SKKN Một số biện pháp nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi trong Trường Mầm non Hoa Sen

Nội dung tài liệu: SKKN Một số biện pháp nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi trong Trường Mầm non Hoa Sen

1. UBND HUYỆN CAM LỘ TRƯỜNG MẦM NON HOA SEN BÁO CÁO SÁNG KIẾN Tên sáng kiến“Một số biện pháp nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi trong trường mầm non”. Tác giả: Hoàng Thị Hiền Chức vụ: Giáo viên Đơn vị công tác: Trường mầm non Hoa Sen, huyện Cam Lộ Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giáo dục mầm non Cam Lộ, tháng 5 năm 2024 Cam Thủy, tháng 5 năm 2024
2. 2 UBND HUYỆN CAM LỘ CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TRƯỜNG MẦM NON HOA SEN Độc lập - Tự do - Hạnh phúc Cam Lộ, ngày 9 tháng 5 năm 2024 BÁO CÁO SÁNG KIẾN - Họ và tên tác giả: Hoàng Thị Hiền Nam, nữ: Nữ - Trình độ chuyên môn, nghiệp vụ: Đại học sư phạm Mầm non - Chức vụ: Giáo viên - Đơn vị công tác: Trường mầm non Hoa Sen - Tên sáng kiến: :“Một số biện pháp nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi trong trường mầm non”. - Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giáo dục mẫu giáo - Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu: 12/9/2023 I. Lý do chọn sáng kiến: Hiện nay ô nhiễm môi trường đang xảy ra mọi nơi từ vùng nông thôn đến khu vực thành thị. Với những nguyên nhân đó là việc xả rác bừa bãi của người dân, nước thải chưa qua xử lý từ các nhà máy, khói bụi từ các khu công nghiệp và phương tiện giao thông... Hay từ một thực tế ở trước cổng trường tôi dạy một số phụ huynh khi đưa con đi học có thói quen tiện tay vứt vỏ bim bim, vỏ sữa, vỏ bánh kẹo vừa bóc cho con xuống trước cổng trường mặc dù trường đã có thùng đựng rác. Một trong những nguyên nhân chính gây nên những tình trạng đó là do thiếu hiểu biết về môi trường về tác hại của việc ô nhiễm môi của con người. Để khắc phục những vấn đề này, nhiệm vụ hàng đầu được đặt ra là phải nhanh chóng, tăng cường việc giáo dục bảo vệ môi trường cho từng cá nhân ở mọi lứa tuổi và mọi lúc mọi nơi. Giáo dục mầm non có vai trò vị trí quan trọng trong việc giáo dục môi trường cho trẻ, việc đưa giáo dục môi trường trong trường mầm non là vô cùng cần thiết. Là một giáo viên phụ trách lớp mẫu giáo 5-6 tuổi tôi nhận thấy rằng lớp tôi vẫn còn nhiều trẻ chưa có ý thức bảo vệ môi trường như vứt rác bừa bãi, ngắt cành bẻ lá khi ra sân chơi, vứt ném đồ dùng đồ chơi,... Trẻ ở độ tuổi này cháu vẫn còn nhỏ chưa ý thức được những hành vi đúng sai với môi trường, chưa hiểu được tác hại to lớn khi môi trường bị ô nhiễm. Từ thực tế đó tôi nhận thấy rằng nếu để tình trạng này kéo dài sẽ ảnh hưởng đến nhận thức và thói quen không tốt của trẻ sau này. Hiện nay ý thức bảo vệ môi trường nói chung và phân loại rác thải ngay tại gia đình và ở trường học cũng còn nhiều hạn chế. Mỗi gia đình hàng ngày đều thải ra môi trường rất nhiều loại rác thải, nhưng ở mỗi gia đình mọi người chưa có thói quen phân loại rác thải, vứt rác không đúng nơi quy định. Trong thực tế cho thấy hiện nay rất nhiều phụ huynh còn nuông chiều con quá mức vẫn thường để trẻ vứt rác bừa bãi hoặc vứt rác dùm con không để con tự làm từ những hành vi việc làm của người lớn đã ảnh hưởng đến nhận thức cũng như hành vi của trẻ về bảo vệ môi trường
3. 3 Trong năm học 2023-2024, Phòng GDĐT xây dựng Kế hoạch triển khai hoạt động giáo dục bảo vệ môi trường và quy trình xử lý rác thải trong các cơ sở giáo dục mầm non trên địa bàn huyện Cam Lộ giai đoạn 2023-2026. Trong đó trẻ 5-6 tuổi đưa 03 chuyên đề về nhựa đó là: “Nhựa và Tôi”; “Câu chuyện của Nhựa”; “Giảm sử dụng Nhựa” vào thực hiện nhằm giúp trẻ có kiến thức hiểu biết về môi trường có hiệu quả. Từ những nguyên nhân trên và nội dung trọng tâm của năm học, tôi lựa chọn đề tài: “Một số biện pháp nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi trong trường mầm non” để triển