SKKN Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng bữa ăn cho trẻ ở Trường Mầm non Tam Hồng

Nội dung tài liệu: SKKN Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng bữa ăn cho trẻ ở Trường Mầm non Tam Hồng

1. PHÒNG GD & ĐT HUYỆN YÊN LẠC TRƯỜNG MẦM NON TAM HỒNG BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN Tên sáng kiến: “Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng bữa ăn cho trẻ ở trường mầm non” Tác giả sáng kiến: Chu Thị Hường Mã sáng kiến: Yên Lạc, năm 2023 1
2. BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN 1. Lời giới thiệu Sức khỏe là một yếu tố không thể thiếu của mỗi con người. Nếu không có sức khoẻ con người sẽ không đủ minh mẫn để làm việc, học tập và vui chơi. Để hình thành nên sức khoẻ ngoài việc tập luyện thì ăn uống hợp lý và khoa học đóng một vai trò hết sức quan trọng và thiết yếu. Như chúng ta đã biết ngày nay gia đình, xã hội luôn luôn quan tâm và đặt lên hàng đầu vấn đề về chăm sóc, nuôi dưỡng và bảo vệ sức khỏe cho trẻ em vì trẻ em là tương lai của đất nước; Một đứa trẻ khoẻ mạnh sẽ tạo ra một gia đình khoẻ mạnh và một tương lai tươi sáng. Có thể nói, trẻ mầm non phát triển rất nhanh về thể lực và trí tuệ nếu trẻ được nuôi dưỡng tốt trẻ sẽ mau lớn, khoẻ mạnh, phát triển tốt về mọi mặt và dễ dàng lĩnh hội những kiến thức ở trường một cách nhanh nhất. Trong những năm gần đây các trường học nói chung và đặc biệt là các trường Mầm non nói riêng luôn không ngừng chú trọng đầu tư mảng bếp ăn bán trú để góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ; phòng chống các bệnh về suy dinh dưỡng, béo phì. Vậy cần phải cho trẻ ăn uống như thế nào để trẻ hấp thụ chất dinh dưỡng một cách tốt nhất, đảm bảo cân đối, hài hoà giữa chất và lượng? Đó là một câu hỏi đặt ra cho Ban giám hiệu các trường mầm non nói chung và đặc biệt là bộ phận nuôi dưỡng nói riêng. Là một quản lý mới được phân công phụ trách mảng dinh dưỡng, tôi rất băn khoăn cần phải làm gì? và làm như thế nào? để thực hiện tốt nhiệm vụ và trọng trách được phân công. Chính vì thế tôi chọn đề tài “Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng bữa ăn cho trẻ ở trường mầm non” để nghiên cứu và áp dụng thực hiện tại bếp ăn bán trú trường mầm non Tam Hồng, nơi tôi đang công tác. 2. Tên sáng kiến: “Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng bữa ăn cho trẻ ở trường mầm non” 3. Tác giả sáng kiến Họ và tên: Chu Thị Hường Địa chỉ: Trường mầm non Tam Hồng - Huyện Yên Lạc - Tỉnh Vĩnh Phúc Số điện thoại: 0975993560; Email: [email protected] 4. Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến. Ban giám hiệu, các đồng chí giáo viên, nhân viên, các bậc phụ huynh đã dành thời gian, cơ sở vật chất, chuyên môn... để giúp tôi hoàn thiện tốt đề tài trên. 5. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến. Chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ theo khoa học. 6. Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử: 2
3. Sáng kiến đã được nghiên cứu và áp dụng thực tế lần đầu vào ngày 15/09/2022 đến 3 tháng 03 năm 2023. 7. Bản chất của sáng kiến 7.1. Về nội dung của sáng kiến: 7.1.1. Cơ sở lý luận. Ngày nay mỗi gia đình hầu hết đều chỉ có từ 1 đến 2 con nên việc quan tâm đến trẻ nhỏ, đặc biệt là quan tâm đến sức khoẻ của trẻ luôn được các bậc phụ huynh đặt lên hàng đầu. Chính vì thế việc tìm hiểu con ăn gì? Con sẽ được chăm sóc như thế nào khi ở trường mầm non là điều phụ huynh luôn băn khoăn. Nắm bắt được tâm lý ấy của phụ huynh chúng ta cần phải nuôi dưỡng trẻ một cách khoa học, dinh dưỡng hợp lý và phải đảm bảo tỷ lệ cân đối giữa các chất góp phần giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng và béo phì ở trẻ nhỏ. Như chúng ta đã biết dinh dưỡng hợp lý trong bữa ăn cần đảm bảo cung cấp đầy đủ về chất và lượng. Đó là: Đủ về năng lượng: Nhu cầu về năng lượng ở mỗi lứa tuổi, mỗi giới tính là khác nhau và đặc biệt tuỳ vào mức độ làm việc, môi trường lao động, kích thước cơ thể và tình trạng bệnh tật thì nhu cầu cũng sẽ khác nhau. Theo chương trình giáo dục mầm non do Bộ GD&ĐT ban hành thì nhu cầu khuyến nghị năng lượng tại trường của trẻ nhà trẻ trong 1 ngày là: 600 - 651 kcal; còn ở lứa tuổi mẫu giáo là: 615 – 726 kcal. Cân đối: Hàng ngày chúng ta thường ăn 4 nhóm thực phẩm gồm Protein, Lipit, Glucit, vitamin và khoáng chất. Theo các nhà nghiên cứu khoa học thì chỉ có Protein, chất béo và tinh bột là cung cấp năng lượng cho cơ thể. Bữa ăn hợp lý phải đảm bảo tính cân đối giữa 3 chất sinh năng lượng là Protit; Lipit và Glucit. Tuỳ theo độ tuổi thì tỷ lệ các chất sinh năng lượng này lại khác nhau. Cụ thể: Chất Nhà trẻ Mẫu giáo Đạm (Protit) 13-20% năng lượng 13-20% năng lượng khẩu khẩu phần phần Chất béo (Lipit) 30-40% năng lượng 25-35% năng lượng khẩu khẩu phần phần Chất Bột (Gluxit) 47-50% năng lượng 52 - 60% năng lượng khẩu phần khẩu phần Đa dạng thực phẩm: Cần đảm bảo tính đa dạng của thực phẩm hàng ngày bằng các phối kết hợp từ 15 đến 20 loại thực phẩm để đảm bảo cung cấp đủ các chất dinh dưỡng cho nhu cầu hàng ngày của cơ thể. Đặc biệt cần có đủ đủ 4 nhóm 3
