SKKN Một số biện pháp phát triển mô hình “Vườn rau sạch” nâng cao chất lượng bữa ăn cho trẻ trong Trường Mầm non Tam Hồng

Nội dung tài liệu: SKKN Một số biện pháp phát triển mô hình “Vườn rau sạch” nâng cao chất lượng bữa ăn cho trẻ trong Trường Mầm non Tam Hồng

1. BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN 1. Lời giới thiệu Giáo dục mầm non có mục tiêu, nhiệm vụ quan trọng nhằm giáo dục toàn diện cho trẻ về thể chất, tình cảm, đạo đức thẩm mỹ, trí tuệ là cơ sở để hình thành nên nhân cách con người mới xã hội chủ nghĩa Việt Nam và chuẩn bị những tiền đề cần thiết cho trẻ bước vào lớp 1. Đúng như vậy, sự nghiệp đổi mới đất nước đòi hỏi mỗi con người phải tự rèn luyện bản thân, trau dồi phẩm chất đạo đức để trở thành con người mới xã hội chủ nghĩa. Những con người có đủ sức, đủ tài để góp phần vào công cuộc xây dựng đất nước phồn vinh. Muốn đào tạo thế hệ trẻ tương lai cho đất nước chúng ta phải biết chăm sóc, giáo dục trẻ ngay từ lứa tuối mầm non. Vì giai đoạn phát triển của trẻ ở lứa tuổi này có tính quyết định đến thể lực, nhân cách, năng lực phát triển trí tuệ của trẻ trong suốt cả cuộc đời. Chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ ở trường mầm non tốt sẽ có tác dụng rất lớn đến chất lượng giáo dục ở các bậc học tiếp theo, chất lượng giáo dục mầm non quyết định tới sự hình thành và phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ về thể chất, tình cảm, đạo đức, trí tuệ và thẩm mỹ. Có thể nói nhân cách con người trong tương lai như thế nào phụ thuộc lớn vào sự giáo dục của trẻ ở trường mầm non. Trẻ mầm non có thời gian ở trường với cô giáo từ 8 đến 10 tiếng do vậy chỉ gia đình chăm sóc nuôi dưỡng trẻ tốt vẫn chưa đủ mà các bữa ăn của trẻ ở trường vô cùng quan trọng, nó có ảnh hưởng lớn và quyết định đến sức khoẻ của trẻ vì nhu cầu về năng lượng của trẻ ở trường chiếm 60-70% tổng năng lượng trong ngày của trẻ do vậy việc nâng cao chất lượng bữa ăn hàng ngày cho trẻ ở tại trường mầm non đảm bảo dinh dưỡng cân đối hài hoà giữa chất và lượng là góp phần làm giảm tỷ lệ và phòng chống suy dinh dưỡng cho trẻ có hiệu quả nhất, tạo điều kiện cho trẻ phát triển toàn diện nhất về mọi mặt, do điều kiện vùng nông thôn nhận thức về tầm quan trọng của bậc học mầm non trong nhân dân còn hạn chế, một số gia đình phải đi làm ăn kinh tế xa nhà, để trẻ ở nhà với ông bà nên việc chăm sóc nuôi dưỡng trẻ theo khoa học còn hạn chế và chưa kịp thời. Nhận thức rõ được 1
2. tầm quan trọng của dinh dưỡng đối với trẻ. Với trách nhiệm là người cán bộ quản lý, tôi luôn trăn trở, suy nghĩ làm thế nào để nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ để trẻ phát triển toàn diện về Đức - Trí - Thể - Mỹ. Đây là nhiệm vụ quan trọng đối với bậc học mầm non nói chung và đối với trường mầm non Trong các mặt giáo dục trên thì giáo dục thể chất cho trẻ là nhiệm vụ hàng đầu, quan trọng nhất, vì sức khoẻ là vốn quý giá nhất và có ý nghĩa sống còn với con người, đặc biệt đối với trẻ mầm non. Ở lứa tuổi này cơ thể của trẻ còn non nớt nếu dinh dưỡng không đảm bảo được chất lượng thì rất rễ phát triển lệch lạc mất cân đối do vậy trẻ chỉ có thể phát triển tốt nếu được chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục một cách hợp lý, khoa học. Hiện nay vấn đề về Vệ sinh an toàn thực phẩm đang là mối quan tâm của cả nước và toàn xã hội. Chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm liên quan cả một quá trình từ khâu sản xuất đến khâu tiêu thụ nên công tác này đòi hỏi tính liên ngành cao. Đặc biệt cấp học mầm non có trách nhiệm lớn nhất vì bếp ăn bán trú trường mầm non là nơi tập trung đông trẻ ăn bán trú. Chính vì vậy mà công tác xây dựng mô hình “ vườn rau sạch” trong trường mầm non là vô cùng quan trọng. Việc xây dựng mô hình vườn rau sạch hiện nay là rất cấp bách đối với tất cả các trường mầm non nói chung và trường mầm non Tam Hồng nói riêng. Hiện nay trên thị trường rất dáng lo ngại người tiêu dùng luôn đối mặt với các loại rau, củ, quả có sử dụng các loại thuốc trừ sâu, thuốc kích thích, thuốc bảo quản .gây ngộ độc, bệnh tật cho con người và nguy hiểm hơn nữa là ảnh hưởng đến sức khỏe của thế hệ tương lai của Đất nước. Bản thân tôi là một Cán bộ quản lý với 15 năm công tác và phụ trách công tác bán trú không tránh khỏi những trăn trở lo lắng khi tiếp phẩm các loại thực phẩm mua tại chợ về mà không rõ nguồn gốc . Chính vì vây tôi nhận thấy rằng cần phải có hướng xây dựng mô hình “ vườn rau sạch” nhằm cải thiện phần nào bữa ăn bằng nguồn rau sạch tại trường đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm và nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ. Với khẩu hiệu “ Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai” nên chúng ta cần bảo vệ sức khỏe cho trẻ, cần đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm 2