khai thực hiện trong năm học 2023-2024. Với thông điệp vì một môi trường xanh - sạch - đẹp, an toàn, không rác thải, chúng ta hãy bảo vệ môi trường để cuộc sống ngày càng tốt hơn. Là giáo viên trực tiếp đứng lớp 5 - 6 tuổi, tôi đã nhận thấy một số thực trạng ở lớp về việc giáo dục trẻ bảo vệ môi trường. Để gặt hái được nhiều kết quả tốt trong quá trình thực hiện, ngay từ đầu năm học tôi đã tiến hành khảo sát trẻ theo những kỹ năng cần như sau: Bảng 1: Kết quả khảo sát vấn đề nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi A1. Trường Mầm non Hoa Sen Kết quả Đạt Chưa đạt TT Nội dung đánh giá Tổng Số Số Tỉ lệ Số Tỉ lệ trẻ trẻ % trẻ % Thích chăm sóc cây, con vật quen 1 35 16 45,8 19 54,2 thuộc 2 Bỏ rác đúng nơi quy định 35 18 51,4 17 48,6 Biết nhắc nhở người khác giữ gìn,bảo 3 vệ môi trường (không xả rác bừa bãi, 35 11 31,4 24 68,6 bẻ cành, hái hoa Tiết kiệm trong sinh hoạt: biết tắt điện, tắt quạt khi ra khỏi phòng, khóa 4 35 18 51,4 17 48,6 vòi nước sau khi dùng, không để thừa thức ăn. Biết được rác thải nhựa gây ô nhiễm 5 môi trường 35 13 37,1 22 62,9 6 Hạn chế sử dụng đồ nhựa dùng một lần và giảm sử dụng nhựa. 35 10 28,6 25 71,4 II. Giải quyết vấn đề 1. Tính mới và sáng tạo của sáng kiến: Qua quá trình nghiên cứu, nắm bắt tình hình, sự hiểu biết, ý thức bảo vệ môi trường trong quá trình giải dạy, trong thực tế cuộc sống hằng ngày của trẻ nhằm tìm ra những giải pháp thiết thực nhất để nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ trong Trường mầm non. Tôi đã áp dụng một số giải pháp mới có tính khả thi cao, dễ áp dụng, có sức lan toả sâu rộng phù hợp với nội dung
4. 4 chương trình giáo dục mầm non, kế hoạch của phòng đưa ra, phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương nhà trường và đạt hiệu quả cao về nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi trong trường mầm non” như sau: 1.1. Giải pháp thứ nhất: Lồng ghép giáo dục bảo vệ môi trường thông qua xây dựng môi trường, đồ dùng đồ chơi cho trẻ. * Thông qua xây dựng môi trường Đối với trẻ mầm non, xây dựng môi trường giáo dục cho trẻ hoạt động là rất quan trọng. Tôi đã tận dụng mảng tường trang trí các hình ảnh về bảo vệ môi trường ở trước hành lang lớp học để cho trẻ hoạt động. Ở đó có những bức tranh có hình ảnh trẻ ngắt lá bẻ cành, tắt điện khi không sử dụng, rửa tay dưới vòi nước ... trẻ nhận biết được những hành vi đúng, sai chọn mặt mếu , mặt cười giúp trẻ khắc sâu hơn về việc bảo vệ môi trường trong cuộc sống hàng ngày xung quanh trẻ. Bên cạnh đó tôi cũng đã tìm tòi và tự tay làm ra 3 thùng rác từ bìa carton có nắp đậy mang những ý nghĩa khác nhau được đặt ở vị trí thuận lợi nhằm rèn cho trẻ có thói quen phân loại rác và bỏ rác đúng nơi quy định. Hình thành cho trẻ thói quen phân loại rác thải sau mỗi giờ hoạt động + Thùng màu xanh: Chứa chất thải thực phẩm bỏ các loại rác phân hủy tôi dạy trẻ bỏ thức ăn thừa, vỏ chuối, vỏ củ quả... + Thùng rác màu vàng: Chứa chất thải rắn sinh hoạt khác dùng bỏ các loại rác khó phân hủy như vỏ hộp sữa, túi nilon vỏ kẹo bim bim các vật sắc nhọn.... + Thùng màu cam: Chứa chất thải rắn có khả năng tái sử dụng, tái chế dùng bỏ các loại rác tái chế như giấy, bìa caton, chai nhựa Đối với trẻ mẫu giáo, bước đầu trẻ còn bỡ ngỡ và bỏ rác nhầm lẫn giữa các thùng, không thể ngày 1, ngày 2 mà trẻ thực hiện được. Vì vậy tôi đã từng bước hướng dẫn, rèn luyện và hình thành cho trẻ thói quen bỏ rác đúng nơi quy định và phân loại rác thải với khẩu hiệu “mắt thấy rác tay lượm liền” Ngoài việc giáo dục cho trẻ bản thân tôi luôn gương mẫu thực hiện tận dụng các nguyên vật liệu để trang trí các mảng tường các góc cho trẻ hoạt động sao cho vừa tiết kiệm, vừa sáng tạo, vừa đẹp mắt, bảo đảm an toàn cho trẻ. Tôi tìm kiếm một số nguyên vật liệu từ bìa carton,thanh gỗ, cành cây....... dễ kiếm và sẵn có ở địa phương. Làm “cây sáng tạo” bằng gỗ cho trẻ hoạt động và trang trí