4. chất: tinh bột (bột đường, Glucit), đạm (Protein, Protit), chất béo (Lipit), vitamin và khoáng chất. Tuyệt đối đảm bảo vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm: Để làm được như vậy chúng ta cần lựa chọn thực phẩm còn hạn sử dụng và phải thật tươi, ngon. Lựa chọn thực phẩm sạch, có nguồn gốc rõ ràng, không có dấu hiệu bị hỏng, dập, nát, Thực phẩm khô cần được chế biến và bảo quản đúng cách tránh để thực phẩm tiếp xúc với các vỉuts, vi khuẩn gây hại cho sức khoẻ con người. Nước: Nước là thành phần không thể thiếu của mỗi con người; Mỗi ngày cơ thể mất đi khoảng 1,5 lít nước qua nước tiểu, phân, mồ hôi, hơi thở. Khi làm việc, vận động cơ thể sẽ mất nhiều nước hơn. Vì vậy, chúng ta cần phải uống nước để thay thế phần nước đã mất đi. Nhu cầu nước uống của trẻ hàng ngày cần khoảng 1.6 – 2L nước. Như vậy sau khi nắm rõ các nguyên lý về dinh dưỡng và chế độ ăn hợp lý của trẻ mầm non chúng ta sẽ có những biện pháp để xây dựng thực đơn và tổ chức bữa ăn bán trú cho trẻ sao cho tốt nhất. 7.1.2. Cơ sở thực tiễn Trường mầm non Tam Hồng có 2 điểm trường với 2 bếp ăn bán trú đó là: điểm trung tâm (Tảo Phú) với tổng diện tích bếp ăn là 220 m2, được xây dựng từ năm 2010; và 1 bếp ăn ở điểm lẻ (Man để) đang được xây dựng và đi vào hoàn thiện. Năm học 2020 - 2021 trường là một trong những đơn vị của Huyện Yên Lạc tham gia hội thi “Bếp ăn một chiều” cấp Tỉnh và dành giải nhất hội thi. Tính đến thời điểm đầu tháng 3/năm 2023 nhà trường có tổng số trẻ là 615 trẻ với đội ngũ cô nuôi là 6 người, 1 thủ kho, 1 đồng chí tổ trưởng chuyên môn tổ nuôi dưỡng – phụ trách tính ăn, 1 cán bộ y tế - phụ trách theo dõi, lưu mẫu thức ăn và 1 cán bộ quản lý phụ trách chung. Qua thực tiễn nghiên cứu về chất lượng bữa ăn bán trú tôi đã gặp phải một số thuận lợi và khó khăn sau: * Thuận lợi - Được sự chỉ đạo, kiểm tra sâu sát của phòng giáo dục và đào tạo huyện Yên Lạc, Ban Giám hiệu nhà trường, cũng như được sự quan tâm của các cấp, các ngành đặc biệt là trung tâm y tế dự phòng và cơ quan kiểm tra VSATTP của Huyện, của Tỉnh. . - Khu trung tâm được trang bị đầy đủ về cơ sở vật chất, biểu bảng, trang thiết bị, đồ dùng phục vụ cho công tác nuôi dưỡng bán trú. - Nhà trường có kinh nghiệm trong công tác tổ chức bếp ăn bán trú theo quy trình một chiều do đã từng đạt giải Nhất trong hội thi “Bếp ăn một chiều” cấp tỉnh 4
5. năm học 2020 - 2021; Đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên trẻ, nhiệt tình, yêu nghề, mến trẻ, có tinh thần trách nhiệm cao trong công việc được phân công. - Các nhà cung cấp thực phẩm đều có hợp đồng rõ ràng, đều là người của địa phương và đặc biệt đều có cam kết đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm và được địa phương xác nhận. - Các bậc phụ huynh luôn nhiệt tình ủng hộ, cung cấp nguồn thức ăn sạch, đảm bảo rõ nguồn gốc, xuất sứ, không hỏng, ôi, thiu... Chủ động trong công tác giám sát, chăm sóc và nuôi dưỡng trẻ. * Khó khăn - Bản thân tôi do mới được phân công phụ trách mảng chăm sóc - nuôi dưỡng trẻ nên chưa có nhiều kinh nghiệm trong công tác chỉ đạo tổ chức bữa ăn bán trú cho trẻ. - Bếp ăn bán trú tại điểm mầm non Man Để chưa hoàn thiện, nên nhà trường phải tận dụng 1 phòng học để làm phòng nấu ăn. Do là phòng học nên bếp ăn điểm Man Để hiện tại chưa được trang bị đầy đủ các thiết bị giống nhà bếp ở khu trung tâm như: Biểu bảng, bàn sơ chế thực phẩm .Việc đi lại, giao nhận thực phẩm, chia thực phẩm về bếp ăn điểm Man Để cũng gặp khó khăn do phải di chuyển từ khu trung tâm sang điểm lẻ. - Có duy nhất 1 nhân viên nấu ăn có bằng trung cấp nấu ăn còn lại đều là các bà, các mẹ được nhà trường xét tuyển; Vì vậy, đa phần nhân viên nấu ăn chưa có nhiều kinh nghiệm trong việc chế biến món ăn cho trẻ. - Một số phụ huynh học sinh do bận đi làm ăn xa để trẻ ở nhà với ông bà, số khác chưa quan tâm lắm đến việc chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ ở trường chính vì thế ảnh hưởng đến sức khỏe và nề nếp ăn uống của trẻ. * Kết quả khảo sát chất lượng chăm sóc sức khoẻ - nuôi dưỡng đầu năm Ngay từ đầu năm học tôi đã hướng dẫn, chỉ đạo giáo viên các lớp và nhân viên y tế của nhà trường tiến hành kiểm tra tình trạng dinh dưỡng và sức khoẻ của trẻ thông qua kết quả cân – đo và theo dõi bữa ăn của trẻ, cụ thể như sau: Tổng số trẻ trong toàn trường thời điểm tháng 9/2022 là: 589 trẻ Các chỉ số Số trẻ Tỷ lệ % Trẻ ăn ngoan, ăn hết xuất 460/589 78% Cân nặng bình thường 550/589 93,4% SDD thể nhẹ cân 39/589 6,6% 5