3. cho trẻ vì thực phẩm không chỉ vì cung cấp dinh dưỡng để tồn tại và tăng trưởng của cơ thể mà nó giúp bảo vệ và duy trì dức khỏe cho con người. Đối với trẻ em thì vấn đề này càng phải chú trọng hơn nhằm phòng chống bệnh tật đem lại niềm vui, niềm hạnh phúc cho mỗi con người, mỗi gia đình và toàn xã hội. Trong thực tế những năm qua mô hình trồng rau sạch tại trường chỉ là vấn đề “ có” hiệu quả chưa cao, không đáp ứng được nhu cầu cung cấp hàng ngày cho trẻ, số lượng trẻ ăn bán trú tại trường thì đông, hàng năm từ 700 đến trên 700 cháu; chưa quan tâm đến kỹ thuật chăm sóc rau, chưa có nhiều các loại rau trẻ hay ăn hàng ngày, giáo viên chưa chú ý đến việc cho trẻ đi thăm quan, hay tổ chức cho trẻ trải nghiệm các công việc chăm sóc, trồng rau . Từ những lý do trên bản thân tôi là Hiệu trưởng nhà trường tôi luôn suy nghĩ, trăn trở làm thế nào để có được một mô hình “ vườn rau sạch” đúng nghĩa của nó, hiện đại, thiết thực và mang lại hiệu quả cao, đây cũng là một lý do mà tôi chọn đề tài Một số biện pháp phát triển mô hình “vườn rau sạch” nâng cao chất lượng bữa ăn cho trẻ trong trường mầm non. 2. Tên sáng kiến: Một số biện pháp phát triển mô hình “vườn rau sạch” nâng cao chất lượng bữa ăn cho trẻ trong trường mầm non. 3. Tác giả sáng kiến: - Họ và tên: Phạm Thị Ngọc Lan - Địa chỉ tác giả sáng kiến: Trường MN Tam Hồng - Yên Lạc - Vĩnh phúc. - Số điện thoại: 0975 198 184; E_mail: [email protected]. 4. Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến Phạm Thị Ngọc Lan - Trường mầm non Tam Hồng - Yên Lạc - Vĩnh Phúc. 5. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Lĩnh vực quản lý trường mầm non 6. Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử: Ngày 10 tháng 3 năm 2020 đến ngày 29 tháng 5 năm 2021. 7. Mô tả bản chất của sáng kiến: 3
4. 7.1. Về nội dung: 7.1.1. Cơ sở lý luận. Như chúng ta đã biết: Trường mầm non có nhiệm vụ “Tổ chức nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em theo chương trình chăm sóc, giáo dục mầm non do Bộ GD &ĐT Ban hành”, không những thế trường mầm non còn phải chủ động kết hợp với cha mẹ trong việc nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em; kết hợp với các ban ngành đoàn thể, các tổ chức xã hội tuyên truyền, phổ biến kiến thức về khoa học nuôi dạy trẻ em cho gia đình và cộng đồng. Trường mầm non khác với các trường Trung học, Tiểu học là đảm bảo cho học sinh những kiến thức chắc chắn, giáo dục học sinh yêu tổ quốc, yêu đồng bào, yêu lao động, yêu khoa học thì với trường mầm non phải thực hiện nhiệm vụ chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục để trẻ phát triển một cách toàn diện. Đặc biệt vấn đề chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ. Dinh dưỡng cho trẻ trong những năm đầu đời là tiền đề, là điều kiện cần và đủ cho sự phát triển về mọi mặt sau này của đứa trẻ. Lứa tuổi nhà trẻ, mẫu giáo là quá nhỏ nên gần như hoàn toàn phải dựa vào sự giúp đỡ, phục vụ của các bảo mẫu, cô giáo trong việc chơi, học, ăn, ngủ, Chính vì vậy vài trò của nhà trường trong việc chăm sóc nuôi dưỡng trẻ là rất quan trọng. Để thực hiện được nhiệm vụ này đòi hỏi mỗi nhà trường phải có những biện pháp và phải thực sự quan tâm hàng đầu đến hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng, không thể coi trọng việc “Dạy” mà xem nhẹ việc “Nuôi”. Công tác chỉ đạo thực hiện vệ sinh an toàn thực phẩm ở trường mầm non là vấn đề quan trọng. Vì nguồn thực phẩm vô cùng cần thiết, nếu sử dụng thực phẩm không tốt, không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm sẽ gây ngộ độc. Để làm tốt công tác vệ sinh an toàn thực phẩm ở nhà trường thì phải làm tốt từ khâu nhập, chế biến thực phẩm. Nếu không tổ chức tốt công tác ăn bán trú của trẻ xảy ra ngộ độc thực phẩm thì hậu quả sẽ khôn lường. Vì vậy ngay từ đầu năm học 2019-2020 tôi đã đưa nội dung phát triển mô 4