nhằm hạn chế sử dụng các nguyên vật liệu từ nhựa để làm cho môi trường trong lớp gần gũi, thân thiện, đảm bảo an toàn, gọn gàng, sạch đẹp đáp ứng nhu cầu của trẻ: “Học bằng chơi, chơi mà học” Đối với khu vực phía ngoài (gần lớp học) bản thân tôi bố trí các chậu hoa, cây cảnh có trang trí họa tiết ngộ nghĩnh mang tính giáo dục. Để mỗi ngày trẻ có thể tự mình chăm sóc cây, như nhặt lá vàng, tưới nước cho cây giúp trẻ biết yêu lao động, biết yêu vẻ đẹp của thiên nhiên. *Thông qua đồ dùng, đồ chơi cho trẻ: Đồ chơi trong lớp lưu ý lựa chọn đồ dùng đồ chơi phải phong phú, đa dạng, có tính giáo dục cao. Màu sắc, kích thước phù hợp với độ tuổi, tìm kiếm và phối hợp với phụ huynh sưu tầm đồ dùng, đồ chơi từ nguyên vật liệu thiên nhiên dễ kiếm ở địa phương thân thiện với môi trường như: lá cây, hạt cây cao su, mo cau, đá, tre, nứa... Một điều thuận lợi lớp học có các cháu ở thôn Tân Xuân nên phụ
5. 5 huynh rất nhiệt tình tìm kiếm hạt cao su, quả thông đem đến cho trẻ hoạt động. Vì những đồ chơi làm từ những nguyên vật liệu này dễ kiếm, dễ làm nếu hư hỏng trẻ có thể tự làm lại được, nếu ko sử dụng được thì nhắc trẻ bỏ vào thùng rác phân hủy, hạn chế sử dụng đồ chơi bằng nhựa dần dần tiến tới việc dừng sử dụng nhựa trong hoạt động của trẻ để trẻ được chơi, được khám phá, được học tập trong môi trường trong lành. + Ví dụ như: Bộ đồ chơi âm nhạc làm bằng tre, và gáo dừa, bộ đồ chơi gia đình như bồn rửa tay bếp nấu ăn làm bằng bìa caton ... *Điểm mới: Trẻ được trải nghiệm thực tế nhiều hơn, trẻ có ý thức phân loại rác thải và bỏ rác đúng quy định sau mỗi giờ hoạt động, trên sân trường, cũng như nơi công cộng. Huy động được tối đa nguyên vật liệu từ phụ huynh học sinh. Từ môi trường hoạt động với nguyên vật liệu thiên nhiên trẻ được tiếp xúc hằng ngày dần dần trẻ có thói quen, tính tự giác ý thức bảo vệ môi trường tốt hơn *Ưu điểm: Trang thiết bị cơ sở vật chất của nhà trường, lớp học và các dụng cụ khác phục vụ cho hoạt động giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ được đầu tư đầy đủ. Ban giám hiệu luôn quan tâm, chỉ đạo sát sao tạo điều kiện cho tôi được tiến hành công việc trong suốt quá trình nghiên cứu.Trẻ hào hứng hơn trong giờ học và đạt hiệu quả cao. Đa số phụ huynh đều rất nhiệt tình tìm kiếm nguyên vật liệu kết hợp với giáo viên làm đồ dùng, đồ chơi làm sinh động và hấp dẫn hơn phục vụ cho trẻ *Hạn chế: Một số bộ phận nhỏ phụ huynh còn chưa thống nhất về kiến thức, ý thức và sự phối hợp trong công tác giáo dục trẻ bảo vệ môi trường. Trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi tuy rất mạnh dạn, tự tin nhưng vẫn còn rất hiếu động, chưa ý thức đối với những hành vi đúng sai của mình mặc dù đã được cô giáo tận tình quan tâm và chỉ bảo. 1.2. Giải pháp thứ hai: Lồng ghép giáo dục bảo vệ môi trường vào các hoạt động trong ngày cho trẻ * Thông qua hoạt động học Để đạt được kết quả cao, cần tổ chức các hoạt động học giúp nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ. Đối với trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi, trong tổ khối đã thống nhất sử dụng 03 chuyên đề về nhựa. Tôi đọc kỹ, nghiên cứu kỹ các nội dung để lựa chọn nội dung phù hợp với nhận thức của trẻ và bố trí vào thời điểm trong năm học để tổ chức thực hiện 03 chuyên đề trên có hiệu quả. + Ví dụ: Chuyên đề 1 “Nhựa và Tôi” và chuyên đề 3: Giảm sử dụng Nhựa .Tôi chắt lọc nội dung để đưa vào dạy trẻ nhận biết các vật dụng trong nhà được làm bằng nhựa hay không phải nhựa, nêu được đặc điểm chung của nhựa, cách để giảm hạn chế các vật dụng làm từ nhựa tại nhà. Hoạt động này cần được thực hiện lồng ghép giữa lý thuyết và thực tế để trẻ có thể nhận thức được dễ dàng hơn. Như cho trẻ chơi: Phân loại đồ dùng, đồ chơi. Chuyên đề 2: Câu chuyện của Nhựa: Tôi lựa chọn nội dung: Biết một số tác hại của nhựa khi bị thải ra môi trường và sau khi được xử lý. Cho trẻ chơi “vũ điệu dừng nhựa”.