6. SDD thể thấp còi độ 27/589 4.6% Béo phì 0 0 * Đánh giá Kết quả khảo sát đã nói lên một điều rằng số trẻ ăn ngoan, ăn hết xuất ở 2,3 tuổi tỉ lệ còn thấp; Số trẻ suy dinh dưỡng thể nhẹ cân, thấp còi còn ở mức cao. Vì vậy tôi đã mạnh dạn áp dụng “Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng bữa ăn cho trẻ ở trường mầm non” nhằm tạo thói quen ăn uống tốt cho trẻ đồng thời giảm tỉ lệ trẻ mắc các bệnh: Suy dinh dưỡng thấp còi, nhẹ cân, thiếu Vitamin 7.1.3. Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng bữa ăn cho trẻ ở trường mầm non Biện pháp 1: Tự bồi dưỡng, nâng cao năng lực chuyên môn của bản thân. Ngay từ đầu năm học, sau khi nhận được quyết định phân công của Hiệu trưởng về việc thực hiện nhiệm vụ mới, Tôi đã tiến hành tìm hiểu và đọc thêm các tài liệu về chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ như: Hướng dẫn tổ chức thực hiện chương trình giáo dục mầm non các độ tuổi (TS Lê thu Hương, TS Trần T Ngọc Trâm, PGS.TS Lê Thị Ánh Tuyết), Dinh dưỡng và cách chế biến món ăn cho trẻ mầm non (Hồng Thu – Đỗ Huy)... Dự tập huấn trực tuyến về hướng dẫn sử dụng phần mềm Nutriall để tính ăn cho trẻ; Tham khảo một số thực đơn của các trường mầm non trong Huyện, trong Tỉnh cũng như thực đơn sẵn có trong phần mềm Nutriall; đồng thời học hỏi kinh nghiệm của đồng nghiệp đi trước về cách xây dựng thực đơn, tính ăn sao cân đối, đảm bảo tỷ lệ các chất dinh dưỡng theo tiêu chuẩn và đọc thêm một số tài liệu trên mạng Internet về nuôi dạy con theo khoa học, cách chăm sóc trẻ suy dinh dưỡng, béo phì.... để có những kế hoạch, biện pháp áp dụng cho trẻ ở trường mình. Chính vì vậy chỉ sau một thời gian ngắn tôi đã nhanh chóng nắm bắt được công việc và đi vào thực hiện một cách thuần thục. Biện Pháp 2: Tăng cường công tác quản lý, chỉ đạo các hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ. Trước hết phải xây dựng kế hoạch chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ năm học 2022- 2023 bằng cách bám sát vào hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học của Phòng và của trường; Đưa ra các tiêu chí phấn đấu theo chỉ tiêu phù hợp với thực tế công tác chăm sóc, nuôi dưỡng của nhà trường. Hàng tháng, hàng tuần đưa ra các nhiệm vụ cụ thể đến cuối tháng có đánh giá kết quả công việc sau khi thực hiện, nếu không hiệu quả có thể điều chỉnh và rút kinh nghiệm cho tháng tiếp theo. 6
7. Tôi đã tham mưu với Hiệu trưởng nhà trường thành lập Tổ nuôi dưỡng, phân công nhiệm vụ và quy định trách nhiệm cụ thể cho từng thành viên; Quy định thời gian làm việc, đảm bảo giờ nào, việc ấy, không chồng chéo. Cụ Thể: - Nhân viên y tế: Chịu trách nhiệm lưu mẫu thức ăn - thực hiện ghi chép đủ thông tin, số liệu vào sổ kiểm thực 3 bước theo qui định; Kiểm tra, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm tại bếp ăn nhà trường. Đồng thời giám sát việc phun thuốc khử trùng, thuốc muỗi, thuốc vệ sinh phòng chống dịch bệnh theo mùa định kỳ 2 lần/năm - Thủ kho: Nhận thực phẩm từ tay người giao hàng, sau đó kiểm tra số lượng ghi vào sổ theo dõi thực phẩm tươi sống, đồng thời kiểm tra, giám sát chất lượng, nguồn gốc thực phẩm nấu ăn cho trẻ. - Tổ trưởng tổ Nuôi: Chịu trách nhiệm Tính ăn, đảm bảo đúng về nhu cầu năng lượng và tỷ lệ các chất theo cơ cấu. - Tổ phó tổ nuôi, ban thanh tra nhân dân, công đoàn: Kiểm tra, giám sát việc hạch toán tiền ăn có công khai, minh bạch không? Có đúng, đủ số lượng không? - Bếp trưởng chịu trách nhiệm chung: Nhận thực phẩm từ tay thủ kho, kiểm tra, giám sát chất lượng thực phẩm rồi tiến hành phân công các nhân viên cấp dưỡng khác làm nhiệm vụ như: sơ chế, chế biến thực phẩm, chia ăn cho trẻ hàng ngày tại trường - Nhân viên nấu ăn: Mỗi người một việc: Người nhặt rau, người rửa rau, người xay thịt, người nấu ăn, người quản lý chung .. Đảm nhận công tác vệ sinh các khu sơ chế, chế biến; sử dụng, bảo quản đồ dùng bán trú, hệ thống ga, điện, nước nhà bếp. Lãnh đạo nhà trường, ngoài cán bộ phụ trách nuôi dưỡng ra thì cũng trực bán trú tại trường. Hàng ngày, dành thời gian cùng với nhân viên y tế kiểm tra chất lượng thực phẩm trước khi giao cho nhà bếp chế biến. Trực trưa để xử lý các tình huống xảy ra trong các giờ ăn, giờ ngủ của trẻ. Có đầy đủ các loại hồ sơ, sổ sách bán trú như: Sổ tính khẩu phần ăn nhà trẻ, mẫu giáo, sổ hạch toán tiền ăn, nhập thực phẩm tươi sống, nhập kho, xuất kho, kiểm thực 3 bước theo quy định .Hàng ngày tính ăn kịp thời, cập nhật, ghi chép đầy đủ, lưu trữ khoa học.. 7