5. hình “ vườn rau sạch” vào trong Kế hoạch thực hiện nhiệm vụ của năm học và là một trong những nhiệm vụ cần phải làm ngay. 7.1.2. Thực trạng về mô hình “ vườn rau sạch” tại trường Mầm non Tam Hồng Trường mầm non Tam Hồng được công nhận trường mầm non đạt chuẩn Quốc gia mức độ 1 năm 2004 và được công nhận lại vào tháng 12/2018. Tổng số cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường là 55 người. Trong đó cán bộ quản lý: 3 người, giáo viên: 40 người, nhân viên trong biên chế: 2 người, nhân viên hợp đồng bảo vệ, vệ sinh, cấp dưỡng: 10 người. Trong quá trình tổ chức thực hiện xây dựng mô hình “ vườn rau sạch” cũng gặp nhiều thuận lợi, khó khăn như sau: * Thuận lợi: - Được sự quan tâm của Phòng GD&ĐT huyện Yên Lạc, các cấp lãnh đạo Đảng, chính quyền địa phương luôn chăm lo cho sự phát triển của Giáo dục mầm non. Công tác giáo dục tiếp tục phát triển cả về số lượng và chất lượng đã tạo được niềm tin trong nhân dân và lãnh đạo các cấp; các doanh nghiệp trên địa bàn xã cùng các bậc phụ huynh đầu tư cơ sở vật chất tạo điều kiện cho việc nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ được thuận lợi; - Diện tích đất của nhà trường đủ so với quy định với diện tích 19267 m 2 / 710 trẻ đạt 27.1 m2 / trẻ - Đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên của nhà trường đảm bảo về số lượng, tuổi đời trẻ, luôn có tinh thần trách nhiệm, phẩm chất đạo đức tốt, đoàn kết, yêu nghề, mếm trẻ, tích cực tự bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ đáp ứng yêu cầu đổi mới GDMN hiện nay. * Khó khăn - Số trẻ ăn bán trú đông, năm học 2019-2020 nhà trường có 25 nhóm/ lớp với tổng số 707 học sinh, năm học 2020-2021 có 25 nhóm, lớp với 710 học sinh. - Nhân viên chưa biết cách trồng, chăm sóc các loại rau theo mùa và những loại rau mà thực tế trẻ thường ăn hàng ngày. 5
6. - Đa số giáo viên, nhân viên chưa chú trọng việc trồng, chăm sóc vườn rau cho là mất nhiều thời gian, không có thời gian để chăm sóc; chưa tổ chức cho trẻ trải nghiệm các công việc chăm sóc, trồng các loại rau để trẻ hiểu về lợi ích của việc trồng rau sạch đảm bảo sức khỏe cho con người. - Mặt khác công tác xã hội hóa giáo dục của nhà trường còn nhiều hạn chế như: Trong công tác tuyên truyền các chủ trương xã hội hóa ( XHH ) chưa được thực hiện kịp thời dẫn tới một bộ phận quần chúng nhân dân, phụ huynh chưa nhận thức đúng đắn quan điểm của Đảng Nhà nước về công tác XHHGD. Họ cho rằng bậc học mầm non chưa quan trọng lắm, chủ yếu tập trung bậc học phổ thông vì các cháu còn nhỏ chỉ cần đến trường/ lớp các cô chăm sóc hàng ngày là được. Với những thuận lợi và khó khăn trên, bản thân tôi đã vận dụng một số biện pháp để xây dựng mô hình “ vườn rau sạch” tại trường đem lại hiệu quả cao. 7.1.3. Một số biện pháp chỉ đạo xây dựng mô hình “ vườn rau sạch” Biện pháp 1: Xây dựng kế hoạch mô hình “ vườn rau sạch” Để xây dựng được mô hình “ vườn rau sạch” ngay từ đàu năm học 2019- 2020 tôi đã tổ chức Họp Chi bộ, Hội đồng sư phạm nhà trường, tô đưa ra kế hoạch về xây dựng mô hình “ vườn rau sạch” và được các thành viên trong Chi bộ cũng như Hội đồng trường thống nhất cao. * Nội dung kế hoạch: 1. Thiết kế mô hình hình “ vườn rau sạch”. Vườn rau sạch không chỉ là cung cấp rau sạch, an toàn phục vụ bữa ăn cho trẻ hàng ngày mà còn là khu vực để trẻ được thăm quan, khám phá và trải nghiệm. Vì vậy thiết kế làm sao cho khoa học, thuận tiện cho việc chăm sóc, thu hoạch vừa phải mang tính thẩm mĩ cao, phù hợp với môi trường mầm non, phù hợp để cho trẻ trải nghiệm, khám phá. Tôi đã tự mình nghên cứu, đo, cân đối diện tích, không gian sau đó vẽ thiết kế nhờ phụ huynnh có chuyên môn về lĩnh vực xây dựng tư vấn, bổ sung để tôi hoàn thiện bản thiết kế. 6
7. 2. Mở rộng khuôn viên, diện tích vườn rau: Do vườn rau cũ hẹp chỉ với diện tích 200 m2 , bên cạnh là khu vực ươm trồng cây xanh. Tôi đã cho đánh chuyển những cây xanh đang ươm khu vực vườn rau sang khu đất mới, chặt bỏ những cây không sử dụng để mở rộng diện tích vườn rau được 500 m2. 