Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp xây dựng lớp học hạnh phúc cho trẻ 3-4 tuổi ở Trường Mầm non Tam Hồng

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp xây dựng lớp học hạnh phúc cho trẻ 3-4 tuổi ở Trường Mầm non Tam Hồng

1. BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN 1. Lời giới thiệu Giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên và có ý nghĩa quan trọng trong ngành Giáo dục là nơi đặt những viên gạch đầu tiên cho đất nước, là nền tảng đầu tiên của ngành Giáo dục đào tạo. Làm giáo dục nếu xây dựng và phát triển cấp học mầm non tốt sẽ là tiền đề cho các cấp học tiếp theo. Đúng như lời của chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu đã từng nói: “Trẻ em là tương lai của đất nước” một đứa trẻ hạnh phúc sẽ tạo nên một xã hội hạnh phúc, một đất nước hạnh phúc. Đặc biệt trong những năm gần đây Bộ GD&ĐT cùng công đoàn Việt Nam quan tâm hơn đến việc xây dựng mô hình trường học hạnh phúc; lớp học hạnh phúc. Mô hình này khiến cho cả giáo viên và trẻ đều thay đổi một cách tích cực: Trẻ yêu lớp, mến trường, thích đi học; còn về phía giáo viên thì sẽ yêu nghề, mến trẻ hơn; tích cực hơn trong mọi hoạt động, mọi phong trào thi đua của ngành, của trường và cẩm thấy “Mỗi ngày đến lớp là một ngày vui” Trong thực tế các phong trào thi đua đặc biệt là phong trào xây dựng trường, lớp học hạnh phúc đã được ngành giáo dục triển khai đầy đủ, kịp thời và phù hợp với từng giai đoạn phát triển của xã hội ngày nay. Tuy nhiên, các phong trào xây dựng trường học hạnh phúc được thực hiện ở các nhà trường nói chung và trường mầm non nói riêng chưa mang lại hiệu quả như mong muốn, chưa thực sự được phụ huynh đánh giá cao, trẻ vẫn còn tâm lý e ngại khi đến trường. Mặt khác, một số giáo viên chưa thực sự yêu trẻ, chưa đặt sự an toàn của trẻ nên hàng đầu và chưa có sự tôn trọng trẻ; Các hoạt động của cô ở trên lớp trẻ không có hứng thú, mất tập trung, ủ rũ, mệt mỏi,...; Về phía gia đình thì nhiều gia đình nóng vội muốn cho con nhanh thành đạt giỏi giang nên cho học trước chương trình gây áp lực cho con trẻ, một số gia đình lại quá cưng chiều con, trẻ đòi gì được ấy hay cũng có những gia đình lạm dụng cho con dùng điện thoại mà không hỏi han, trò chuyện, vui chơi cùng với trẻ dẫn đến trẻ thiếu đi tình yêu thương của bố mẹ... Trẻ mới đến lớp phải xa vòng tay của ông, bà, bố, mẹ nên vẫn còn lo âu, sợ sệt, vẫn còn quấy khóc, mè nheo; một số khác không hòa đồng với các bạn nên thường xuyên xảy ra xung đột, một số khác lại lầm lũi sống khép kín không muốn tiếp xúc, gần gũi với ai. Hơn ai hết cô giáo đóng vai trò quan trọng trong việc ổn định tâm lý cho trẻ, cô giáo lúc này như một người mẹ, người bạn để trẻ cảm thấy tin tưởng, trẻ thấy mình được yêu thương, được hạnh phúc. Có thể nói để trẻ phát triển một cách toàn diện cả về thể chất, trí tuệ và 1
2. tinh thần thì giáo viên cần phải tạo cho trẻ một tâm thế thật sự thoải mái, cảm giác bình yên và hạnh phúc thì mọi kiến thức hay những gì cô muốn truyền đạt tới trẻ sẽ đến với trẻ một cách tự nhiên hơn, không cần phải ép buộc trẻ. Từ khi phong trào thi đua “Xây dựng trường học, lớp học hạnh phúc” phát động, là một giáo viên tôi luôn luôn có suy nghĩ phải làm thế nào để mỗi ngày đến lớp đều trở thành một ngày vui, một ngày thật hạnh phúc với trẻ, từ đó tìm ra những giải pháp phù hợp để lôi cuốn, khuyến khích trẻ đến trường, đến lớp và để thực hiện có hiệu quả phong trào thi đua. Từ những kinh nghiệm đã có và thông qua thực tế trải nghiệm ở trên lớp tôi đã nắm bắt được tâm tư, tình cảm của trẻ và mạnh dạn nghiên cứu, áp dụng đê tài: “Một số biện pháp xây dựng lớp học hạnh phúc cho trẻ 3–4 tuổi ở trường mầm non” vào lớp 3 tuổi A1 trường mầm non Tam Hồng. 2. Tên sáng kiến: “Một số biện pháp xây dựng lớp học hạnh phúc cho trẻ 3–4 tuổi ở trường mầm non” 3. Tác giả sáng kiến. - Họ và tên: Nguyễn Thị Yến - Địa chỉ tác giả sáng kiến: Trường MN Tam Hồng – huyện Yên Lạc – tỉnh Vĩnh phúc. - Số điện thoại: 0396341665 - Email: [email protected] 4. Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Nguyễn Thị Yến - Trường MN Tam Hồng - Huyện Yên Lạc - Vĩnh Phúc 5. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Nghiên cứu trong phạm vi nhà trường về xây dựng lớp học hạnh phúc cho trẻ mẫu giáo 3 - 4 tuổi. 6. Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử: Ngày 06 tháng 09 năm 2021 đến 27 tháng 05 năm 2022. 7. Mô tả bản chất của sáng kiến: 7.1. Về nội dung: 7.1.1. Cơ sở lý luận. Mỗi người đều có những định nghĩa riêng về hạnh phúc, nhưng trên hết mỗi chúng ta đều biết “hạnh phúc” có ý nghĩa rất lớn đối với mỗi người, đặc biệt là với trẻ nhỏ. Trẻ em cần được hạnh phúc trong môi trường gia đình và trẻ cũng 2
3. cần hạnh phúc trong môi trường xã hội và môi trường xã hội của trẻ không đâu khác đó chính là ở trường học. Vậy trường học nói chung hay ở lớp học nói riêng phải là một môi trường hạnh phúc. Lớp học hạnh phúc là điểm đến mà trẻ được yêu thương, được an toàn và tôn trọng. Trẻ cảm thấy đó là nơi thân thiện và vui thích của trẻ, tạo tâm lý thoải mái khi đến lớp. Đặc biệt trẻ yêu quý, kính trọng và coi cô giáo như người mẹ hiền thứ hai của trẻ sẵn sàng tâm sự, chia se với cô những niềm vui, nỗi buồn của trẻ. Để xây dựng một lớp học hạnh phúc trước hết người giáo viên cần chú trọng xây dựng những giá trị nhân văn và những chuẩn mực hành vi ứng xử tích cực của bản thân. Chuẩn mực giữa cô và trò, giữa cô với phụ huynh, giữa cô với đồng nghiệp. Đặc điểm của trẻ lứa tuổi mầm non là “Học mà chơi chơi mà học” nên việc xây dựng một môi trường hoạt động hấp dẫn đối với trẻ là rất quan trọng, ngoài ra giáo viên cần áp dụng các phương pháp học tập linh hoạt để có thể kích thích óc tư duy tìm tòi, khám phá ở trẻ. Quan tâm xây dựng môi trường an toàn về tinh thần lẫn thể chất cho giáo viên và trẻ, giúp họ luôn được bảo vệ không có sự xúc phạm về tinh thần và thể xác mỗi khi đến trường. Đối với trẻ mầm non mỗi trẻ có một tâm lý, tính cách khác nhau chính vì vậy cô cần tôn trọng sự khác biệt bởi chính sự khác biệt ấy mới tạo nên sự đa dạng. Một khi mối mối quan hệ được xây dựng và thực thi dựa trên sự yêu thương thì môi trường học tập đó mới có thể có hạnh phúc. Cô giáo có thể hiện sự yêu thương, thấu hiểu, chia sẻ với trẻ thì trẻ cũng sẽ đáp lại cô bằng những cử chỉ, việc làm và hành động yêu thương. Một ngôi trường hạnh phúc là phải để “Trẻ là ngọn nến thắp sáng niềm hạnh phúc cho cô giáo và cha mẹ”. Ngọn nến đó muốn sáng cần có bàn tay nâng niu từ nhiều khía cạnh như gia đình, trường học và xã hội. Khi mỗi ngày đến trường của con là một ngày vui, một ngày hạnh phúc thì tất vả những năng lượng tốt đó sẽ lan tỏa tới những người xung quanh vì vậy chúng ta hãy hành động “Để trẻ luôn tỏa sáng”. Là một giáo viên, việc thực hiện phong trào xây dựng lớp học hạnh phúc tôi cảm thấy đây thực sự là một ý tưởng mà tôi rất tâm đắc và tôi tin chắc ràng sáng kiến đó sẽ mang lại kết quả cao. 7.1.2. Thực trạng của việc xây dựng lớp học hạnh phúc cho trẻ mẫu giáo 3 - 4 tuổi ở trường mầm non Tam Hồng * Đặc điểm tình hình chung Năm học 2021- 2022 Tôi được nhà trường phân công dạy lớp mẫu giáo 3 3