8. (Hình ảnh: Nhân viên cấp dưỡng đang sơ chế thịt gà) ( Hình ảnh: Giao nhận thực phẩm giữa người cung cấp thực phẩm và thủ kho) 8
9. Biện pháp 3: Xây dựng thực đơn phù hợp, tính khẩu phần ăn đảm bảo nhu cầu năng lượng hàng ngày của trẻ. Thời điểm tháng 9 năm 2022 trường mầm non Tam Hồng vẫn thực hiện với mức tiền ăn là: 15000/trẻ/ngày. Tuy nhiên sang đến tháng 10/2023 nhà trường tiến hành xây dựng thực đơn với mức tiền ăn là 16.000đ/ngày để đáp ứng giá cả thị trường và đặc biệt là nâng cao chất lượng bữa ăn cho trẻ. Cụ thể, với mức tiền ăn này tôi đã thực hiện như sau: * Xây dựng thực đơn đáp ứng theo nhu cầu về các chất dinh dưỡng: Thực đơn được xây dựng đa dạng, phong phú, thường xuyên thay đổi hàng ngày, theo tuần chẵn – lẻ, theo tháng, theo mùa. Các món ăn có trong thực đơn không trùng lặp tránh để trẻ không bị nhàm chán. - Khẩu phần ăn của trẻ phải đảm bảo cân bằng được giữa các chất dinh dưỡng (Protêin động vật/thực vât; Lipit động vật/thực vật), cân đối giữa các chất sinh năng lượng (P – L - G); và đảm bảo tối ưu hoá các Vitamin và khoáng chất. - Khi chế biến các món ăn tôi nhắc nhở đội ngũ cô nuôi sử dụng muối một cách hợp lý tránh không cho trẻ ăn quá nhiều muối, không sử dụng thực phẩm đóng gói và chế biến sẵn. - Nhà trường hợp đồng với 1 nhân viên chuyên trồng rau để cung cấp rau sạch hàng ngày cho trẻ. Chính vì thế khi xây dựng thực đơn Tôi luôn chú trọng, ưu tiên sử dụng các loại rau củ, quả có tại vườn trường đồng thời sử dụng nguồn thực phẩm sẵn có tại địa phương như: trứng, thịt, cá cho bữa ăn hàng ngày của trẻ đảm bảo tươi, sạch, an toàn, tiết kiệm chi phí; huy động phụ huynh cung cấp thực phẩm sạch cho bữa ăn của trẻ. * Phối hợp nhiều loại thực phẩm trong bữa ăn: - Thông thường thực đơn của trẻ mầm non khi ở trường bao gồm các món ăn của bữa chính và bữa phụ: Nhà trẻ 2 bữa chính, 1 bữa phụ, Mẫu giáo 1 bữa chính, 1 bữa phụ; trong đó, bữa chính buổi trưa phải bao gồm các món ăn như: cơm, canh, thức ăn mặn, món xào và tráng miệng; Thường tôi phối hợp trên 10 loại thực phẩm/thực đơn của bữa trưa và trên 15 loại thực phẩm/thực đơn cả ngày để đảm bảo cân bằng về dinh dưỡng. - Thực đơn luôn được phối hợp, sử dụng đa dạng các loại thực phẩm giàu đạm như thịt lợn, thịt bò, thịt gà, thuỷ hải sản, trứng, đậu... đa dạng các loại rau, củ (3-5 loại) * Tính khẩu phần ăn: - Để đảm bảo tính khẩu phần ăn cân đối, hợp lý tôi xây dựng thực đơn theo 9
10. tuần chẵn và tuần lẻ. Khi tính khẩu phần ăn cho trẻ tôi luôn chỉ đạo cần phải đảm bảo đủ nhu cầu về năng lượng theo khuyến nghị (Nhà trẻ: 600-651kcal/ngày; mẫu giáo: 651-726 kcal/ngày), đảm bảo tỷ lệ cân đối giữa các chất sinh năng lượng P:L:G; mặt khác đặc biệt lưu ý áp dụng tháp dinh dưỡng hợp lý cho trẻ mầm non vào để ước tính lượng thực phẩm theo đơn vị để tính ăn cho trẻ. THỰC ĐƠN MẪU GIÁO THÁNG 03/2022 (Tuần lẻ) Thời Thứ 2 Thứ 3 Thứ 4 Thứ 5 Thứ 6 gian - Cơm tẻ - Cơm tẻ, - Cơm tẻ, - Cơm tẻ, - Cơm tẻ - Thịt bò - Thịt lợn, - Thịt gà - Trứng cút - Ruốc cá Bữa hầm củ quả đậu phụ sốt xào nấm, kho thịt. chính cà chua cà rốt - Canh rau - Canh rau - Canh bí - Canh bầu - Canh cải cải xanh nấu mồng tơi đỏ, đỗ xanh nấu tôm ngọt nấu thịt thịt hầm nấu ngao. nấu thịt lợn lợn băm xương băm Bữa - Cháo thịt - Sữa - Mỳ hầm - Bánh hòn - Xôi ngô phụ lợn băm Nutifood thịt gà - Chuối tiêu - Bánh mỳ - Dưa hấu - Bưởi ngọt - Thanh long (Thực đơn của trẻ được thay đổi thường xuyên) Biện pháp 4: Sáng tạo trong cách chế biến món ăn và tuyệt đối đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. * Sáng tạo trong cách chế biến món ăn và hình thức cho trẻ ăn. Tâm lý các trẻ rất yêu thích cái đẹp, thích được khen nên tôi đã chỉ đạo các cô nuôi sáng tạo các cách chế biến món ăn như: cắt tỉa su hào, khoai tây thành những hình vuông, tam giác, chữ nhật; cà rốt thành hình cánh hoa nấu với canh xương hoặc thịt băm thành nồi canh củ quả rất ngon và hấp dẫn. Khi trẻ ăn thấy những cánh hoa, hình thù ngộ nghĩnh trong bát canh, trẻ sẽ hứng thú và thích ăn canh hơn. Các món chế biến từ thịt lợn thường phải băm, xay để trẻ dễ ăn, chúng tôi kết hợp với các loại củ, quả xay nhỏ rồi viên hoặc nặn rồi xào, rim hoặc hấp với sự sáng tạo đó sẽ kích thích, hấp dẫn trẻ với món ăn hơn. Đối với các món bánh như: bánh bao, bánh mỳ tôi tôi hướng dẫn các cô nuôi tạo ra những hình ngộ nghĩnh như hình những con vật, bông hoa; hay các món ăn hoa quả tráng miệng tôi yêu cầu cắt thành các hình tròn, vuông, tam giác, trẻ hứng thú vừa ăn lại vừa được nhận biết hình và rất thích ăn. 10