3. Cải tạo đất và đôn đất màu cho toàn bộ diện tích trồng rau, vì đất cũ bị thoái hóa, trồng rau sẽ không tốt.Việc cải tạo đất vườn là công việc khó khăn và nặng nề nhất. Đặc biệt trong thời gian nghỉ phòng chống dịch Covid-19. Tôi đã phân công giáo viên lao động theo nhóm, tổ vừa đảm bảo công tác phòng chống dịch vừa đảm bảo lao động hiệu quả 4. Khoanh vùng các khu vực trồng rau: vườn rau trồng đảm bảo khoa học, không phải thích trồng loại rau gì, trồng ở đâu cũng được mà phải có sự thiết kế phù hợp, khoa học: Khu vực trồng rau dền, khu vực trồng rau muống, rau mồng tơi, ra ngót .Việc khoanh vùng trồng các loại rau cũng phải tuân thủ theo thiết kế mà tôi đã đưa ra. 5. Xây dựng đường đi vào khu vực trồng rau, cổng vườn, các lối đi lại trong vườn rau để thuận tiện cho việc chăm sóc rau. Xây dựng hệ thống tưới tự động khoa học, thuạn tiện. 6. Xây dựng mô hình giàn trồng cây ăn quả theo mùa: Bầu, bí xanh, mướp, su su...Ngoài việc phát triển vườn rau sạch thì việc trồng thêm các loại củ quả để cải thiện bữa ăn cho trẻ cũng được chú trọng. Biện pháp 2: Phân công nhiệm vụ tổ chức thực hiện Để công việc làm chăm sóc vườn rau có hiệu quả mà không ảnh hưởng đến chế độ sinh hoạt của cô và trẻ. Tôi lựa chọn nhân viên nhà trường có kinh nghiệm trong việc trồng rau đảm nhận nhiệm vụ vệ sinh trường lớp kiêm chưm sóc rau; phân công nhiệm vụ cho cán bộ, giao viên, nhân viên thực hiện quản lý quy trình xây dựng, chăm sóc, thu hoạch rau như sau: - Đồng chí Phạm Thị Ngọc Lan – Hiệu trưởng: chịu trách nhiệm việc thiết kế mô hình, xây dựng kế hoạch tuyên truyền, vận động phụ huynh, người dân ủng hộ việc xây dựng dựng vườn rau sạch, chỉ đạo việc trồng loại rau theo từng khu vực riêng biệt, chỉ đạo việc thu hoạch sản phẩm đảm bảo yêu cầu. 7
8. - Đồng chí Nguyễn Thị Thu Hằng – Phó hiệu trưởng: phụ trách việc giám sát công tác chăm sóc vườn rau, phân công nhiệm vụ lao động của các tổ chuyên môn - Đồng chí Chu Thị Hường – Phó hiệu trưởng phụ trách chuyên môn: Xây dựng kế hoạch cho trẻ thăm quan, khám phá, trải nghiệm vườn rau theo từng chủ đề, lên lịch cho từng khối lớp cụ thể để không bị chống chéo làm ảnh hưởng đến công tác chuyên môn, lồng ghép các nội dung trải nghiệm, giáo dục trẻ yêu thích cây xanh, thích trồng và chăm sóc các loại rau, giáo dục trẻ ăn đầy đủ các chất đặc biệt là ăn rau xanh để cân đối chất dinh dưỡng. - Đồng chí Trần Thị Nguyệt – Bí thư Đoàn Thanh niên: Chỉ đạo đoàn viên lao động nhổ cỏ, vệ sinh khu vực xung quanh vườn trường với phong trào “ Ngày Chủ nhật xanh” - Đồng chí Tạ Thị Minh Nguyệt – Thủ kho nhà bếp: phụ trách việc thông báo thực đơn hàng ngày ( vào đầu tuần) để nhân viên chủ động trong việc thực hiện nhiệm vụ thu hoạch rau phục vụ bữa ăn của trẻ đúng thực đơn mà nhà trường đã xây dựng. - Đồng chí: Phạm Thị Chuyên – Nhân viên vệ sinh và chăm sóc vườn rau đồng thời thực hiện công việc thu hoạch rau, củ, quả. Công việc thu hoạch không đơn thuần là hái rau để chế biến mà cách thu hoạch làm sao để rau được trẻ lâu, sử dụng được dài hơn, rau non và ngon hơn là do phả có kinh nghiệm trong việc chăm sóc rau. Biện pháp 3: Công tác chỉ đạo, hướng dẫn cách trồng, chăm sóc vườn rau, thu hoạch rau cung cấp bữa ăn của trẻ. 1. Chọn không gia trồng phù hợp với từng loại rau: Xác định môi trường sống của các loại rau, củ, quả để chọn không gian trồng rau. Cho dù trồng rau hay quả để mục đích đạt hiểu quả tốt hơn thì cũng cần tìm hiểu nhu cầu lớn lên và phát triển, đơm hoa kết quả của các loại rau. Cần chọn không gian phù hợp quy hoạch trồng rau có khoa học. Tôi cùng một số chị em trong trường lên mạng bắt đầu tìm hiểu môi trường sống của các loại rau, quả. Qua các thông tin, các video do các kỹ sư nông nghiệp tư vấn, chúng tôi 8
9. chọn không gian xây dựng vườn rau sạch rất khoa học, đã biết trồng xen canh các loại rau quả vừa tiết kiệm diện tích vừa phù hợp cho các loại rau bổ sung dinh dưỡng lẫn nhau cùng phát triển. Với các loại rau muống, các loại rau cải ( Cải cay, cải ngọt, bắp cải, xúp lơ chúng ta chọn khoảng đất trống to hơn, đào xới và vun trồng. để tránh bớt gió đập nát lá rau. Rau ngót chịu hạn và chịu gió tốt nên khoảng không gian xung quanh là phù hợp nhất. Lớn lên rau ngót vừa chắn gió cho các rau khác vừa thu hoạch rau nấu canh cho trẻ rất mát và bổ dưỡng. Với các loại đậu đỗ là cây thân leo. Tôi trồng xen canh bên cạnh các cây ăn quả để leo thành giàn 2 bên lối đi vào nhà xe như vậy cùng một lúc ta có thể đa dạng nguồn rau xanh sạch cho trẻ. Với các loại rau ăn quả khác như bầu, bí xanh, mướp, su su tôi tận dụng đường đi vào nhà xe của cán bộ, giáo viên, nân viên để làm giàn cao 2,2m rộng hết lối đi để trồng vừa thu hoạch quả các mùa, vừa là một con đường đẹp cho trẻ và phụ huynh thăm quan, dạo chơi. Các loại: bí đỏ, cà tím, cà ghém, cà chua .vì là thân bò nên khi trồng tôi cho rau bò dọc bở tường của nhà trường. Nhưng mỗi loại phải trồng ở không gian khác nhau. với biện pháp lựa chọn không gian phù hợp với từng loại rau tôi đã đa dạng hóa nguồn rau. Đảm bảo xanh, sạch, bổ dưỡng cung cấp đủ lượng rau cho trẻ ở trường mầm non. Hình ảnh: Giàn trồng các loại rau ăn quả 9