4. tuổi A1 với 25 cháu. Đa số các cháu đều là học sinh mới, chưa từng học qua lớp nhà trẻ. Khi tiếp nhận lớp học, qua một thời gian quan sát tôi nhận thấy những thuận lợi và khó khăn sau: * Thuận lợi: Ban giám hiệu nhà trường luôn quan tâm chỉ đạo nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục và chăm sóc nuôi dưỡng cho 100% trẻ đến trường, chú trọng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ của đội ngũ giáo viên trong trường. Tạo mọi điều kiện cho giáo viên đi học các lớp Đại học Giáo dục mầm non và các lớp bồi dưỡng chuyên môn để nâng cao trình độ. Giáo viên được tham gia nhiều hội thi như: Xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm và thi video hướng dẫn cha mẹ chăm sóc trẻ trong mùa dịch để có cơ hội cọ sát và nâng cao chuyên môn nghiệp vụ. 100% trẻ được ăn bán trú tại trường tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên trong việc chăm sóc giáo dục và chăm sóc nuôi dưỡng. Lớp học có hai giáo viên chủ nhiệm có trình độ chuyên môn chuẩn, luôn tâm huyết với nghề, có lòng yêu thương trẻ, tận tình với công việc, có ý thức học hỏi đồng nghiệp, học qua các phương tiện thông tin đại chúng. Dựa trên sự hiểu biết chúng tôi đã cùng nhau đưa ra các biện pháp giáo dục sao cho phù hợp với khả năng nhận thức của trẻ lớp mình. Bản thân tôi luôn là một giáo viên trẻ, nhiệt tình, năng động, có năng khiếu làm đồ dùng, đồ chơi với tính thẩm mỹ cao, có ý thức phấn đấu vươn lên trong nghề nghiệp, luôn chủ động tìm tòi, nghiên cứu tài liệu, thông tin trên mạng có liên quan đến việc chăm sóc và giáo dục trẻ để áp dụng dạy trẻ hằng ngày nhất là việc tạo môi trường hạnh phúc cho trẻ. Tham gia đầy đủ các buổi bồi dưỡng chuyên môn do trường, Phòng Giáo dục và Đào tạo tổ chức, tham gia sinh hoạt tổ chuyên môn đầy đủ. Từ đó tôi được học tập, củng cố kiến thức nâng cao chuyên môn nghiệp vụ của bản thân. Đa số phụ huynh học sinh quan tâm, ủng hộ, tin tưởng gửi con, đoàn kết thống nhất cao với kế hoạch phát triển của nhà trường, của lớp. Luôn nhiệt tình hưởng ứng các hoạt động và đặc biệt luôn ủng hộ các biện pháp của cô giáo đưa ra nhằm xây dựng lớp học hạnh phúc cho trẻ. * Khó khăn: Đa phần phụ huynh lần đầu tiên cho con học trường công lập nên chưa hiểu được hết các hoạt động của trường công lập, chưa chia sẻ với nhà trường và giáo viên về những khó khăn hàng ngày, dẫn đến nhiều phụ huynh có những đòi hỏi không phù hợp với trường công lập. Nên việc phối hợp giữa phụ huynh học sinh – giáo viên và nhà trường chưa tốt. Trẻ học các trường tư thục trong khu vực nhiều nên nếp của trẻ còn hạn 4
5. chế. Trẻ mới đi học còn quấy khóc chưa có kỹ năng tham gia hoạt động tập thể, làm việc theo nhóm chưa đảm bảo . Một số trẻ hiếu động, tự kỷ, Đầu năm học tôi đã tiến hành khảo sát đầu năm trên trẻ và được kết quả như sau: Tổng số trẻ được khảo sát đầu năm: 25 trẻ, trong đó nữ 13 trẻ, nam 12 trẻ: Nội dung đánh giá Trẻ vui vẻ tự Trẻ vô tư thể Trẻ hòa đồng Trẻ hứng thú giác chào cô, hiện tình cảm, yêu thương khi tham gia các bố mẹ và đi bộc lộ suy bạn bè, cô hoạt động. Thời gian Sĩ số vào lớp. nghĩ của bản giáo. thân. Số Tỷ lệ Tỷ lệ Tỷ lệ Tỷ lệ Số trẻ Số trẻ Số trẻ trẻ % % % % Tháng 9/2021 Chưa áp 25 11 44% 12 48% 10 40% 12 48% dụng sáng kiến. Nhận xét chung: - Trẻ vui vẻ tự giác chào cô, bố mẹ và đi vào lớp: 11/25 trẻ chiếm 43% - Trẻ vô tư thể hiện tình cảm, bộc lộ suy nghĩ của bản thân: 12/25 trẻ chiếm 50% - Trẻ hòa đồng yêu thương bạn bè, cô giáo: 10/25 trẻ chiếm 36% - Trẻ hứng thú khi tham gia các hoạt động: 12/25 trẻ chiếm 36% Từ thực trạng trên, với lòng yêu nghề mến trẻ và tâm huyết với nghề tôi mong muốn tạo cho trẻ có một môi trường “hạnh phúc” nhằm giúp trẻ phát triển toàn diện. Vì vậy tôi đã mạnh dạn áp dụng sáng kiến: “Một số biện pháp xây dựng lớp học hạnh phúc cho trẻ 3–4 tuổi ở trường mầm non”. 