11. - Thay đổi các bữa ăn thông thường trên lớp bằng bữa ăn gia đình với các món ăn như: Cơm, canh cua, chả lá lốt, su su xào, tráng miệng là dưa hấu hay Cơm, canh bầu nấu tôm, thịt đậu sốt cà chua, tráng miệng Thanh long . Thỉnh thoảng lại phối hợp với phụ huynh để tổ chức bữa ăn Buffet cho trẻ hay đôi khi lại cho trẻ tự tay làm ra món ăn như: bánh trôi, bánh trưng rồi sau đó cho trẻ ăn chính sản phẩm do mình tạo ra. Từ sự thay đổi hình thức ăn như vậy mang lại cho trẻ rất nhiều hứng thú tích cực và trẻ cảm thấy ăn ngon miệng hơn, ăn hết xuất và điều đặc biệt các cháu rất thích ăn cơm ở trường với lý do: “các cô nuôi ở trường chế biến món ăn ngon hơn bố mẹ ở nhà”. (Hình ảnh: Tổ chức bữa ăn buffet cho trẻ tại trường) * Đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Khi chế biến món ăn cho trẻ điều quan trọng nhất là phải đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Muốn được như vậy thì trước hết cần: * Kiểm soát nguyên liệu đầu vào. - Món ăn có ngon, có sạch và đảm bảo an toàn hay không thì nguyên liệu đầu vào phải đảm bảo. Chính vì thể Tôi đã tìm hiểu thật kỹ về các nhà cung cấp thực phẩm của địa phương: Với thực phẩm tươi sống tôi lựa chọn những nhà có giấy phép giết mổ, nhà cung cấp thực phẩm khác thì sẽ phải có giấy phép kinh doanh rõ ràng, có cam kết về vệ sinh an toàn thực phẩm với nhà trường và được chính quyền địa phương xác nhận. Yêu cầu các nhà cung cấp thực phẩm cung cấp thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, giao hàng đúng thời gian quy định. (Sau khi tính ăn xong nhà trường sẽ báo số lượng thực phẩm cần bổ sung và phải đảm bảo đủ 11
12. thực phẩm). - Giao nhận thực phẩm: Thủ kho, nhân viên nhà bếp đi trước 15 phút nhận thực phẩm, kiểm tra độ tươi, ngon, an toàn của thực phẩm và ghi nhận số lượng cân thực tế vào sổ theo dõi thực phẩm tươi sống. Nếu phát hiện thực phẩm không đạt yêu cầu báo cáo với cán bộ phụ trách nuôi dưỡng để kịp thời thông báo với bên giao hàng đổi thực phẩm đúng theo yêu cầu, kiên quyết không nhận hàng kém chất lượng. Sau khi cân đủ số lượng thực phẩm theo yêu cầu, Thủ kho yêu cầu người giao thực phẩm ký xác nhận số cân, chất lượng thực phẩm vào sổ theo dõi thực phẩm tươi sống dưới sự kiểm tra, giám sát của nhân viên y tế về số lượng cân, chất lượng thực phẩm và định lượng thực phẩm/trẻ toàn trường và ghi chép đầy đủ thông tin vào sổ kiểm thực 3 bước. (Hình ảnh: Thủ kho và người cung cấp thực phẩm ký giao – nhận thực phẩm) *Kiểm soát khi chế biến, nấu ăn. - Sơ chế thực phẩm: Sau khi nhận thực phẩm tươi sống từ người cung cấp thực phẩm thì phải tiến hành sơ chế và chế biến ngay, thực phẩm được sơ chế trên bàn, tránh để thực phẩm xuống đất hoặc sát đất. Rau phải được nhặt sạch, rửa kỹ càng dưới vòi nước sạch đủ từ 3 lần trở lên. Không nên rửa quá nhiều rau cho một 12
13. lần rửa, sau khi rửa xong nên ngâm với nước muối pha loãng khoảng 30 phút với rồi rửa lại một lần nữa bằng nước sạch. Đối với các loại củ, quả phải gọt vỏ, rửa sạch, trước khi sử dụng. - Chế biến thực phẩm: Thực phẩm sau khi sơ chế: nhặt, rửa sạch, thái, xay nhỏ... đảm bảo vừa ăn so với trẻ thì được chuyển vào bếp (nguyên liệu sạch) để nấu thành các món ăn cho trẻ. Lưu ý: phải luôn đảm bảo chế biến theo quy trình bếp 1 chiều. Tuyệt đối không sử dụng hóa chất, phụ gia thực phẩm nằm ngoài danh mục cho phép của Bộ y tế khi chế biến thức ăn cho trẻ, chỉ dùng màu có nguồn gốc tự nhiên như: Gấc, nghệ, lá cơm nếp ... Da vị, dầu mỡ luôn được để trong dụng cụ có nắp đạy kín, tránh để ở nơi có nhiệt độ cao, nhiều ánh sáng, khi dùng luôn đảm bảo thời hạn nhất định, khi có dấu hiệu khác biệt phải bỏ ngay; không dùng lại dầu mỡ đã qua sử dụng. Nhà trường mua máy lọc nước công suất lớn để cung cấp nước sạch nấu ăn cho trẻ. Thức ăn phải được đun nấu kỹ và luôn đảm bảo còn ấm, nóng khi cho trẻ ăn. (Hình ảnh: Nhặt rau) 13