10. 2. Chọn thời gian trồng rau Tổ chức trồng rau suốt năm học. Phối hợp với phụ huynh tìm các loại giống để trồng rau ngay từ đầu năm học để kịp thời cung cấp rau sạch cho trẻ. Trong hè trồng từ tháng 6 để khi trẻ tựu trường đã có nguồn rau sạch cung cấp cho trẻ. Khi tổ chức trồng rau không đơn thuần dừng lại ở mục đích cứ có rau là được. Mà trồng rau phải đảm bảo, an toàn, vệ sinh thực phẩm. rau phải đảm bảo sạch, không hóa chất. Không sâu bệnh và không phải rau nào cũng có thể đưa vào trồng quanh năm. Chúng ta phải chọn lọc trồng rau phù hợp với mùa để rau phát triển tốt. Ví dụ: các loại rau dễ dập nát ta nên chọn trồng trong mùa nắng như rau ăn hoa thiên lý, bầu. Rau ăn lá như mồng tơi, rau muống, các loại rau cải, rau ngót, rau dền những loại rau ưa thời tiết lạnh thì chọn trồng vào mùa mưa như các loại rau cải ăn bông: Rau cải bắp, cải thảo, xúp lơ và các loại rau ăn củ như xu hào, cà chua Hình ảnh: Hướng dẫn, khoanh vùng khu vực trồng rau 3. Cách chăm sóc vườn rau 10
11. Để chăm sóc vườn rau được tốt, cung cấp cho trẻ đủ ăn hàng ngày mà không bị sâu, rau luôn xanh, non tôi đã nghiên cứu cách trồng, chăm theo sinh học, tìm hiểu và học tập cách chăm sóc cho từng loại rau trên các tư liệu trên mạng, trên báo để hiểu quy trình trồng rau và chăm sóc các loại rau, củ, quả đúng cách đây là điều kiện không thể thiếu để trồng rau an toàn gắn bó với môi trường xanh, sạch đẹp tại cơ sở trường mầm non. Cách chăm sóc rau an toàn tức là không dùng các loại phân tươi, thuốc trừ sâu các loại hóa chất trên thị trường hiện nay. Trước khi trồng rau hướng dẫn nhân viên xới đất nhỏ, phơi nắng để đất ải, rắc vôi bột lên trên bề mặt luống đẻ chống sâu, bọ Để đất luôn có độ ẩm thì rau mới lên nhanh, tôi đã thiết kế một mô hình tưới tự động, nước được tưới trực tiếp trên vòi tự động trên diện tích rộng, nước được tưới đều trên bề mặt luống rau nên rau luôn xanh, tốt Tận dụng các nguồn rác hữu cơ tại bếp ăn bán trú từ các loại rau, vỏ củ quả: như vỏ chuối, vỏ dưa hấu, gốc râu sau khi nhặt .ử các loại vỏ củ quả, gốc rau cùng với vôi bột sau đó rắc lên bề mặt trước khi trồng rau, rau luôn xanh, tốt. Khi trồng rau tuân thủ theo đúng mẫu thiết kế của nhà trường vì mỗi loại rau có cách chăm sóc và thu hoạch khác nhau: Ô thứ nhất trồng rau mồng tơi; ô thứ hai trồng rau dền; ô thứ ba trồng rau muống; ô thứ tư trồng rau ngót; ô nhỏ bên ngoài trồng hành; còn xung quanh vườn trồng các loại rau gia vị: Tía tô, kinh giới, canh, ớt .Giàn củ quả trồng bầu, su su, khi bầu và su su sắp hết mùa thì trồng kế tiếp mướp như vậy lúc nào cũng có đủ các loại rau, củ, quả phục vụ cho trẻ. 4. Cách thu hoạch rau Cách thu hoạch không chỉ đơn thuần là hái hoặc cắt rau là xong, mà điều quan trọng thu hoạch như thế nào để đảm bảo rau ngon mà các luống rau vấn phát triển nhanh, các loại rau thu hoạch đều khác nhau: Rau dền khi thu hoạch phải cắt hết phần cành con thì phần còn lại mọc nhanh và non; rau muống phải cắt cách gốc chừng 5 cm; rau mồng tơi cắt để phần gốc 20 cm, rau ngót cắt để gốc 15 cm; hành tỉa theo từng khóm; sau khi thu hoạch nhân viên phải tiến hành nhặt sạch cỏ và tưới ngày 2 lần: vào buổi sáng sớm và chiều muộn. 11
12. Hình ảnh: thu hoạch rau phục vụ bữa ăn cho trẻ Biện pháp 4: Làm tốt công tác tuyên truyền để thu hút các nguồn lực ủng hộ công tác xây dựng “ vườn rau sạch” Cũng như những gì tôi nêu trên lý do tôi chọn đề tài này để nghiên cứu là trong suốt 15 năm trong ngành bản thân tôi đảm nhận công tác phụ trách bán trú tôi đã phát hiện nhu cầu bổ sung rau sạch trong bữa hàng ngày để đáp ứng nhu cầu chất xơ cho bé là yếu tố rất cần thiết và không kếm phần quan trọng với sự khôn lớn của trẻ. Muốn bổ sung rau sạch cho trẻ chúng ta tìm nguồn cung cấp rau ở đâu? Tôi đã nghiên cứu và xem trên mạng, tôi rất ấn tượng với mô hình vườn rau sạch của một số trường mầm non của tỉnh Hà Tĩnh và tôi bắt tay vào công cuộc trồng rau sạch tại trường. Ngay từ đầu năm 2020 do tình dịch dịch bệnh Covid-19, trẻ phải nghỉ học, tôi đã nghĩ đến tận dụng thời gian nhàn rỗi của giáo viên để thực hiện kế hoạch đến khi các con quay lại trường học sẽ thấy sự thay đổi của nhà trường, các con sẽ yêu trường, yêu lớp hơn. Và điều quan trọng hơn là các con sẽ có nguồn rau sạch để bổ sung các chất dinh dưỡng trong bữa ăn, đảm bảo an toàn. Trước tiên chúng ta phải hiểu được mục đích của công tác tuyên truyền là một trong những biện pháp rất cần thiết giúp cho lãnh đạo, các tổ chức, ban nghành, phụ huynh học sinh nhân dân, cán bộ giáo viên nhân viên nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của việc đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm.việc cần thiết 12