7.1.3. Một số biện xây dựng lớp học hạnh phúc cho trẻ mẫu giáo 3 - 4 tuổi ở trường mầm non. Biện pháp 1: Xây dựng môi trường lớp học đa dạng, phong phú tạo cảm giác hứng thú, tích cực cho trẻ. * Môi trường trong lớp: Để trẻ có điều kiện được hoạt động trải nghiệm, được chơi, thể hiện mình trên các góc tôi chú ý trang trí lớp phù hợp với đặc điểm nhận thức của trẻ 3 - 4 tuổi. Tất cả những đồ vật trang trí đều được đặt vừa với tầm mắt của trẻ, đồ 5
6. dùng, đồ chơi được bố trí, sắp xếp ngăn năp, gọn gàng, dễ lấy, dễ cất nhờ đó mà trẻ có thể hoạt động một cách dễ dàng phát huy tối đa tư duy, trí óc, phát triển trí tò mò ham hiểu biết của trẻ. Đồng thời tạo cho trẻ một môi trường mà ở đó trẻ được tham gia vào các hoạt động: Trang trí, sáng tạo theo ý mình từ đó trẻ có cảm giác hào hứng, phấn khởi khi đến lớp. Ví dụ: Ở góc phân vai tôi sắp xếp đồ dùng, đồ chơi theo hướng mở: Thiết kế quầy hàng di động, cho trẻ tự do bày đồ theo ý thích của mình nên trẻ rất hứng thú với hoạt động. Góc nghệ thuật: tôi thay bàn ghế hàng ngày trẻ thường ngồi bằng những chiếc bàn bằng lốp xe, ghế ngồi bằng gối hình hoa để trẻ ngồi quây quần bên nhau cùng thực hiện vẽ, nặn, xé, cắt, dán Với những góc chơi khác tôi cũng đều có sự thay đổi để trẻ cảm thấy hứng thú, hạnh phúc khi được tham gia vào hoạt động. Ngoài ra tôi khuyến khích trẻ hợp tác chuẩn bị nguyên liệu cùng làm đồ dùng, đồ chơi để đồ chơi các góc luôn phong phú, đa dạng và mới mẻ, trẻ được trang trí, sắp xếp, vệ sinh môi trường hoạt động cùng cô. Sử dụng những sản phẩm do trẻ tạo ra để trang trí lớp mình. Trong khi trẻ chơi tôi chú ý quan sát, khuyến khích trẻ đưa ra những quyết định hay lựa chọn theo khả năng chơi, nhu cầu của bản thân trẻ trước và trong khi chơi. Các góc chơi thường xuyên được luân chuyển để phù hợp với chủ đề. Việc cho trẻ cùng tham gia trang trí làm đồ dùng đồ chơi rèn cho trẻ những đức tính tốt như: Kiên trì, sáng tạo, biết tôn trọng và giữ gìn sản phẩm do chính mình hay người khác làm ra. Trẻ thấy hứng thú với hoạt động, thích đến trường, đến lớp. (Hình ảnh đồ chơi ở góc phân vai) 6
7. * Môi trường ngoài lớp: Tôi xây dựng các góc: Cha mẹ cần biết, giáo dục lễ giáo, sản phẩm của bé bên ngoài lớp học nhằm mục đích trang trí tạo cảm giác thích thú cho trẻ mỗi khi đến lớp, giáo dục trẻ những điều hay, lẽ phải đồng thời tuyên truyền tới phụ huynh những những nội dung giáo dục hàng ngày của trẻ. Góc khám phá khoa học tôi thiết kế như một khu vui chơi thu nhỏ với cổng chào là hai chú hươu cao cổ làm bằng ống và can nhựa, bồn hoa làm bằng lốp xe, dụng cụ chơi với nước làm bằng ống nhựa, xích đu bằng lốp xe Công trình của tôi khiến phụ huynh và trẻ rất thích thú, bố mẹ trẻ thường nán lại sau mỗi buổi chiều để chơi và chụp ảnh cùng con. Tôi cảm thấy từ khi tôi thay đổi môi trường trong, ngoài lớp, trẻ lớp tôi hào hứng, phấn khởi, vui vẻ, hạnh phúc hơn mỗi khi đến lớp. Không còn tình trạng nũng nịu, quấy khóc, đòi ông bà, bố mẹ như trước nữa. ( Hình ảnh trẻ được tham quan vườn trường) Biện pháp 2: Tạo không khí thoải mái ngay khi trẻ vào lớp. 7