14. *Chia và giao thức ăn. Khi thức ăn chín sẽ được cho lên xe vận chuyển thức ăn chín chuyển sang khu vực chia ăn. Ở đây nhân viên nuôi dưỡng sẽ cân tổng lượng cơm, canh, thức ăn rồi chia đều cho từng lớp theo đúng định lượng. Thức ăn và cơm được đựng vào xoong inox, canh được đựng vào xô inox có vung và nắp đạy kín trước khi chuyển lên lớp. Luôn đảm bảo cơm, canh, thức ăn còn ấm nóng. - Hoa quả tráng miệng như: Chuối, dưa hấu, bưởi và các loại quả khác thì cần phải gọt, bóc vỏ, bỏ hạt, cắt nhỏ trước khi cho trẻ ăn. + Chia ăn bằng dụng cụ riêng biệt như đũa, thìa không dùng tay trực tiếp chia thức ăn cho trẻ. (Hình ảnh: Chia ăn cho trẻ) Biện pháp 5: Tham mưu với cấp trên về việc xây dựng và đầu tư trang thiết bị cho bếp ăn điểm Man Để. - Được sự quan tâm của Phòng giáo dục huyện Yên Lạc, UBND xã Tam Hồng và đặc biệt là Sở giáo dục và đào tạo Tỉnh Vĩnh Phúc, trường mầm non Tam Hồng đang được xây dựng 1 bếp ăn tập thể tại khu lẻ - Man Để. Tuy nhiên tiến độ xây dựng còn chậm chính vì vậy tôi thường xuyên cùng với Hiệu trưởng tham mưu với cấp trên đẩy nhanh tiến độ xây dựng để hoàn thiện bếp ăn. Đồng thời tham quan, học hỏi một số bếp ăn đẹp và được công nhận là bếp ăn một chiều cấp Tỉnh trên địa bàn huyện như bếp ăn của trường mầm non Văn Tiến, Trung Nguyên để áp dụng chỉnh sửa vào bếp ăn của trường mình sao cho phù hợp. 14
15. Kết quả: Bếp ăn điểm mầm non Man Để đang dần đi vào hoàn thiện và hứa hẹn sẽ là một trong những bếp ăn đẹp, chuẩn theo quy trình bếp 1 chiều. Biện pháp 6: Thường xuyên bồi dưỡng nâng cao chất lượng đội ngũ nhân viên tổ nuôi dưỡng - Ngay từ đầu năm học nhà trường đã tiến hành bồi dưỡng kiến thức về vệ sinh an toàn thực phẩm theo quy định cho đội ngũ cô nuôi đồng thời cấp giấy chứng nhận đã tham dự tập huấn kiến thức về vệ sinh an toàn thực phẩm cho 100% người được tham gia. - Yêu cầu đối với nhân viên cấp dưỡng là phải đảm bảo không mắc các bệnh về truyền nhiễm, bệnh ngoài da trong danh mục quy định của Bộ y tế, chính vì thế trước khi ký hợp đồng với nhân viên cấp dưỡng, nhà trường yêu cầu họ phải đi khám sức khỏe và có giấy chứng nhận đủ điều kiện sức khỏe theo quy định mới tiến hành ký hợp đồng. Trong quá trình làm việc, nếu phát hiện nhân viên cấp dưỡng mắc các bệnh hoặc chứng bệnh truyền nhiễm sẽ được tạm thời nghỉ việc hoặc chuyển sang làm việc khác. Không để họ tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm cho đến khi điều trị khỏi hẳn được bệnh. - Nhân viên cấp dưỡng không chỉ phải biết nấu ăn ngon mà cũng cần phải có thêm một số kiến thức như: vệ sinh an toàn thực phẩm, quy trình bếp một chiều, khâu giao, nhận thực phẩm, sơ chế, chế biến đến chia ăn đảm bảo cả về số lượng và chất lượng; thời gian các bữa ăn trong ngày của trẻ, việc lưu, hủy mẫu thức ăn, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, vệ sinh cá nhân, vệ sinh đồ dùng dụng cụ nhà bếp Chính vì vậy tôi thường xuyên hướng dẫn, kiểm tra và giám sát giúp họ nắm được các kiến thức đó một cách chính xác. - Khuyến khích nhân viên cấp dưỡng sưu tầm, sáng tạo ra cách chế biến món ăn mới đảm bảo ngon, đẹp mắt và cân bằng về dưỡng chất rồi đề xuất với Cán bộ phụ trách nuôi dưỡng thay đổi thực đơn sao cho phù hợp với trẻ, giúp trẻ ăn ngon, ăn hết xuất. - Phát huy tính tích cực của tổ nuôi dưỡng bằng cách khuyến khích họ trao đổi, thảo luận về cách chọn mua các loại thực phẩm sạch, tươi ngon; làm thế nào để đảm bảo vệ sinh môi trường nơi chế biến thực phẩm; Kỹ thuật chế biến các loại rau củ, quả và các loại thực phẩm, Cách bảo quản thực phẩm sao cho giữ được độ ấm, nóng trước khi cho trẻ ăn ., Qua đó mỗi người, mỗi việc đều hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình. Biện pháp 7: Chỉ đạo nhân viên y tế và giáo viên chăm sóc sức khỏe, theo dõi, phòng chống suy dinh dưỡng cho trẻ. Nhắc nhở nhân viên y tế theo dõi, chăm sóc sức khoẻ cho trẻ theo đúng thông 15
