµnh m¹nh kh¸c Phụ huynh được trực tiếp kiểm tra khẩu phần, cách thức tổ chức cho học sinh ăn, nghỉ. Đặc biệt là công tác vệ sinh, an toàn thực phẩm bán trú. Đối với Quản lí tài chÝnh : Thu chi đúng qui định, đúng định mức, chứng từ sổ sách rõ ràng đầy đủ, cập nhật hằng ngày và kết toán hằng tuần . Đảm bảo đúng , đủ chế độ định mức khẩu phần ăn của học sinh. Công khai thực đơn tài chính hằng ngày thực hiện bằng bảng thông tin Thanh quyết toán chế độ kinh phí đầy đủ, chi trả tiền đúng thời hạn cho người nấu ăn hợp đồng . Theo dõi giá cả thị trường để việc thu chi phù hợp tương xứng Biện pháp 3: Quản lý học sinh bán trú Trước hết nhà trường phải tạo ra một môi trường thân thiện, an toàn và nền nếp cho HS ở bán trú, quản lý cơ sở vật chất bán trú hiệu quả, an toàn, tiết kiệm. GVCN trực tiếp quản lý giờ ăn, giờ ngủ trưa của học sinh, và theo dõi hoạt động của học sinh lớp mình phụ trách để nắm được tính cách, sở thích và khẩu phần ăn của học sinh để có biện pháp chăm sóc chu đáo và phù hợp với 10
11. từng học sinh. Tạo điều kiện thật tốt cho học sinh có sức khoẻ tốt để học tập và vui chơi. Rèn cho học sinh nề nếp khi ăn uống . Ăn uống chậm rãi, thong thả nhai kỹ, không đùa giỡn trong khi ăn, và ăn hết khẩu phần ăn của mình. Đặc biệt chú ý đến những em ăn chậm những em tăng cân nhanh dễ dẫn đến béo phì. Rèn cho học sinh có ý thức biết rửa tay trước và sau khi ăn. Biết giữ gìn đồ dùng cá nhân như khăn, cốc chén, bàn chải đánh răng. Biết giữ vệ sinh chung, vệ sinh cá nhân . GVCN phải ăn cơm, nghỉ ngơi cïng c¸c em häc sinh tại phòng học. Buổi trưa sau khi ăn xong, GVCN tổ chức cho HS nghỉ ngơi khoa học: đọc sách, báo, xem chương trình dành cho thiếu nhi tại lớp. GV quán xuyến HS không cho các em chơi các trò chơi nguy hiểm, không chạy ngoài mưa; ngoài nắng, không xem những băng đĩa có nội dung không lành mạnh. Tổ chức cho học sinh ngủ đúng giờ giấc . Chăn, gối gấp gọn sau khi ngủ dậy. Khi có học sinh ốm đau đột xuất GVCN ®­a ngay xuèng phßng y tÕ . NÕu cÇn phải báo ngay với lãnh đạo nhà trường, liên hệ với gia đình, bệnh viện để sơ cấp cứu kịp thời. GV dạy tiết cuối khi ra về phải kiểm tra học sinh, phải đóng cửa, tắt điện, quạt. Gi¸o dôc cho häc sinh kh«ng ¨n quµ, kh«ng nªn ¨n nh÷ng lo¹i cã phÈm mµu. Hướng dẫn cho học sinh biết giữ gìn vệ sinh chung, không vứt rác ra nền lớp, sau lớp, trước cửa mà cho vào thùng rác Tạo dựng được môi trường học tập nề nếp, kỷ cương và có chất lượng. Giáo dục học sinh tính năng động, sáng tạo, tự chủ, sống biết chia sẻ và hòa nhập tốt trong cộng đồng, có khả năng giải quyết vấn đề để vượt qua rào cản tâm lí và sự hạn chế về phương diện kinh tế, lối sống còn lạc hậu của gia đình và của địa phương. HS tuân thủ nghiêm túc nội quy, giữ vệ sinh cá nhân và vệ sinh chung, bảo quản cơ sở vật chất; đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau. 11