6. 6 Bảo vệ môi trường không cần phải làm những điều to tát mà chỉ cần biết vận dụng vào thực tế những việc làm nhỏ trong cuộc sống hàng ngày như : Dạy bé tiết kiệm điện, nước, phân loại và bỏ rác đúng nơi quy định. + Ví dụ: Tôi dạy trẻ bằng những việc làm nhỏ như thường xuyên nhắc trẻ biết nhặt từng sợi tóc rụng mỗi khi ngủ dậy, hay những sợi dây thun khi các trẻ gái buộc bị đứt, hoặc những mảnh giấy mỗi khi trẻ học làm rơi vãi giữa sàn nhà bỏ vào thùng rác đúng nơi quy định, từ những việc làm nhỏ đó dần dần từng cá nhân trẻ có ý thức giữ gìn vệ sinh chung làm cho lớp học luôn sạch đẹp đó cũng góp phần bảo vệ môi trường và làm tốt khẩu hiệu “mắt thấy rác tay lượm liền” mà tôi đã đặt ra cho trẻ. Đối với chủ đề thực vật khám phá khoa học “Tìm hiểu về các loại quả”. Sau khi trẻ tìm hiểu các loại quả xong, đến phần thưởng thức mùi vị các loại quả tôi phân trẻ theo từng nhóm cho trẻ tập thực hành rửa sạch các loại quả dưới vòi nước sạch trong quá trình trẻ rửa nhắc trẻ vặn vòi nước vừa đủ để sử dụng tiết kiệm nước, và khi bóc vỏ, gọt vỏ xong nhóm tiếp theo biết thu gom rác, phân loại rác bỏ vỏ vào thùng rác đúng quy định. Vỏ trái cây bỏ vào thùng rác màu xanh Lĩnh vực thẩm mỹ: Giáo dục bảo vệ môi trường còn được lồng ghép tích hợp vào hoạt động tạo hình như: vẽ, nặn , cắt, xé, dán... Tôi cho trẻ vẽ tranh “ Bé bảo vệ môi trường” tái chế đồ cũ làm bộ “Thời trang cho bé” ... Như chúng ta biết rằng âm nhạc, văn học là người bạn không thể thiếu đối với trẻ mầm non. Ví dụ: + Các bài thơ: Bác quét rác, cô dạy, không vứt rác ra đường, nghe lời cô giáo. + Các bài vè: Vè môi trường, vè xanh – sạch – đẹp, .bé quét nhà . + Các câu đố: Thùng rác, nước thải, nghề lao công + Các câu chuyện: Khỉ con ăn chuối, chuyện trong vườn, tiếng kêu cứu của rừng xanh + Các bài hát: Em yêu cây xanh, lí cây xanh, tưới cây, em đi trồng cây . Qua các bài hát,thơ ca, các câu chuyện, hò vè tôi giáo dục trẻ biết giữ gìn vệ sinh, bỏ rác đúng nơi quy định, trồng nhiều cây xanh, yêu cây xanh để môi thường thêm trong lành và sạch đẹp. Tôi cho trẻ thực hành tập làm đất gieo hạt, trồng hoa, tưới nước cho cây *Thông qua hoạt động góc: Để thu hút trẻ vào các góc chơi trong quá trình chơi, tôi đưa ra các tình huống về giáo dục bảo vệ môi trường để trẻ trải nghiệm như: Đóng vai bác nông dân chăm sóc vườn rau, bác lao công đang quét dọn đường phố. Tất cả các tình huống, vai chơi, hoàn cảnh chơi tôi đều có thể tạo cơ hội để trẻ trải nghiệm nhằm lồng ghép các nội dung giáo dục. Ví dụ: + Trò chơi nấu ăn: Tập làm một số món đơn giản, chú ý vệ sinh dụng cụ nhà bếp, vệ sinh khu vực trẻ chế biến sạch sẽ. + Góc xây dựng: Trồng cây xanh xung quanh khuôn viên, sắp xếp đồ dùng ngăn nắp, hợp lý. + Góc nghệ thuật: Múa hát các bài hát, dùng những nguyên vật liệu thiên nhiên và phế liệu tạo thành những bức tranh có giáo dục bảo vệ môi trường.