13. phải phát triển mô hình “ vườn rau sạch” trong các trường mầm non qua các buổi họp phụ huynh đầu năm, cuối năm, các Hội nghị của nhà trường, tuyên truyền qua các bài phát biểu của cá nhân tôi trước các buổi họp Bí thư Chi bộ của Đảng bộ xã Tam Hồng. Ngoài ra còn viết bài đăng tin trên Website của trường, của Phòng Giáo dục và được đăng trên Website cổng thông tin điện tử của Sở GD&ĐT tỉnh Vĩnh Phúc để lan tỏa đến các trường cùng thực hiện mô hình “ vườn rau sạch” như trường tôi đã thực hiện. Phối hợp với Hội liên hiệp phụ nữ của xã để tuyên truyền về các cách chăm sóc nuôi dưỡng trẻ đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, tuyên truyền để các bà mẹ đang nuôi con nhỏ hoặc có con trong độ tuổi mầm non biết tận dụng khu vườn của gia đình trồng các loại rau để cải thiện bữa ăn của trẻ vừa an toàn lại tiện lợi. Tuyên truyền vận động phụ huynh bằng mọi hình thức: Muồn phụ huynh tham gia phối hợp trồng rau sạch cho học sinh của chúng ta ở trong suốt năm học thì chúng ta phải tuyên truyền họ, để họ biết tác dụng của rau trong đời sống của trẻ. Để tiện nhất cho việc tuyên truyền ngay từ đầu năm tôi đã lên kế hoạch tuyên truyền vào thời điểm nào, với ai thì phù hợp và hình thức tuyên truyền như thế nào. Sau khi lên kế hoạch tôi bám sát kế hoạch và thực hiện tuyên truyền. Việc tuyên truyền xem ra không mấy khó khăn nhưng nếu tuyên truyền qua loa bằng lời liệu chúng ta có đủ thời gian tuyên truyền, có đủ sức thuyết phục phụ huynh không, việc tuyên truyền có đem đến cho chúng ta kết quả như mong muốn không? Với tôi đó cũng là điều tôi trăn trở. Tôi đã tham khảo các ý kiến của đồng nghiệp và đã nhận được những ý kiến rất bổ ích. Đó là tuyên truyền bằng các hình thức khác nhau: Thứ nhất: tuyên truyền bằng văn bản: Trước tiên chúng ta hãy viết hết tất cả những ý nghĩa của việc bổ sung rau sạch cho trẻ. Giúp phụ huynh biết được tầm quan trọng của rau đối với sự hình thành và phát triển thể chất trẻ. Cho họ biết đối với độ tuổi trẻ mầm non không nên chỉ cho cháu ăn nhiều thịt, cá mà phải cân bằng các loại thực phẩm bổ sung rau xanh như thế cháu sẽ hấp thu tốt 13
14. các chất dinh dưỡng. Sự phát triển của cơ thể trẻ sẽ cân đối đáp ứng yêu cầu về cân nặng và chiều cao của viện dinh dưỡng quốc gia. Thứ hai: Xây dựng góc Tuyên truyền: Góc tuyên truyền phải được để vị trí thuận lợi, dễ quan sát tốt nhất là đặt ở hành lang trước của lớp để gây được sự chú ý của phụ huynh, góc tuyên truyền được trang trí hài hòa, sinh động, thu hút sự chú ý của mọi người. VD: Hình ảnh rau xanh cung cấp các chất dinh dưỡng cho trẻ như: Rau muống, rau cải, rau mồng tơi cung cấp vitamin c, e cho trẻ. Bí xanh, bí đỏ, cà chua cung cấp vitamin a, d cho trẻ Để duy trì được sự quan tâm theo dõi của phụ huynh thì phải đa dạng hóa các hình ảnh tuyên truyền làm nổi bật nội dung và những kiến thức nuôi dạy trẻ khoa học, cách phòng chống suy dinh dưỡng, béo phì bổ sung chất xơ từ rau xanh giúp hệ tiêu hóa làm việc tốt để hấp thu các chất dinh dưỡng khác như Protêin, Lipit, Gluxit . Thứ ba: Tuyên truyền trực tiếp: Trong buổi họp phụ huynh ngoài việc nêu tình hình chung của lớp, báo cáo kết quả học tập, đạo đức, ý thức lao động của các em giáo viên nên đưa ra các hình thức tổ chức tốt một bữa ăn cho trẻ. Các ý tưởng tổ chức tuyên truyền về tác hại của rau nhiễm bẩn và tác dụng của rau sạch phải có dữ liệu, có hình ảnh, video mang tình thuyết phục phụ huynh để họ cũng có mong muốn như chúng ta là làm thế nào cho con, em họ phát triển tốt nhất. Họ sẽ tham gia, ủng hộ nhiệt tình chúng ta trong việc trồng rau sạch cho trẻ ở trường Mầm Non. Thực hiện tốt công tác chăm sóc, giáo dục trẻ. Qua công tác tuyên truyền nhà trường đã nhận thấy được sự thay đổi, suy nghĩ tích cưc của phụ huynh học sinh và nhân dân về công tác VSATTP phụ huynh quan tâm hơn đến việc giám sát, thăm bếp ăn của nhà trường. Đặc biệt là rất hưởng ứng trong việc phát triển mô hình “ vườn rau sạch”. Nhiều phụ huynh đóng góp công sức để kéo cây, chở đất, nhổ cỏ để xây dựng vươn; có phụ huynh còn mua hoa quả để bồi dưỡng cho phụ huynh và giáo viên lao động như Ông Nguyễn Văn Hậu – phụ huynh lớp 5T/A2; Ông Nguyễn Đình Đỗ - phụ huynh lớp 3T. A1 đóng góp nhều ngày công để mở rộng diện tích vườn rau. 14