8. Trước khi vào lớp, tôi cho trẻ tự lựa chọn một cách chào với cô giáo trong “menu lựa chọn” Các hành động cảm xúc mà tôi đã chuẩn bị và dán ngay trên cửa lớp. Tùy từng lựa chọn của trẻ, tôi sẽ bắt tay, đập tay hoặc ôm đón hay nhún nhảy chào các bé. Hoạt động này là một hoạt động mang tính nhân văn và mang lại cho cả cô và trẻ rất nhiều niềm vui và hứng khởi, lan tỏa những năng lượng tích cực làm cho mọi người cảm thấy thoải mái. Chính vì thế thay vì tâm thế mếu máo, nhõng nhẽo khi rời bố mẹ, những đứa trẻ 3 tuổi đã nhanh chóng và thích thú chọn biểu tượng ở cửa lớp chào cô theo ý thích của mình, rồi vui vẻ chạy vào lớp. Nhìn con thơ chủ động đưa tay lên đập tay, nhún nhảy hoặc sà vào lòng cô giáo khi vừa đến cửa, các phụ huynh cũng nhoẻn miệng cười yên tâm rời lớp. Để trẻ tự chọn những cách chào theo các biểu tượng đó, tôi cho trẻ quan sát hình ảnh, với mỗi biểu tượng tôi đều giải thích về ý nghĩa và hướng dẫn trẻ cách thực hiện. Trẻ lớp tôi tiếp thu và rất hứng thú với hoạt động này. Có những trẻ cá tính sẽ mạnh dạn sẽ chọn ngay cho mình một biểu tượng hay mỗi ngày lựa chọn một cách thức chào hỏi khác nhau và thực hiện chào cùng cô. Nhưng cũng có những trẻ lưỡng lự hoặc không thích tôi kiên trì dạy trẻ và động viên trẻ thực hiện. Cứ như vậy trẻ dần quen và thích thú thực hiện hàng ngày. (Hình ảnh: cô tạo không khí thoải mái khi đến lớp cho trẻ) 8
9. Biện pháp 3: Tôn trọng cảm xúc của trẻ khi đến lớp. Trẻ 3 tuổi đang ở độ tuổi khủng hoảng, cảm xúc của trẻ thường không ổn định, lúc vui vẻ, lúc giận hờn, khi thích cái này khi lại thích cái kia; có khi trong giờ học trẻ lại đòi đi ngủ, khi đang ngủ lại ngồi dậy đòi chơi .Trước hết tôi hoàn toàn tôn trọng những cảm xúc đó của trẻ, chiều theo trẻ nhưng sau đó sẽ tiếp cận chú ý đến thói quen, tính cách của từng trẻ để biết được đặc điểm riêng của trẻ rồi sau đó mới uốn nắn trẻ dần theo chuẩn mực chung của xã hội. Sau một thời gian thực hiện tôi đánh giá sự tiến bộ của trẻ so với bản thân trẻ chứ không so sánh trẻ với trẻ khác. Luôn kiên nhẫn, chờ đợi, khuyến khích trẻ bộc lộ cảm xúc, ý nghĩ của mình và tự tin diễn đạt bằng lời nói. Cụ thể trong các hoạt động hàng ngày của trẻ đặc biệt là hoạt động vui chơi tôi luôn quan sát, khuyến khích trẻ đưa ra những quyết định hay lựa chọn theo khả năng, nhu cầu của bản thân trẻ và không áp đặt theo ý của cô. Ví dụ: Khánh Ngân ơi! hôm nay con thích chơi ở góc nào? Trẻ sẽ tự lựa chọn góc chơi, khu vực chơi, vai chơi, đồ chơi, Trong quá trình trẻ chơi tôi không vội vàng can thiệp vào các tình huống mà bình tĩnh lắng nghe và đưa ra những lời khuyên phù hợp, để trẻ tự giải quyết tình huống. Tôi luôn tin tưởng, động viên khen ngợi những thành công dù nhỏ của trẻ một cách kịp thời, không phê bình hay chê cười khi trẻ thất bại, luôn động viên để trẻ tiếp tục cố gắng. Điều đó giúp trẻ rèn luyện ý thức học tập và khả năng tập trung từ chính nhận thức của bản thân mình. Việc duy trì cảm xúc sẽ giúp cho trẻ cảm thấy thoải mái, tự tin bước vào hoạt động hàng ngày. Trẻ thấy mình được tôn trọng, được yêu thương từ đó tạo ra một lớp học hạnh phúc. Có thể nói một lớp học hạnh phúc sẽ tạo nên một môi trường mà ở đó ai cũng cảm thấy hạnh phúc. Ai cũng vui vẻ, phấn trấn khi thực hiện nhiệm vụ của mình, thúc đẩy sự phát triển của lớp học nói riêng và thúc đẩy phong trào thi đua của nhà trường nói chung. Bản thân trẻ thì cảm thấy được bình yên, an toàn toàn, cảm nhận được sự yêu thương nên cũng trao lại yêu thương cho các cô giáo và mọi người xung quan. Về phía phụ huynh sau khi nhận ra sự thay đổi của trường, của lớp, sự thay đổi của cô giáo cũng trở nên cởi mở, tích cực trong các hoạt động, chủ động phối hợp với giáo viên chủ nhiệm mỗi khi nhà trường phát động phong trào.... Như vậy cảm xúc đóng một vai trò rất quan trong đời sống hàng ngày và đặc biệt với trẻ mầm non cảm xúc còn giúp trẻ vượt qua nỗi sợ của bản thân, điều chỉnh hành vi, phát triển các tình cảm lành mạnh từ đó giúp hình thành nên nhân cách tốt đẹp trong trẻ. 9