16. tư số 13/2016/TTLT-BYT-BGDĐT ngày 12 tháng 5 năm 2016 của Bộ y tế - Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định về công tác y tế trường học. Vào đầu năm học (tháng 9/2022) tôi chỉ đạo nhân viên y tế phối hợp với giáo viên tiến hành cân đo, kiểm tra sức khỏe của trẻ để đánh giá tình trạng về dinh dưỡng và sức khỏe của trẻ. Sau khi cân đo xong nhân viên y tế tiến hành chấm biểu đồ, xác định kênh sức khoẻ của trẻ, tổng hợp lại theo từng lớp rồi thông báo công khai tình hình sức khỏe trẻ thông qua bảng tuyên truyền ở mỗi lớp cho cha mẹ trẻ. Đối với những trường hợp trẻ bị suy dinh dưỡng, trẻ bị thừa cân, béo phì hay mắc một số bệnh thông thường như sâu răng, viêm mũi, họng . tôi yêu cầu nhân viên y tế phải có danh sách theo dõi riêng từ đó đưa ra các giải pháp thích hợp về dinh dưỡng đối với trẻ suy dinh dưỡng, thừa cân béo phì hoặc các trẻ có các vấn đề về sức khỏe khác như: Trẻ suy dinh dưỡng cần phải ăn bổ sung những gì? Trẻ béo phì phải cắt giảm chất gì? Duy trì vận ra làm sao?....rồi phải tư vấn cho cha mẹ trẻ để cha mẹ cùng phối hợp cải thiện tình trạng dinh dưỡng và sức khoẻ của trẻ. Không chỉ riêng nhân viên y tế mà mỗi giáo viên trên lớp cũng phải thường xuyên theo dõi sức khỏe của trẻ để phát hiện trẻ của lớp mình: bị giảm thị lực, ngồi không đúng tư thế dẫn đến cong vẹo cột sống, sâu răng và các bệnh tật khác để phối hợp cùng với nhân viên y tế và cha mẹ trẻ xử trí, can thiệp kịp thời hoặc chuyển đến cơ sở khám bệnh, chữa bệnh khi cần thiết. Từ đó đưa ra chế độ học tập, rèn luyện riêng phù hợp với tình trạng sức khỏe trẻ. Phối hợp với Trung tâm y tế huyện Yên Lạc để tổ chức khám bệnh định kỳ cho trẻ 2 lần/ năm. Muốn có sức khoẻ tốt thì cần đảm bảo dinh dưỡng tốt, chính vì thế tôi chỉ đạo tổ nuôi dưỡng và giáo viên tổ chức tốt bữa ăn cho trẻ. Tổ nuôi đảm bảo nấu ăn ngon, dinh dưỡng hợp lý, đa dạng thực phẩm, phù hợp với đối tượng và lứa tuổi. Còn giáo viên trên lớp không chỉ là cho trẻ ăn mà cần phải chăm trẻ ăn, động viên, khích lệ để trẻ ăn hết xuất. Ngoài ra nhà trường cũng phối hợp với Trạm y tế xã, tuyên truyền tới phụ huynh để phụ huynh đưa trẻ đi tiêm phòng và uống vắc xin phòng bệnh cho trẻ. Ghi chép vào sổ khám bệnh, sổ theo dõi sức khỏe trẻ để theo dõi sự tiến bộ về sức khoẻ của trẻ. Yêu cầu tổ nuôi dưỡng và giáo viên phải đảm bảo các điều kiện chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ một cách tốt nhất: Vệ sinh môi trường lớp học sạch sẽ, đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm, cho trẻ nước uống sạch và rửa tay bằng xà phòng thường xuyên Chủ động triển khai các biện pháp vệ sinh, phòng, chống dịch 16
17. theo quy định của cơ quan y tế các cấp. Tổ chức triển khai các chương trình y tế học đường, tuyên truyền phòng chống các bệnh truyền nhiễm, tăng cường các hoạt động về thể lực, đảm bảo dinh dưỡng hợp lý và xây dựng môi trường sư phạm lành mạnh cho trẻ. ( Hình ảnh: Khám bệnh định kỳ cho trẻ) Biện pháp 8: Tuyên truyền, phối hợp với phụ huynh và các cơ quan y tế nâng cao chất lượng bữa ăn và phòng chống suy dinh dưỡng cho trẻ. Muốn phụ huynh và cộng đồng thấy được tầm quan trọng của công tác bán trú thì chúng ta cần phải làm tốt công tác tuyên truyền với những hình thức tuyên truyền phong phú giúp, giúp phụ huynh hiểu từ đó ủng hộ nhà trường trong mọi hoạt động về bán trú; thống nhất giữa phụ huynh và giáo viên về phương pháp giáo dục thói quen, hành vi, kỹ năng tự phục trong ăn, ngủ cho trẻ ở nhà cũng như ở trường, biết cách chăm sóc con cái theo khoa học thể lực giúp trẻ phát triển trí tuệ tốt, giúp gia đình đạt được ước mơ con cái khoẻ mạnh, thông minh, học giỏi. Mời phụ huynh tham gia các họat động trải nghiệm cùng con như: thi gói bánh chưng nhân dịp tết nguyên đán, Tham dự bữa ăn gia đình, tiệc buffet, dự giờ ăn của trẻ tại lớp... Khuyến khích các bậc cha mẹ học sinh thường xuyên tham gia giám sát bếp ăn từ khâu giao nhận thực phẩm, sơ chế, chế biến món ăn đến khâu chia ăn cùng nhà nhà trường. Phối hợp với Trạm y tế xã Tam Hồng tập huấn cho cán bộ, giáo viên, nhân 17
18. viên về cách chăm sóc, sức khỏe ban đầu cho trẻ, cách sơ cứu, xử trí ban đầu những tai nạn thường gặp khi xảy ra trong nhà trường; tư vấn tiêm chủng các loại vacxin theo lịch... Mời cán bộ Trung tâm Y tế dự phòng huyện Yên Lạc về để tập huấn, kiểm tra kiến thức cho đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên nuôi dưỡng trực tiếp tham gia công tác chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ về vệ sinh an toàn thực phẩm. (Hình ảnh: Phụ huynh chuẩn bị nguyên liệu để gói bánh cùng con) 7.2. Khả năng áp dụng của sáng kiến: Sáng kiến được xây dựng trên cơ sở nội dung chương trình giáo dục mầm non của Bộ GD&ĐT, xuất phát từ thực trạng tổ chức chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ tại trường. Từ đó, đưa ra được những biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng bữa ăn cho trẻ tại trường mầm non Tam Hồng, nên sáng kiến phù hợp với việc áp dụng thực tiễn tổ chức bữa ăn cho trẻ tại các trường mầm non trong toàn Huyện. 8. Những thông tin cần được bảo mật (không) 9. Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến. Phòng bếp, kho, phòng chia ăn và phòng nhóm/lơp để tổ chức bữa ăn cho trẻ. Trang bị đầy đủ cơ sở vật chất, trang thiết bị để tổ chức chăm sóc bữa ăn và nuôi dưỡng trẻ: Bếp ga, tủ cơm, tủ lưu mẫu, tủ sấy bát, các biểu bảng, bàn, ghế, bát, thìa... Các thông tư, các văn bản chỉ đạo của cấp trên về công tác y tế, nuôi dưỡng và chăm sóc bữa ăn cho trẻ. Tham khảo các loại sách, tài liệu chuyên môn về công tác chăm sóc, nuôi 18