7. 7 * Thông qua tổ chức giờ ăn - ngủ cho trẻ: Cho trẻ phải rửa tay trước khi ăn, trong khi ăn không làm rơi vãi thức ăn, khi trẻ muốn ho giáo dục trẻ lấy tay che miệng không làm thức ăn rơi xung quanh bàn ảnh hưởng đến các bạn xung quanh, ăn xong biết xếp bát, thìa gọn gàng, đúng nơi quy định. Khi đánh răng, rửa tay, lau miệng... tôi thường nhắc nhở trẻ tiết kiệm nước bằng cách lấy cốc hứng nước, không vặn vòi nước chảy liên tục khi đánh răng. Nhắc nhở trẻ đi vệ sinh đúng nơi quy định, đi xong phải để dép ngay ngắn sau đó biết lấy gối đi ngủ. Từ những việc làm nhỏ đó, trẻ sẽ có thói quen gọn gàng, ngăn nắp và có ý thức xây dựng bảo vệ môi trường chung tốt hơn. * Thông qua hoạt động ngoài trời Hoạt động ngoài trời là cơ hội trẻ được tiếp xúc đa dạng với các nội dung quan sát thời tiết, cây cối, các loại hoa, loại rau... Qua hoạt động này giáo dục cho trẻ biết cách gieo hạt, chăm sóc và bảo vệ cây, không hái hoa bẻ cành. Ví dụ: Khi cho trẻ quan sát chậu cây bị héo. Cô hỏi: Các con thấy chậu cây này như thế nào? Tại sao cây bị héo? Cây sống được là nhờ gì? Muốn cây xanh tốt chúng ta phải làm gì? Chính những câu hỏi, lời dẫn dắt của giáo viên dần hình thành ở trẻ ý thức về chăm sóc, bảo vệ cây xanh. Đặc biệt trên sân trường, nhà trường đã bố trí 3 thùng rác có 3 màu sắc khác nhau giúp trẻ phân loại rác. Nên khi cho trẻ xuống sân chơi tôi thường xuyên giáo dục và hướng dẫn, gợi hỏi, hoặc đố trẻ khi uống sửa xong các con bỏ vào thùng rác màu gì? Thông qua hoạt động thực tế trẻ được thực hành, trải nghiệm trên lớp học, qua các hoạt động hằng ngày trẻ đã biết phân loại rác thải từ đó mỗi khi trẻ xuống sân chơi tôi nhận thấy được sự tiến bộ của trẻ rất rõ rệt trẻ biết nhặt lá nhặt vỏ bánh kẹo bim bim trên sân trường đem bỏ vào thùng rác và phân loại đúng theo màu của từng thùng rác. * Điểm mới: Việc giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ được lồng ghép trong toàn bộ quá trình chăm sóc và giáo dục, trong các hoạt động học tập, vui chơi hằng ngày của trẻ. Giáo dục cho trẻ không chỉ ở một thời điểm mà trẻ được trải nghiệm mọi lúc, mọi nơi theo cách phù hợp nhất. Trẻ có thể vừa học, vừa chơi mà vẫn tiếp thu được kiến thức một cách hiệu quả nhất. Đây chính là điểm mới của sáng kiến. * Ưu điểm: Trẻ được học thông qua thực hành, trải nghiệm lĩnh hội kiến thức một cách sâu sắc, tạo điều kiện cho trẻ được trải nghiệm trong môi trường thông qua các hoạt động đa dạng ở trường mầm non. Trẻ được chia sẻ hiểu biết, suy nghĩ, cảm xúc, tình cảm với bạn bè về bảo vệ môi trường. * Hạn chế: Cái khó để áp dụng thành công giải pháp này chính là truyên truyền đến các bậc phụ huynh cùng đồng hành với nhà trường rèn cho trẻ, bởi phụ huynh vẫn còn nuông chiều con, bố mẹ thường làm tất cả mọi việc, ngay cả những việc làm nhỏ nhặt nhất. Từ đó trẻ ỷ lại, thiếu tự giác, thiếu ý thức bảo vệ môi trường. 1.3. Giải pháp thứ ba: Phối hợp tuyên truyền với gia đình trẻ để giáo dục bảo vệ môi trường. Qua thực tế một điều dễ thấy rằng: Tất cả mọi công việc trong trường muốn đạt kết quả tốt đều không thể không có sự ủng hộ của cha mẹ trẻ và cộng đồng, vì