10. (Tôn trọng cảm xúc của trẻ) Biện pháp 4: Xây dựng môi trường giáo dục có hiệu quả, phù hợp với đặc điểm lứa tuổi Trẻ mầm non thường rất tò mò, hiếu động nên tôi luôn lưu tâm xây dựng môi trường giáo dục hướng tới nhu cầu của trẻ, lấy trẻ làm trung tâm. Trong các hoạt động tôi luôn tạo cơ hội cho trẻ được trải nghiệm, giao lưu và tương tác với bạn, với cô. Các hoạt động đó phải được thiết kế một cách linh hoạt, phù hợp với đặc điểm của trẻ, để đa số trẻ có thể tham gia và thực hiện tốt. Để làm được như vậy thì ngay từ đầu năm học tôi đã lập kế hoạch đưa ra mục tiêu nội dung giáo dục phù hợp với lứa tuổi và với trẻ của lớp tôi. Trước khi lập kế hoạch cụ thể cho từng hoạt động tôi quan sát, ghi chép và đánh giá sự phát triển của trẻ từ đó lựa chọn những bài học phù hợp, đi từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp, không ôm đồm hay gò ép trẻ. Để trẻ hoạt động tốt nhất tôi luôn chuẩn bị đầy đủ, đa dạng đồ dùng đồ chơi cho trẻ, tạo tâm thế thoải mái để trẻ bước vào hoạt động. Tôi chia nhóm để trẻ hoạt động tích cực hơn, tạo mối quan hệ đoàn kết, giúp đỡ nhau giữa các bạn trong lớp. Chính nhờ vậy mà các hoạt động ở lớp trẻ luôn hào hứng tham gia và cho kết quả rất tích cực. Tôi thường xuyên tổ chức các hoạt động trải nghiệm, ngoại khóa cho trẻ lớp mình để trẻ được thỏa sức khám phá thế giới xung quanh ví dụ như: Trải nghiệm với cát, sỏi, nước, trồng cây, làm bánh Tổ chức các buổi thăm quan di tích đền Bắc Cung, một ngày làm vườn của bé Đối với hoạt động này tôi nhận thấy trẻ tích cực, hào hứng tham gia. Tôi đưa công nghệ thông tin vào giảng dạy, xây dựng có hiệu quả các hoạt động đổi mới giáo dục lấy trẻ làm trung tâm, đa dạng các hình thức dạy 10
11. học, sáng tạo. Nghề giáo viên mầm non tuy rất vất vả nhưng bù lại, chúng tôi có rất nhiều niềm vui. Vui vì được sống cùng những tâm hồn trẻ thơ đáng yêu và ngây thơ trong trắng, được chăm sóc, dạy dỗ các con. Cô vừa là người mẹ khi chăm sóc các con, vừa là người bạn khi học, khi chơi. Làm được điều đó thì tôi tin rằng, các con sẽ rất vui và hạnh phúc khi được đến lớp. Biện pháp 5: Phối kết hợp với phụ huynh học sinh xây dựng lớp học hạnh phúc cho trẻ. Tôi luôn cố gắng tạo lập được mối quan hệ đồng thuận giữa giáo viên với phụ huynh học sinh trong việc xây dựng môi trường lớp học hạnh phúc cho trẻ bằng cách tạo điều kiện thuận lợi nhất để họ được tham gia vào các hoạt động giáo dục của trường, của lớp như: Dự chuyên đề trường, dự họp phụ huynh học sinh, tham gia các ngày hội, ngày lễ Khuyến khích phụ huynh trải nghiệm cùng con em mình trong các hoạt động ngoại khóa như: Đi thăm quan di tích đền Bắc Cung, trải nghiệm “Làm vườn cùng bé” hay tham gia hội thi “Gia đình, nhà trường và sức khỏe trẻ thơ” Thông qua giờ đón, trả trẻ tôi trao đổi với các bậc phụ huynh về những nội dung, biện pháp để xây dựng môi trường lớp học hạnh phúc cho trẻ. Phụ huynh lớp tôi rất đồng thuận và nhiệt tình giúp đỡ cũng như ủng hộ các nguyên vật liệu để trang trí lớp như: người thì ủng hộ chậu hoa, cây cảnh, người khác lại ủng hộ chai, lọ, lốp xe, người dỗi thời gian hơn thì ra lớp cùng làm với cô và trẻ. Tất cả tạo nên một tập thể đoàn kết, gắn bó, vui vẻ, yêu thương và thực sự là một lớp học hạnh phúc trong tâm trí của các con. (Hình ảnh: Phối hợp với phụ huynh) 11