19. dưỡng trẻ để tự học, tự bồi dưỡng. 10. Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp dụng sáng kiến theo ý kiến của tác giả. 10.1. Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp dụng sáng kiến theo ý kiến của tác giả: Sau quá trình áp dụng sáng kiến tôi nhận thấy đem lại một số kết quả sau: * Đối với bản thân: - Bản thân tôi đã có kinh nghiệm trong việc chỉ đạo, điều hành, phân công công việc cho từng thành viên trong nhóm nuôi dưỡng để cùng thực hiện tốt nhiệm vụ của mình. - Tôi tích cực tham mưu với Hiệu trưởng để mua sắm, bổ sung đầy đủ các trang thiết bị, đồ dùng phục vụ công tác chăm sóc nuôi dưỡng trẻ. - Chỉ đạo tốt công tác chăm sóc bữa ăn cho trẻ trên lớp, nắm bắt kịp thời các thông tin về chất lượng bữa ăn để thay đổi thực đơn sao cho ngon, hấp dẫn giúp trẻ ăn ngoan, ăn hết xuất. - Thường xuyên nếm, kiểm tra, đánh giá chất lượng món ăn để góp ý với nhân viên tổ nuôi dưỡng để nâng cao chất lượng món ăn; Kiểm tra công tác chăm sóc trẻ từ khâu: ăn, ngủ, vệ sinh cá nhân... - Luôn lắng nghe ý kiến tâm sự của đồng nghiệp, tìm tòi, mạnh dạn đưa ra những biện pháp để nâng cao chất lượng chăm bữa ăn cho trẻ và phòng chống suy dinh dưỡng trẻ trong nhà trường. + Đối với trẻ Từ những biện pháp góp phần thay đổi về cách chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ cho thấy trẻ ở trường tôi ăn ngon miệng hơn, ăn hết xuất, và rất thích được ăn cơm ở trường hơn ở nhà. 100% Trẻ có thói quen, hành vi văn minh trong ăn uống: Biết rửa tay, mời cô, mời bạn trước khi ăn; không nói chuyện, cười đùa trong khi ăn; biết giữ vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường và cất bát, thìa đúng nơi quy định sau khi ăn. Đa số trẻ ở trường đều phát triển cân đối, hài hòa theo đúng chuẩn chiều cao, cân nặng theo tiêu chuẩn; Trẻ nhanh nhẹ, hoạt bát, tham gia tích cực vào các hoạt động hàng ngày ở trên lớp do cô giáo đề ra. So với đầu năm, tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng thể nhẹ cân và trẻ thấp còi đều giảm đi đáng kể. 19
20. Đầu năm Chỉ số Tỷ lệ % Tháng 3/2023 Tỷ lệ % tháng 9/2022 Trẻ ăn ngoan, ăn 460/589 78% 595/615 96.7% hết xuất Cân nặng bình 550/589 93,4% 598/615 97.2 thường SDD thể nhẹ cân 39/589 6,6% 16/615 2.6 SDD thể thấp còi 27/589 4.6% 17/615 2.8 độ Béo phì 0 0 0 0 + Đối với các bậc cha mẹ học sinh - Phụ huynh có cái nhìn tích cực, có nhận thức đúng đắn về tầm quan trọng của việc chăm sóc bữa ăn cho trẻ tại trường mầm non. Chú trọng chăm sóc bữa ăn cho trẻ ở nhà. - Phụ huynh ủng hộ nhà trường cả về vật chất lẫn tinh thần trong việc chăm sóc, nuôi dưỡng. Thường xuyên có những đóng góp trong việc cải thiện và nâng cao chất lượng bữa ăn của trẻ. Đặc biệt luôn tin yêu và an tâm khi gửi con em của mình đến trường mầm non. + Đối với nhà trường - 100% cán bộ, giáo viên, nhân viên hiểu và nắm được tầm quan trọng của việc chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ tại trường. Từ đó thêm tâm huyết, yêu nghề, yêu trẻ và chăm sóc tốt bữa ăn cho trẻ. - Nhân viên nuôi dưỡng có hiểu biết về kiến thức vệ sinh an toàn thực phẩm, Sáng tạo nhiều cách chế biến các món ăn ngon, đẹp, hấp dẫn, đảm bảo cân bằng về dinh dưỡng cho trẻ. - Qua các lần về kiểm tra đột xuất, kiểm tra thường niên; Bếp ăn của trường đã được trung tâm y tế dự phòng của Huyện, trung tâm VSATTP của Tỉnh và PGD&ĐT huyện Yên Lạc công nhận đủ điều kiện về vệ sinh an toàn thực phẩm. Đặc biệt nhà trường đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm tuyệt đối không xảy ra ngộ độc thực phẩm trong trường. - Giáo viên đã lồng ghép nội dung giáo dục dinh dưỡng và sức khỏe cho trẻ vào trong các hoạt động giáo dục hàng ngày thông qua hình thức dạy học trên lớp, mọi lúc mọi nơi đạt hiệu quả cao. Vì vậy 100% trẻ có kỹ năng rửa tay, rửa mặt, đánh răng; thói quen và hành vi văn minh trong ăn uống. - Quý 3, năm học 2022 - 2023 số trẻ suy dinh dưỡng cả hai thể nhẹ cân và thấp còi toàn trường giảm đi một cách đáng kể, trẻ thích ăn cơm ở lớp, ăn 20