8. 8 vậy khi triển khai nội dung này tôi đã phối hợp với phụ huynh bằng nhiều hình thức: Thông qua giờ đón, trả trẻ tôi phối hợp phụ huynh hướng dẫn trẻ cất giày, dép, đồ dùng cá nhân đúng nơi quy định. Giáo dục trẻ không vứt rác bừa bãi, khi nhìn thấy rác nơi công cộng, ngoài sân trường phải nhặt bỏ vào thùng rác. Tuyên truyền với phụ huynh hạn chế việc sử dụng đồ nhựa: Các loại túi đựng đồ dùng học tập, đựng sữa, đựng đồ ăn nóng cho trẻ thông qua kênh zalo nhóm lớp, bảng tuyên truyền trước lớp học. Khuyến khích cha mẹ trẻ hướng đến lựa chọn sản phẩm thân thiện với môi trường như dùng túi vải thay cho túi nilon, tận dụng các loại, tre, nứa, lịch cũ, bìa carton để làm đồ dùng đồ chơi cho trẻ. Phối hợp với phụ huynh trong việc xây dựng cảnh quan môi trường bên trong và bên ngoài lớp học, xây dựng vườn hoa, cây cảnh và vườn rau cho bé như đóng góp nguyên vật liệu để trang trí, làm đồ dùng, đồ chơi trong lớp, đóng ngày công lao động, nộp phân bón, các loại rau, hoa, cây cảnh để tạo cảnh quan, môi trường lớp học xanh, sạch đẹp. Thường xuyên trao đổi với cha mẹ trẻ những tiến bộ khi trẻ trong quá trình học, và những sản phẩm trẻ làm được phối hợp với phụ huynh giáo dục ý thức bảo vệ môi trường khi ở trường cũng như khi ở nhà. Phối hợp phụ huynh giáo dục trẻ biết những việc làm đơn giản tại gia đình như ăn bánh kẹo xong bỏ rác đúng nơi quy định biết gấp áo quần của mình, biết rửa tay khi tay bẩn, tiết kiệm nước khi tắm rửa vệ sinh cá nhân. *Điểm mới: Sự giao tiếp giữa giáo viên với phụ huynh tạo được sự đồng thuận trong việc nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục trẻ. Đa số phụ huynh đều tin tưởng, nắm bắt và có sự tương tác tốt giữa phụ huynh với cô giáo, phụ huynh với trẻ, phụ huynh với phụ huynh. Những hoạt động này được công khai trên nhóm liên lạc Zalo của lớp, phụ huynh sẽ nhìn thấy sự thay đổi tích cực của con mình thông qua những hình ảnh và video được cô giáo ghi lại. * Ưu điểm: Đáp ứng hiệu quả yêu cầu công tác phối kết hợp ba nhân tố quan trọng đó là gia đình , nhà trường, và cộng đồng * Hạn chế: Mức độ tham gia thực hiện vào các hoạt động bảo vệ môi trường còn chênh lệch so với mức độ hưởng ứng vì đa số phụ huynh làm nông thôn còn hạn chế về thời gian. 2. Tính thực tiễn của sáng kiến Là giáo viên trực tiếp dạy lớp mẫu giáo 5 - 6 tuổi A1 .Việc dạy trẻ nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ là vô cùng cần thiết và thường xuyên để từng trẻ có thói quen hằng như tiết kiệm điện, nước, phân loại rác thải và bỏ rác đúng nơi quy định. Nhận biết những hành vi đúng sai với môi trường là nền tảng quan trọng giúp trẻ có ý thức bảo vệ môi trường và sẽ khắc sâu vào cuộc sống của trẻ, qua đó tạo nền tảng hình thành nhân cách cho trẻ vững chắc sau này Qua quá trình nghiên cứu, tìm hiểu từ ý thức hiểu biết của trẻ trong quá trình giảng dạy, trong cuộc sống hằng ngày của trẻ nhằm tìm ra những giải pháp thiết thực nhất để nâng ý thức bảo vệ môi trường trẻ biết bỏ rác đúng nơi quy định, phân loại rác. Tôi đã áp dụng một số giải pháp mới có tính khả thi cao, phù hợp với nội dung chương trình giáo dục mầm non, kế hoạch của phòng, tình hình thực tế của địa phương, nhà trường và đạt hiệu quả cao về ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ trong trường mầm non. Qua vận dụng đề tài này vào thực tế nhiều giáo
9. 9 viên cảm thấy thiết thực trong cuộc. Đặc biệt trẻ chủ động có ý thức bảo vệ môi trường mọi lúc, mọi nơi giữ gìn môi trường lớp học luôn sạch sẽ, biết bỏ rác đúng nơi quy định và làm tốt khẩu hiệu “mắt thấy rác tay lượm liền” mà tôi đã đặt ra cho trẻ. 3. Hiệu quả áp dụng và phạm vi ảnh hưởng của sáng kiến 3.1. Hiệu quả áp dụng Qua một năm thực hiện:“Một số biện pháp nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi trong trường mầm non” từ sự cố gắng nghiên cứu tài liệu, học hỏi chị em đồng nghiệp, kinh nghiệm của bản thân, sự chỉ đạo sát sao và góp ý kiến