12. 7.2. Khả năng áp dụng của sáng kiến: Đề tài này phù hợp với khả năng nhận thức của trẻ và tình hình thực tế của nhà trường, mang lại hiệu quả cao trong việc xây dựng lớp học hạnh phúc cho trẻ mẫu giáo 3 - 4 tuổi ở trường mầm non. 8. Những thông tin cần được bảo mật: (không) 9. Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến Việc xây dựng lớp học hạnh phúc cho trẻ mẫu giáo 3 - 4 tuổi ở trường mầm non thực sự không phải là vấn đề mới nhưng nó đòi hỏi phải có những biện pháp khả quan, kết hợp sự kiên trì, khéo léo của mỗi giáo viên thì sẽ thành công và đạt hiệu quả cao. Giáo viên phải có phẩm chất đạo đức tốt, có năng lực chuyên môn vững vàng và hơn thế nữa đó chính là lòng nhiệt tình, yêu nghề, mến trẻ. 10. Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được khi áp dụng sáng kiến theo ý kiến của tác giả. 10.1. Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được khi áp dụng sáng kiến theo ý kiến của tác giả: Sau khi đã áp dụng các biện pháp xây dựng lớp học hạnh phúc cho trẻ mẫu giáo 3 - 4 tuổi ở lớp tôi cùng với tấm lòng nhiệt huyết yêu nghề mến trẻ và nhận được sự giúp đỡ nhiệt tình của nhà trường, đồng nghiệp tôi thấy có những sự tiến bộ rõ rệt như sau: . * Về phía giáo viên: Bản thân tôi nắm vững hơn về phương pháp tổ chức các hoạt động giáo dục. Tôi đã có thêm nhiều kiến thức và kinh nghiệm để chia sẻ với đồng nghiệp về tổ chức tốt hoạt động giáo dục giúp trẻ có một môi trường hoạt động thật sự hạnh phúc. Luôn tích cực, sáng tạo, tổ chức hoạt động một cách linh hoạt, mới mẻ được Ban giám hiệu khen ngợi và đánh giá cao. * Về phía phụ huynh: Cha mẹ luôn tin tưởng gửi con cho nhà trường, tôn trọng giáo viên, coi trọng trẻ và tích cực tham gia vào các hoạt động giáo dục trẻ khi ở nhà cũng như khi ở trường. Phụ huynh đã từng bước có thói quen phối hợp chặt chẽ với cô giáo trong việc dạy trẻ các kỹ năng sống, tạo môi trường hoạt động tích cực cho trẻ khi ở nhà, trao đổi với giáo viên bằng nhiều hình thức. Quan sát khi trẻ đến trường, ít còn hình ảnh mẹ bịn dịn, quấy khóc khi đưa trẻ tới lớp mà thay vào đó là hình ảnh trẻ hân hoan, vui vẻ chào mẹ chào cô và đi vào lớp. * Về phía trẻ: 12
13. Trẻ nhanh nhẹn, vui vẻ và tích cực hoạt động. Trong các hoạt động hàng ngày trẻ học ngoan, có ý thức học tập, khi học sôi nổi đưa ra ý kiến, hăng hái tham gia nhiệm vụ mà giáo viên giao cho. Cảm xúc của trẻ phát triển tốt, yêu thiên nhiên, rất hòa đồng, yêu quý bạn bè, yêu cô, thích đến lớp.Vui vẻ, hồn nhiên trong các hoạt động, biết giúp đỡ bạn Bảng so sánh kết quả trước và sau khi sáng kiến kinh nghiệm được áp dụng: Nội dung đánh giá Trẻ vui vẻ tự Trẻ vô tư thể Trẻ hòa đồng Trẻ hứng thú giác chào cô, hiện tình cảm, yêu thương bạn khi tham gia Sĩ bố mẹ và đi bộc lộ suy bè, cô giáo. các hoạt động. Thời gian số vào lớp. nghĩ của bản thân. Tỷ lệ Tỷ lệ Tỷ lệ Tỷ lệ Số trẻ Số trẻ Số trẻ Số trẻ % % % % Tháng 9/2021 Chưa áp 25 11 44% 12 48% 10 40% 12 48% dụng sáng kiến Tháng5/2021 1 năm áp 25 25 100% 24 96% 25 100% 25 100% dụng sáng kiến *Nhận xét: Qua bảng khảo sát cho chúng ta thấy được: Tháng 9 Năm học 2021 - 2022 khi chưa áp dụng sáng kiến kinh nghiệm thì kết quả của việc xây dựng lớp học hạnh phúc của trẻ đạt thấp. Với 25 học sinh thì số trẻ: + Trẻ vui vẻ tự giác chào cô, bố mẹ và đi vào lớp 11/25 cháu chiếm 44%; + Trẻ vô tư thể hiện tình cảm, bộc lộ suy nghĩ của bản thân 12/25 cháu chiếm 48%; + Trẻ hòa đồng yêu thương bạn bè, cô giáo 10/25 cháu chiếm 40%; + Trẻ hứng thú khi tham gia các hoạt động 12/25 cháu chiếm 48%; Điều đó thấy rằng trẻ chưa thích nghi với các hoạt động ở trường, lớp. Trẻ chưa cảm thấy tin tưởng, an toàn và thoải mái khi ở lớp. 13