12. Xây dựng nề nếp sinh hoạt cho HS khi học, ăn, ngủ và vui chơi . Có như vậy tâm lý phụ huynh sẽ yên tâm hơn khi có cô giáo người mẹ hiền thứ hai trực tiếp chăm sóc và hướng dẫn mọi nề nếp. Chính vì vậy giáo viên chủ nhiệm lớp không chỉ là người dạy chữ, truyền thụ kiến thức cho học sinh mà còn là người dạy cho các em từ cách ăn, lời nói, cử chỉ, hành vi ứng xử, cách sinh hoạt có nề nếp. Chính là giáo viên đã xây dựng cho các em các kỹ năng sống. Giáo dục cho các em có ý thức biết lao động tự phục vụ bản thân và biết giúp đỡ bạn bè , mọi người ở xung quanh. Rèn luyện kỹ năng sống hoà nhập thân thiện với môi trường, từng bước hình thành các tiêu chí của phong trào xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực. Biện pháp 4: T¨ng c­êng truyÒn th«ng trong c¸c ho¹t ®éng néi, ngo¹i kho¸. Để từng ngày, từng giờ tác động trực tiếp đến học sinh và làm cho môi trường giáo dục ngày càng sinh động hơn , tôi đã tham mưu với hiệu trưởng nhà trường cho làm các tấm panô tuyên truyền cho học sinh biết cách phòng tránh các dịch bệnh đang xảy ra để các em tự bảo vệ mình như bệnh CúmAHN1, bệnh tiêu chảy, bệnh răng miệng, bệnh chân tay miệng... Với học sinh tiểu học, các em còn rất nhỏ, hiếu động, thích mầu sắc, vì vậy tôi cũng đầu tư, thiết kế các tấm panô vừa đẹp về hình thức, vừa cô đọng về nội dung. Mỗi pa nô có một họa tiết trang trí khác nhau. Có như vậy mới thu hút sự chú ý của các em. Hình thức và nội dung tuyên truyền cũng phải thường xuyên thay đổi.Có như vậy mới thu hút được sự chú ý của các em. Để làm được điều này, tôi đã cùng với nhân viên y tế và Tổng phụ trách Đội đầu tư tổ chức tuyên truyền bằng nhiều hình thức: phiên bản của chương trình “Rung chuông vàng”, viết kịch bản để tập cho các em biễu diễn minh họa, tuyên truyền bằng giáo án điện tử, giáo dục ngoài trời... Các họat động mà tôi đã tổ chức: Sinh hoạt ngoại khóa với chủ đề " Chúng em nói không với tai nạn, thương tích”, “ Hưởng ứng ngày thế giới rửa tay bằng xà phòng”, Truyền thông “ Sức khỏe - Vệ sinh môi trường”. “ Cách 12
13. phòng tránh bệnh tiêu chảy”, “ Phòng tránh CúmAH1N1”” Cách phòng tránh bệnh cận thị”... Một sân chơi đã thu hút học sinh và nhân viên phục vụ bán trú cùng tham gia sôi nổi và đem lại hiệu quả cao là: Hội thi " Kiến thức Vệ sinh, y tế trường học". Trong hội thi này những người chơi đã thể hiện hiểu biết của mình về Vệ sinh môi trường, an toàn thực phẩm; an toàn cháy nổ... Các tiểu phẩm mà các đội chơi thể hiện trong phần thi năng khiểu cũng xoay quanh chủ đề này. Từ thực tế tôi nhận thấy rằng bệnh răng miệng là thường gặp nhất ở trẻ em, đặc biệt là học sinh tiểu học. Giáo dục cho các em thói quen đánh răng sau khi ăn và trước khi đi ngủ là vô cùng cần thiết để giúp các em bảo vệ hàm răng của mình . Biện pháp 5: Tập trung xây dựng bếp bán trú “ Nói không với ngộ độc thực phẩm” Một trong những nội dung rất được quan tâm ở các trường lớp bán trú hiện nay là vấn đề chất lượng nuôi dạy nói chung và vệ sinh an toàn thực phẩm nói riêng. Phòng GD&ĐT thành phố đặc biệt coi trọng việc chỉ đạo tất cả các trường Tiểu học có các lớp bán trú nghiêm túc chấp hành các quy định trên lĩnh vực này. Khâu sơ chế thực phẩm