kịp thời của Ban giám hiệu Trường mầm non Hoa Sen, sự ủng hộ tích cực của các bậc phụ huynh tôi đã đạt được những kết quả như sau: * Đối với trẻ Có ý thức giữ gìn bảo vệ môi trường ở lớp học, ở trường, gia đình và nơi công cộng. Sắp xếp đồ dùng đồ chơi gọn gàng, bỏ rác đúng quy định,..không bẻ cành ngắt lá. Trẻ có kỹ năng, thói quen tốt về bảo vệ môi trường như ăn bánh kẹo biết bỏ giấy, vỏ vào thùng rác, biết đi vệ sinh đúng chỗ, biết tiết kiệm nước và biết phân biệt hành động đúng, sai đối với môi trường. Trẻ biết phân loại rác thải, biết nhắc nhở khi nhìn thấy bố mẹ, người thân, mọi người xung quanh xả rác bừa bãi ảnh hưởng tới môi trường.Trẻ rất thích tham gia cùng cô làm đồ dùng đồ chơi từ các nguyên liệu từ thiên nhiên Qua kết quả khảo sát trước và sau khi thực hiện các biện pháp nêu trên trẻ có sự chênh lệch rõ rệt: Bảng 2: Kết quả khảo sát ý thức bảo vệ môi trường trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi A1. Trường Mầm non Hoa Sen (Thời điểm tháng 5 năm 2024) T Tháng 9/2023 Tháng 5/2024 T Nội dung khảo sát Tổng Trước khi áp Sau khi áp T số trẻ dụng dụng Số trẻ Tỉ lệ Số trẻ Tỉ lệ đạt (%) đạt (%) Thích1 chăm sóc cây, con vật quen thuộc. 35 16 45,8 35 100 1 Bỏ2 rác đúng nơi quy định 35 18 51,4 33 94,2 2 Biết3 nhắc nhở người khác giữ gìn, bảo vệ 3 môi trường (không xả rác bừa bãi, bẻ 35 11 31,4 31 88,6 cành, hái hoa ) Tiết kiệm trong sinh hoạt: biết tắt điện, tắt quạt khi ra khỏi phòng, khóa vòi nước sau 35 18 51,4 35 100 4 khi dùng, không để thừa thức ăn. Biết4 được rác thải nhựa gây ô nhiễm môi 35 13 37,1 32 91,4 5 trường Hạn5 chế sử dụng đồ nhựa dùng 1 lần và 35 10 28,6 30 85,8 6 giảm sử dụng nhựa
10. 10 b. Đối với giáo viên: Bản thân tôi có thêm nhiều kinh nghiệm trong công tác truyền thụ kiến thức nên sau mỗi giờ hoạt động thu được kết quả tốt đó là nguồn động lực thúc đẩy tôi có thêm niềm say mê hơn. Có thêm chuyên đề này đã hình thành cho trẻ những hành vi thái độ bảo vệ môi trường, thực hiện tốt hoạt động lao động. Có thêm hiểu biết, kỹ năng, kiến thức về bảo vệ môi trường rút ra kinh nghiệm để vận dụng ở gia đình mình và tuyên truyền mọi người xung quanh không sử dụng nhựa tái chế c. Đối với phụ huynh: Qua việc tuyên truyền với phụ huynh về việc giúp trẻ có ý thức bảo vệ môi trường từ các hành động nhỏ thì tôi nhận thấy phụ huynh đã dần tự ý thức được việc bảo vệ môi trường là rất quan trọng và đã tự mình thay đổi, kết quả cho thấy trước cổng trường đã không còn tình trạng vứt rác bừa bãi nữa. Và phụ huynh đã tự nhắc nhỡ nhau, nhắc nhở trẻ bỏ rác đúng nơi quy định đây là một tính hiệu rất đáng mừng Phụ huynh đã có cách nhìn nhận tích cực trong việc rèn luyện thói quen bảo vệ môi trường cho trẻ, có ý thức hơn trong bảo vệ môi trường ở gia đình và là tấm gương sáng để trẻ noi theo. Phụ huynh ngày càng tin tưởng và quan tâm hơn trong việc trao đổi thường xuyên với giáo viên để thống nhất phương pháp giáo dục trẻ đặc biệt là giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ. 