14. Tháng 5/2022, sau 9 tháng thực hiện áp dụng sáng kiến, kết quả tăng cao. Trẻ đã có sự chuyển biến rõ rệt: + Số trẻ vui vẻ tự giác chào cô, bố mẹ và đi vào lớp 25/25 cháu chiếm 100%; + Trẻ vô tư thể hiện tình cảm, bộc lộ suy nghĩ của bản thân 24/25 cháu chiếm 96%; + Trẻ hòa đồng yêu thương bạn bè, cô giáo 25/25 cháu chiếm 100%; + Trẻ hứng thú khi tham gia các hoạt động 25/25 cháu chiếm 100%. Với kết quả trên cho thấy việc áp dụng các biện pháp trong bản sáng kiến kinh nghiệm mà chất lượng giáo dục trẻ mẫu giáo 3 tuổi của nhà trường nói chung, của lớp nói riêng có nhiều tiến bộ, Trẻ nhanh nhẹn, vui tươi, tích cực hoạt động và góp phần đẩy mạnh chất lượng học sinh của trường. * Sau một năm thực hiện đề tài này tôi đã rút ra một số kinh nghiệm như sau: Một là: Môi trường để tổ chức các hoạt động trong và ngoài lớp cần bố trí phù hợp, thuận lợi cho cô và trẻ hoạt động, dựa trên nguyên tắc giúp trẻ “học mà chơi chơi mà học”. Có đủ trang thiết bị, đồ dùng đồ chơi. Các góc chơi được trang trí mang tính mở và đảm bảo tính thẩm mĩ, thay đổi phù hợp với chủ đề. Hai là: Cô giáo phải là người có phẩm chất đạo đức tốt, mẫu mực để trẻ học tập, phải chịu khó, kiên trì tìm tòi học hỏi, luôn có những biện pháp sáng tạo trong giảng dạy và chăm sóc giáo dục nhằm khuyến khích sự tích cực ở trẻ. Khai thác tiềm năng sáng tạo ở mỗi trẻ và tạo cho trẻ cơ hội để trẻ được thể hiện bản thân mình, được bộc lộ cá tính trước mọi người. Dành thời gian chú ý, quan tâm nhiều hơn đến những cháu cá biệt tìm ra nhưng biện pháp giáo dục phù hợp giúp trẻ hòa đồng với các bạn trong lớp. Luôn tạo bầu không khí vui vẻ để trẻ cảm thấy “Mỗi ngày đến trường là một ngày vui”. Ba là: Trong quá trình tổ chức các hoạt động hàng ngày cho trẻ giáo viên luôn phải tôn trọng cảm xúc và ý kiến của trẻ, gợi mở hướng dẫn trẻ phát hiện ra khả năng và những điều trẻ trực tiếp trải nghiệm. Tạo hứng thú cho trẻ bằng nhiều hình thức như: Thi đua, động viên khuyến khích trẻ tham gia nhận xét kết quả. Bốn là: Luôn xác định yếu tố quan trọng để thành công là phải có được sự ủng hộ nhiệt tình, phối kết hợp giữa gia đình và nhà trường, giữa gia đình với giáo viên ngày càng khăng khít hơn. 10.2. Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp dụng sáng kiến theo ý kiến của tổ chức, cá nhân: Bản sáng kiến “Một số biện pháp xây dựng lớp học hạnh phúc cho trẻ 14
15. mẫu giáo 3 - 4 tuổi trong trường mầm non” đã được tôi áp dụng trong nhà trường đạt hiệu quả cao và được đánh giá xếp loại tốt. Việc xây dựng một lớp học hạnh phúc cho trẻ thực sự không phải là vấn đề mới nhưng nó đòi hỏi phải có những biện pháp khả quan, kết hợp sự kiên trì, khéo léo của mỗi giáo viên thì sẽ thành công và đạt hiệu quả cao. Các biện pháp tôi đã nêu trên hoàn toàn mang tính khả thi và có thể áp dụng được với tất cả các trường mầm non trong toàn huyện. Vì vậy không chỉ tôi mà bất cứ giáo viên mầm non nào cũng có thể áp dụng các biện pháp trên vào việc xây dựng một lớp học hạnh phúc cho trẻ. Tuy nhiên để mang lại hiệu quả cao thì người giáo viên phải có phẩm chất đạo đức tốt, có năng lực chuyên môn vững vàng và hơn thế nữa đó chính là lòng nhiệt tình, yêu nghề, mến trẻ. 11. Danh sách những tổ chức/cá nhân đã tham gia áp dụng thử hoặc áp dụng sáng kiến lần đầu: Số Tên tổ chức/cá Địa chỉ Phạm vi/Lĩnh vực TT nhân áp dụng sáng kiến 1 Cô và trẻ lớp Trường MN Tam Hồng - xã Một số biện pháp xây 3TA1 Tam Hồng – huyện yên Lạc dựng lớp học hạnh phúc – tỉnh Vĩnh Phúc. cho trẻ mẫu giáo 3 - 4 tuổi ở trường mầm non Trên đây là “Một số biện pháp xây dựng lớp học hạnh phúc cho trẻ mẫu giáo 3 - 4 tuổi ở trường mầm non” Tam Hồng, Huyện Yên Lạc, Tỉnh Vĩnh Phúc. Kính mong sự tham gia góp ý của đồng nghiệp và các cấp lãnh đạo ngành Giáo dục mầm non để đề tài sáng kiến của tôi được hoàn thiện. Tôi xin trân thành cảm ơn! Tam Hồng, ngày 31 tháng 5 năm.2022 Tam Hồng, ngày 31 tháng 05 năm 2022 HIỆU TRƯỞNG TÁC GIẢ SÁNG KIẾN Nguyễn Thị Yến 15