sống: Thực phẩm tươi khi nhận xong có sơ chế, chế biến ngay hay không (không đượcđể quá 60 phút đặc biệt là thịt, cá, tôm....) Nhân viên cấp dưỡng ph¶i cã thói quen sơ chế thực phẩm trên bàn hoặc bệ tránh để thực phẩm xuống đất hoặc sát đất, rửa rau bằng nước sạch, rửa từ 3 lần trở lên cho đến khi sạch; cần ngâm rau. Khâu chia thức ăn: Ph¶i đeo khẩu trang, găng tay của nhân viên cấp dưỡng, che đậy thức ăn sau khi chế biến để tránh bụi bẩn, côn trùng làm ô nhiễm thức ăn, chia thức ăn bằng dụng cụ (tránh dùng tay trực tiếp chia thức ăn) 13
14. Hằng ngày lưu mẫu thức ăn để tạo thành nếp quen.Việc lưu mẫu thức ăn phải đúng khối lượng quy định. Vệ sinh dụng cụ ăn uống: Tuân thủ rửa dụng cụ phục vụ ăn uống theo 4 bước. Dụng cụ chế biến thực phẩm sống và thực phẩm chín phải để đúng nơi quy định. (tránh nhầm lẫn dụng cụ) Vệ sinh khu bếp: Thường xuyên sắp xếp bếp gọn gàng, thuận tiện cho công việc và luôn đảm bảo theo nguyên tắc 1 chiều. Đảm bảo an toàn về công tác phòng cháy chữa cháy, làm tốt công tác diệt ruồi, gián chuột. Luôn vệ sinh bếp sạch sẽ Nguån n­íc: Cã ®ñ nguån n­íc s¹ch phôc vô cho ¨n uèng v× n­íc lµ nguån nguyªn liÖu kh«ng thÓ thiÕu ®­îc trong chÕ biÕn thùc phÈm vµ vÖ sinh, sinh ho¹t hµng ngµy. Cã hÖ thèng n¨ng l­îng mÆt trêi ®ñ cung cÊp n­íc Êm cho häc sinh röa ch©n tay. N­íc uèng lu«n ®­îc ®un s«i, ®ùng vµo b×nh inèc cã n¾p ®Ëy. Vệ sinh hằng ngày dụng cụ ca uống nước của học sinh. Xö lý chÊt th¶i: §èi víi tr­êng b¸n tró cã rÊt nhiÒu lo¹i chÊt th¶i kh¸c nhau: n­íc th¶i tõ nhµ bÕp, khu vÖ sinh tù ho¹i, r¸c th¶i tõ rau, cñ, qu¶, r¸c tõ thiªn nhiªn nh­ l¸ c©y, c¸c lo¹i ni l«ng, giÊy lén, vá hép s÷a....nÕu kh«ng cã biÖn ph¸p xö lý tèt sÏ lµm « nhiÔm m«i tr­êng. G©y hËu qu¶ khã l­êng nh­ dÞch bÖnh, ngé ®éc thùc phÈm trong nhµ tr­êng.C¸c chÊt th¶i ph¶i cho vµo thùng rác có nắp đậy, không rò rỉ, được xử lý hằng ngày. V× vËy khu«n viªn tr­êng líp kh«ng cã r¸c th¶i tån ®äng, hÖ thèng cèng, r·nh ngÇm ®Ó kh«ng cã mïi h«i. Khu vÖ sinh lu«n ®­îc nh©n viªn vÖ sinh th­êng xuyªn cä röa s¹ch sÏ. T¹o ra mét kh«ng gian Xanh- S¹ch - §Ñp lµ m«i tr­êng thuËn lîi cho sù ph¸t triÓn thÓ chÊt, t¹o m«i tr­êngvËt chÊt vµ tinh thÇn th©n thiÖn cho sù ph¸t triÓn toµn diÖn cña häc sinh. 14
15. Biện pháp 6: Tăng cường công tác kiểm tra. Phối hợp chặt chẽ với phụ huynh học sinh trong việc tạo điều kiện tốt nhất cho các em học tập, giáo dục ý thức giữ gìn vệ sinh môi trường, giữ gìn sức khỏe cho học sinh Tăng cường kiểm tra việc đảm bảo ATVSTP tại bếp ăn bán trú, VSMT Kết hợp với ban thanh tra nhà trường kiểm tra thường xuyên và đột xuất mọi hoạt động của công tác bán trú. Kiểm tra đột xuất khi chia cơm và chia thức ăn. Kiểm tra khâu vệ sinh cá nhân HS, nề nếp Bán trú. Để mọi kế hoạch đề ra thực hiện có hiệu quả. Và để xây dựng một trường học Xanh- Sạch- Đẹp- An toàn góp phần hưởng ứng phong trào thi đua Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực tôi đã tham mưu cho Hiệu trưởng thành lập Tổ kiểm tra VSMT, VSATTP gồm các thành viên: đại diện BGH, nhân viên y tế, TPT Đội, Tổ trưởng chuyªn m«n, ®¹i diÖn phô huynh. Tổ kiểm tra đã xây dựng kế hoạch thường xuyên kiểm tra việc thực hiện vệ sinh môi trường giáo viên, nhân viên và học sinh. Phân công khu vực phụ trách cho từng lớp, từng bộ phận. Tuyên truyền phòng trống c¸c dÞch bệnh cho học sinh 4. Hiệu quả đạt được từ công tác bán trú. a. Góp phần nâng cao chất lượng dạy và học trong nhà trường: Học sinh được ở bán trú, các em được phục vụ ăn uống và nghỉ trưa điều độ; đảm bảo tốt cho sức khoẻ, nên chất lượng học tập buổi chiều sẽ tốt hơn. Kh«ng cã häc sinh ®i häc muén ë buæi hai. b.Ý nghĩa xã hội trên địa bàn phường nói riêng và trên toàn thành phố nói chung: Khẳng định về công tác giáo dục, nuôi dưỡng học sinh bán trú của nhà trường là chất lượng, hiệu quả và là việc làm cần thiết không chỉ đối với trường Tiểu học Gia Cẩm và là cần thiết cho tất cả các cấp học. Nhân dân cần quan tâm, hợp lực để cùng với nhà trường, tổ chức cho con em học bán trú. 15
16. Tâm lí trẻ thơ, lời nói của Thầy Cô giáo là trên hết; việc giáo dục và quản lí trẻ ăn, ngủ trưa đúng giờ giấc là việc rất khó đối với không ít phụ huynh, nhưng đối Thầy Cô giáo thì đã làm được rất hiệu quả. Như vậy việc quản lí con em của các bậc phụ huynh đã Thầy Cô giáo làm thay những việc có thể nằm ngoài tầm tay của gia đình. Giúp cho trẻ được hoà nhập cộng đồng một cách tự nhiên; tạo thói quen tự lập, hoà đồng, hợp tác; phòng tránh các hiện tượng “tự kỉ”, hình thành kĩ năng sống cho học sinh, các em biết cách bảo vệ bản thân mình, không tham gia các trò chơi nguy hiểm, biết tự sinh hoạt, vui chơi, giải trí an toàn, bổ ích. c. Kết quả cụ thể : Sau một thời gian thực hiện sáng kiến kinh nghiệm với 6 biện pháp nêu trên, bước đầu tôi đã thu hoạch được một số kết quả: Tạo môi trường học tập, sinh hoạt vui chơi an toàn, lành mạnh cho các em, tổ chức nhiều hoạt động giải trí phong phú nhằm giảm thiểu nguy cơ gây TNTT trong nhà trường như: Tổ chức cho học sinh chơi trò chơi dân gian như: ô ăn quan, nhảy dây, chơi một số trò chơi như: cờ vua, đá cầu,.... Khuôn viên nhà trường và các lớp học luôn được học sinh giữ gìn sạch sẽ Các khu vệ sinh của nhà trường luôn sạch sẽ, phục vụ cho hơn 1000 học sinh và CBGVNV nhà trường. Bếp ăn bán trú của Trường Tiểu học Gia Cẩm, thành phố Việt Trì trong thời gian qua vẫn tiếp tục “Nói không với ngộ độc thực phẩm.” Tình trạng học sinh mắc bệnh học đường giảm. Theo kết quả khám sức khỏe học sinh năm học 2013-2014, số lượng học sinh bị cận thị và mắc bệnh răng miệng không tăng thêm trường hợp nào. BÕp ¨n b¸n tró liªn tôc nhiÒu n¨m liÒn ®­îc trung t©m y tÕ thµnh phè kiÓm tra xÕp lo¹i tèt. Công tác bán trú của nhà trường được đông đảo phụ huynh đồng tình, ủng hộ và tin tưởng. Tôi không có tham vọng g× nhiÒu mà chỉ mong là những đóng góp nhỏ bé của mình sẽ góp phần chăm sóc và giáo dục thế hệ chủ nhân tương lai của đất nước. 16
17. III. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 1. Kết luận Việc tổ chức n©ng cao chÊt l­îng b¸n tró cho học sinh tại các trường học là điều rất cần thiết và nên làm. Mục đích của việc nên làm này là đem lại lợi ích về chất lượng dạy học cho nhà trường, cho gia đình phụ huynh và đặc biệt là cho học sinh được thụ hưởng hiệu quả chất lượng dạy và học. Như chúng ta đã biết, tổ chức cho học sinh học bán trú là cả một quá trình và còn là một vấn đề phức tạp, vất vả và nhiều nỗi lo không chỉ đối với Ban giám hiệu, người nuôi dưỡng, giáo viên; mà còn đặt nặng lên cả tâm lí của các bậc phụ huynh. Nhưng, nếu chúng ta quyết tâm thực hiện, và thực hiện thật tốt, thì bán trú góp phần rất lớn vào việc nâng cao chất lượng dạy và học trong nhà trường. Với sự đầu tư nghiên cứu thực hiện sáng kiến kinh nghiệm " N©ng cao chÊt l­îng qu¶n lý b¸n tró vµ ®¶m b¶o vÖ sinh an toµn thùc phÈm" trong thời gian qua, tôi nhận thấy kiến thức về vệ sinh y tế của CBGVNV và học sinh trường tiểu học Gia Cẩm đã có những chuyển biến rõ rệt. Việc chăm sóc sức khỏe cho các em ngày càng đạt kết quả tốt hơn, Các dịch bệnh đã được ngăn chặn kịp thời... Để tổ chức tốt công tác bán trú trường học, §¶m b¶o VSATTP phải tập trung thực hiện phối hợp đồng bộ nhiều biện pháp. Trong đó phải quan tâm nhiều đến các nội dung sau: 1. Phải tìm đơn vị có tư cách pháp nhân và có uy tín để hợp đồng thực phẩm. Hợp đồng ở những đơn vị này có thể xem như chúng ta đã được đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm ở khâu ban đầu. 2. Phải xây dựng kế hoạch thực hiện công tác bán trú cụ thể. Lên kế hoạch cụ thể cho từng nội dung công việc và có sự chuẩn bị chu đáo về các điều kiện để đảm bảo tổ chức công tác bán trú. 3. Xây dựng nội quy rõ ràng. Phân công nhiệm vụ cho từng bộ phận cụ thể. Có kế hoạch giám sát chặt chẽ. Thiết lập hồ sơ đầy đủ. Đây là những điều kiện có tính chất quyết định để công tác bán trú được diễn ra đúng kế hoạch và đạt kết quả như mục tiêu đề ra. 17
18. 4. Tổ chức các hoạt động hỗ trợ như: bồi dưỡng kiến thức VSATTP, tổ chức ngoại khoá, tổ chức các hoạt động vui chơi lành mạnh, an toàn cho học sinh, ... để đảm an toàn, bổ ích cho CBGVNV và học sinh bán trú ở mọi thời điểm học sinh có mặt ở trường. 2. Những ý kiến đề xuất : Sáng kiến kinh nghiệm này tôi đã nghiên cứu , tổ chức thực hiên và đã thu được những kết quả rất đáng phấn khởi. Tuy nhiên, so với yêu cầu thực tế, nhà trường cũng cần phải đầu tư thêm cơ sở vật chất như: nâng cấp các khu vệ sinh, nhà bêp. Gia Cẩm, ngày 14 tháng 4 năm 2014 NGƯỜI VIẾT Nguyễn Thị Hiệp 18
19. TÀI LIỆU THAM KHẢO 1. Mục tiêu giáo dục bậc tiểu học. 2. Pháp lệnh vệ sinh an toàn thực phẩm (NXB chính trị Quốc gia Hà Nội) 3. Tài liệu tập huấn vệ sinh an toàn thực phẩm (Chi cục ATVSTP Sở Y tế Phú Thọ) 4. Công văn PGD&ĐT - TH hướng dẫn nhiệm vụ năm học 2013 - 2014 --------------------------- 19
20. NHẬN XÉT ĐÁNH GIÁ CỦA HỘI ĐỒNG CHẤM SÁNG KIẾN – KINH NGHIỆM CẤP TRƯỜNG ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... NHẬN XÉT ĐÁNH GIÁ CỦA HỘI ĐỒNG CHẤM SÁNG KIẾN – KINH NGHIỆM CẤP THÀNH PHỐ ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... 20