15. Hình ảnh: Phụ huynh và nhân dân cùng đóng góp công sức xây dựng “ vườn rau sach” Biện pháp 3: Tăng cường công tác xã hội hóa để phát triển mô hình “ vườn rau sạch” Tôi luôn xác định muốn làm tốt công tác xã hội hóa giáo dục trước tiên phải làm tốt công tác tham mưu. Cần trình bày giải thích để lãnh đạo cấp trên, các ban ngành đoàn thể, đặc biệt là phụ huynh học sinh hiểu được từng nội dung yêu cầu trong nhiệm vụ chăm sóc giáo dục trẻ của nhà trường để từ đó có sự đồng thuận và ủng hộ tích cực. Chủ động, tích cực tham mưu và tận dụng triệt để các cơ hội để tham mưu với lãnh đạo các ban ngành, phụ huynh học sinh như qua công tác tổ chức các lễ hội của nhà trường gửi thư mời lãnh đạo, phụ huynh học sinh tham dự lễ hội giúp phụ huynh và lãnh đạo thấy được chất lượng giáo dục của đơn vị. Ngoài ra để phụ huynh và lãnh đạo thấy được những khó khăn thiếu thốn của đơn vị từ đó có hướng hỗ trợ giúp đỡ. Tuy nhiên việc tham mưu cũng phải lên kế hoạch, chuẩn bị kỹ nội dung để trình bày một cách ngắn gọn, cụ thể, trọng tâm. Tạo được nhiều cơ hội để cấp ủy chính quyền địa phương đến thăm cơ sở vật chất nhà trường, gặp gỡ giáo viên để giáo viên được bộc lộ 15
16. những khó khăn trong công tác với các đồng chí lãnh đạo. Từ đó có sự thấu hiểu về công việc của giáo viên mầm non. Hoặc tận dụng các cơ hội khi tham gia các Chương trình, hội nghị do địa phương tổ chức, chủ động gặp gỡ các doanh nghiệp, các Công ty, các nhà hảo tâm trong xã để trình bày những khó khăn, thiếu thốn về cơ sở vật chất để tranh thủ sự ủng hộ từ nhiều phía cho nhà trường. Sau khi nhận được sự ủng hộ và giúp đỡ từ lãnh đạo, phụ huynh học sinh, cần phải báo cáo kết quả đạt được. thường xuyên kịp thời cung cấp thông tin của nhà trường về chủ trương của ngành, các hoạt động của đơn vị để lãnh đạo và phụ huynh có hướng chỉ đạo giúp đỡ kịp thời cho đơn vị. Biện pháp 4: Tạo uy tín đối với phụ huynh học sinh và các cấp ủy Đảng Chính quyền địa phương thông qua khẳng định chất lượng nhà trường. Tạo lập uy tín phải bằng chính sự nỗ lực phấn đấu của mỗi cán bộ, giáo viên, nhân viên trong nhà trường. Giáo viên phải coi học sinh như chính con ruột của mình, phải cho trẻ tình thương, lương tâm và trách nhiệm để trẻ thấy tự tin hơn khi được sống trong cùng ngôi nhà ấm áp cuàng các bạn. Biến quá trình giảng dạy thành tự học của trẻ để trẻ thấy rằng “ Mỗi ngày đến trường là một ngày vui”. Trẻ đến trường được học tập, được vui chơi một cách thoải mái, hoạt động có hiệu quả Tạo được uy tín cao với phụ huynh học sinh và các cấp lãnh đạo địa phương, nhà trường xây dựng đội ngũ giáo viên vững về chuyên môn, gương mẫu trong đạo đức nghề nghiệp, chăm sóc trẻ tận tình chu đáo, đầy trách nhiệm, tập thể sư phạm đoàn kết, xây dựng hệ thống chính trị trong nhà trường vững mạnh. Chú trọng việc dạy thật, học thật, chất lượng thật bằng việc tăng cường công tác kiểm tra nghiêm túc, duy trì và thực hiện tốt “ Cô giáo như mẹ hiền”. Nâng cao chất lượng nuôi dưỡng chăm sóc trẻ với chất lượng thực để tạo niềm tin cho phụ huynh học sinh. Niềm tin ấy chính là cơ sở quan trọng để cấp ủy chính quyền địa phương ủng hộ cho nhà trường. 16
17. Thực hiện hoạt động công khai minh bạch theo đúng điều lệ các khoản huy động, không để cho phụ huynh học sinh hiểu lầm, thành ý lắng nghe ý kiến của phụ huynh, lãnh đạo địa phương, tạo được sự đồng thuận trong toàn thể phụ huynh học sinh, sự quan tâm của lãnh đạo, đoàn thể địa phương. Cùng với Ban đại diện cha mẹ học sinh, xây dựng kế hoạch vận động và sử dụng hợp lý, có hiệu quả các nguồn, tài sản của phụ huynh, doanh nghiệp, công ty ủng hộ, tạo nét thay đổi nổi bật cho nhà trường. 7.2. Khả năng áp dụng của sáng kiến Với những biện pháp trên chúng tôi đã áp dụng sáng kiến kinh nghiệm trên tôi đã áp dụng tại trường mầm non Tam Hồng- huyện Yên Lạc – tỉnh Vĩnh Phúc và đều nhận được sự ủng hộ nhiệt tình, từ khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm vào công tác phát triển mô hình “ vườn rau sạch” đã đạt được kết quả cao. 8. Những thông tin cần được bảo mật: Không có 9. Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến: Cơ sở vật chất: Bếp ăn một chiều, vườn rau của bé, giàn củ quả... Nhân lực: Đội ngũ cán bộ giáo viên, nhân viên, học sinh, phụ huynh trong nhà trường và các chủ doanh nghiệp và một số cá nhân khác. 10. Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp dụng sáng kiến theo ý kiến của tác giả: 10.1. Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp dụng sáng kiến theo ý kiến của tác giả: Qua áp dụng biện pháp phát triển mô hình “ vườn rau sạch” trong trường mầm non đã mang lại cho nhà trường sự thay đổi và phát triển tích cực nhất. Về môi trường cảnh quan sư phạm được khởi sắc, trẻ yêu trường lớp, cô giáo. Phụ huynh có những suy nghĩ tích cực hơn về nhà trường, sự phối kết hợp giữa gia đình và nhà trường được chặt chẽ trong công tác chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ, chất lượng giáo dục nhà trường ngày một nâng cao, tạo được niềm tin và uy tín từ 17
18. các cấp ủy Đảng, chính quyền và nhân dân từ đó nhà trường nhận được nhiều sự hỗ trợ cả về nhân lực vật lực trí lực từ các bậc phụ huynh học sinh, các nhà hảo tâm và nhân dân cụ thể như sau: - Huy động nguồn lực cải tạo vườn rau của bé với tổng tiền là 44.860.000đ từ Sư thầy Thích Minh Pháp – trụ trì Chùa Biện Sơn ủng hộ xây các đường đi vào khu vực vườn rau, các lối đi trong vườn bằng gạch Bloc vừa sạch, đẹp đmr bảo thẩm mĩ giúp cho trẻ được tham quan, khám phá, trải nghiệm. Trẻ và phụ huynh vô cùng thich thú có cảm giác như một công viên rau xanh, là nơi để cuối mỗi buổi đón con, bố, mẹ lại được cùng con tham quan vườn rau mang lại cho phụ huynh cảm giác rất thư thái, vui vẻ. - Vận động phụ huynh các lớp ủng hộ ngày công cải tạo vườn rau của bé: 30 công từ việc xe đất màu đổ vào vườn, chặt, dọn dẹp cây cối, dẫy cỏ, dọn vườn, hàn giàn củ quả .Ngoài ra phụ huynh còn cung cấp một số loại cây trồng: Mướp, su su, rau dền mười, rau ngót, cà tím, chanh, tía tô,,,, Qua quá trình thực hiện “ Mô hình vườn rau sạch’’ để cung cấp nguồn thực phẩm sạch cho trường mầm non Tam Hồng, chúng tôi rất vui mừng phấn khởi vì đã có những thành công bước đầu. Có được những thành công đó do có sự quan tâm hưởng ứng nhiệt tình của phụ huynh học sinh cùng với sự đoàn kết nhất trí cao của Ban giám hiệu, đội ngũ giáo viên, nhân viên nhà trường, thực hiện phân công đúng người, đúng việc cúng nhau hoàn thành nhiệm vụ, Với những kinh nghiệm và kết quả đã đạt được. Chúng tôi tin tưởng rằng việc xây dựng “Mô hình vườn rau sạch” cung cấp rau an toàn, hỗ trợ giảm tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng trong trường Mầm non Tam Hồng ngày càng được nhân rộng trong các trường mầm non ở nông thôn. Việc làm của chúng tôi tuy không mới, cách làm của chúng tôi không độc đáo nhưng tôi tin tưởng rằng với những kinh nghiệm ít ỏi của mình sẽ được nhiều bạn bè đồng nghiệp chia sẻ vì chúng tôi đã áp dụng thành công tại trường. Kính mong được sự hỗ trợ, đánh giá và công nhận của Hội đồng khoa học các cấp. 11.Danh sách các tổ chức cá nhân đã tham gia áp dụng sáng kiến 18
19. Số Tên tổ chức/cá Địa chỉ Phạm vi/Lĩnh vực TT nhân áp dụng sáng kiến 1 Cán bộ, giáo viên, Trường MN Tam Hồng - xã Thực hiện tuyên truyền, nhân viên Tam Hồng – huyện yên Lạc – vận động sựu ủng hộ từ tỉnh Vĩnh Phúc. phía phụ huynh học sinh, cộng đồng cùng chung tay xây dựng mô hình “ vườn rau sạch: trong trường mầm non. 2 Phụ huynh Trường MN Tam Hồng - xã Thực hiện công tác xã hội Tam Hồng – huyện yên Lạc – hóa giáo dục. tỉnh Vĩnh Phúc. Trên đây là sáng kiến kinh nghiệm “Một số biện pháp phát triển mô hình “vườn rau sạch” nâng cao chất lượng bữa ăn cho trẻ trong trường mầm non. Tôi đã áp dụng rất thành công ở trường mầm non Tam Hồng. Xong cũng chưa thể tránh khỏi thiếu sót, rất mong nhận được sự đóng góp bổ xung ý kiến của các cấp lãnh đạo, các bạn đồng nghiệp để sáng kiến kinh nghiệm của tôi có nhiều biện pháp hay và ngày càng hoàn thiện hơn. Tôi xin trân thành cảm ơn! Tam Hồng ,ngày ....tháng......năm 2021 Tam Hồng,ngày 25 tháng 5 năm 2021. PHÓ HIỆU TRƯỞNG TÁC GIẢ SÁNG KIẾN Phạm Thị Ngọc Lan 19
20. Yên Lạc, ngày tháng năm 2021 HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN CẤP CƠ SỞ (Ký tên, đóng dấu) 20