3.2. Phạm vi ảnh hưởng của sáng kiến: Sáng kiến: “Một số biện pháp nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi trong trường mầm non” được áp dụng thành công tại lớp mẫu giáo 5- 6 tuổi A1. Các lớp khác thấy được hiệu quả của việc giữ gìn bảo vệ môi trường nên nhiều giáo viên đã áp dụng vào nhóm lớp của mình và mang lại hiệu quả Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường trong và ngoài lớp học, việc thu gom rác thải bỏ rác đúng quy định, phân loại rác thải tại nguồn làm lan tỏa thông điệp đến các lớp bạn trong trường mầm non Hoa Sen nói chung và mọi người nói riêng Đặc biệt sự phối kết hợp giữa giáo viên với phụ huynh nhằm tuyên truyền sâu rộng tầm quan trọng của việc nâng cao ý thức bảo vệ môi trường là bảo vệ chính cuộc sống chúng ta từ đó phụ huynh đã nhận thức được việc làm của mình và làm gương cho trẻ noi theo III. Kết luận 1. Bài học kinh nghiệm: Sau khi áp dụng những giải pháp trên vào giảng dạy tôi nhận thấy có sự chuyển biến rõ rệt, trẻ tham gia vào các hoạt động tự tin, tích cực đặc biệt là việc bảo vệ môi trường trong lớp học, trên sân trường. Thích cùng cô tạo môi trường lớp học, chăm sóc cây xanh, nhặt rác bỏ vào thùng, phân loại rác thải đặc biệt biết nhắc bạn, nhắc người lớn nhặt rác bỏ vào thùng mỗi khi thấy rác bẩn Giáo dục bảo vệ môi trường là những hoạt động làm cho môi trường trong lành, sạch đẹp nhằm khắc phục các hậu quả xấu do con người và thiên nhiên gây ra. Bảo vệ môi trường là nhiệm vụ của tất cả mọi người của từng cá nhân, gia đình, địa phương, trường học, doanh nghiệp Việc đưa các nội dung giáo dục bảo vệ môi trường vào chương trình giáo dục mầm non nhằm hình thành cho trẻ kỹ năng thói quen tốt như; Sắp xếp đồ dùng
11. 11 đồ chơi ngăn nắp gọn gàng, biết bỏ rác đúng nơi quy định, biết chăm sóc bảo vệ cây cối, vật nuôi Giúp cho trẻ yêu thích, gần gũi với thiên nhiên, có ý thức bảo vệ môi trường, phân biệt được hành vi đúng hành vi sai ảnh hưởng xấu đến môi trường như vứt rác, dẫm đạp lên cỏ cây, hái hoa, khạc nhổ bừa bãi nơi công cộng Giáo dục bảo vệ môi trường trong trường mầm non còn giúp cho các phụ huynh và cộng đồng có hiểu biết cơ bản về môi trường, về bảo vệ môi trường, tích cực tham gia các hoạt động xây dựng môi trường “Xanh- sạch- đẹp, an toàn’ cho trẻ ở mọi nơi, làm gương cho trẻ noi theo.Việc giáo dục bảo vệ môi trường không những chỉ “Cho hôm nay và cho cả ngày mai” mà còn nhằm xây dựng một trường học “Xanh- sạch- đẹp- an toàn” cho trẻ Bên cạnh đó giáo viên cần phải không ngừng tìm tòi, học hỏi thêm nhiều hình thức, đổi mới phương pháp trong dạy học, tạo môi trường phong phú hướng tới trẻ được trải nghiệm, được tích cực tham gia vào các hoạt động, cần sáng tạo thêm nhiều trò chơi mới tạo hứng thú, thu hút trẻ, trẻ luôn là đối tượng trung tâm của mọi hoạt động. Bên cạnh đó cũng cần sự phối kết hợp chặt chẻ của quý bậc phụ huynh để giúp trẻ phát triển toàn diện về mọi mặt. 2. Kiến nghị, đề xuất để sáng kiến đạt hiệu quả cao hơn: Đối với phòng giáo dục: Tổ chức nhiều chuyên đề, hội thảo có nội dung về giáo dục, bảo vệ môi trường để các trường trao đổi kinh nghiệm, học hỏi lẫn nhau từ đó có nhiều kinh nghiệm trong việc giáo dục trẻ có ý thức bảo vệ môi trường. Đối với nhà trường: Tổ chức hội thi giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ để giáo viên có cơ hội được trao đổi học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau. Phát động phong trào sáng tác thơ ca, truyện kể, trò chơi, câu đố ... hội thi, hội thảo có nội dung giáo dục bảo vệ môi trường.Thông qua các cuộc họp như họp phụ huynh, họp phụ nữ... nhà trường tiếp tục tuyên truyền cho các bậc phụ huynh về ý thức giáo dục bảo vệ môi trường, phân loại rác. Trên đây là “Một số biện pháp nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi trong trường mầm non” của bản thân tôi. Rất mong được sự góp ý của cấp trên. Tôi xin chân thành cảm ơn. XÁC NHẬN CỦA HIỆU TRƯỞNG NGƯỜI VIẾT SÁNG KIẾN Hoàng Thị Hiền Nguyễn Thị Vinh XÁC NHẬN CỦA PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO