SKKN Rèn luyện kỹ năng đọc, viết số có bốn chữ số cho học sinh Lớp 3

Nội dung tài liệu: SKKN Rèn luyện kỹ năng đọc, viết số có bốn chữ số cho học sinh Lớp 3

1. MỤC LỤC TÊN: SÁNG KIẾN - KINH NGHIỆM “RÌn luyÖn kü n¨ng ®äc, viÕt sè cã bèn ch÷ sè cho häc sinh líp 3” PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ.................................................................Trang 2 PHẦN II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:...............................................Trang 4 1. Cơ sở lý luận của vấn đề: ...................................................Trang 4 2. Thực trạng của vấn đề:.......................................................Trang 5 3. Các biện pháp đã tiến hành để rèn kỹ năng đọc, viết số có bốn chữ số cho học sinh lớp 3:............................................................................Trang 6 4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm:................................Trang 12 PHẦN III. KẾT LUẬN:........................................................Trang 14 1
2. PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ Giáo dục là nền tảng của xã hội, là cơ sở tiền đề để quyết định sự phồn vinh của đất nước. Giáo dục cung cấp những hiểu biết về kho tàng tri thức của nhân loại cho biết bao thế hệ, giúp cho các em những hiểu biết cơ bản cần thiết về khoa học và cuộc sống. Mặt khác giáo dục còn góp phần hình thành và bồi dưỡng nhân cách tốt đẹp cho học sinh, đặc biệt là Giáo dục Tiểu học, đây là bậc học mang tính chất nền móng để các em học tiếp các bậc học cao hơn. Vậy để giảng dạy có hiệu quả và đạt chất lượng cao, trong quá trình giảng dạy chúng ta cần biết lựa chọn phương pháp dạy tối ưu nhất, phù hợp với phương pháp đổi mới, phù hợp với mục tiêu và nội dung của bài học. Song để đi đến thành công trong công tác giảng dạy đòi hỏi mọi người phải biết và không ngừng nổ lực phấn đấu, sáng tạo, đổi mới phương pháp dạy học, đầu tư thích đáng vào công việc của mình. Đây là một công việc vừa mang tính giáo dục vừa mang tính nghệ thuật. Do đó Đảng và Nhà nước ta đã ghi rõ ở Nghị quyết TW II là “Nâng cao chất lượng toàn diện ở Tiểu học”. Bộ Giáo Dục đã đề ra yêu cầu của việc dạy học hiện đại là tăng cường hoạt động tích cực, độc lập, sáng tạo của học sinh. Đổi mới về phương pháp dạy học ở tất cả các môn học thông qua việc đổi mới chương trình và sáchgiáo khoa từ lớp 1 đến lớp 5 . Đó là yêu cầu tất yếu nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy của nhà trường tiểu học ở trong tình hình hiện nay. A.KO Men Xi đã viết “Giáo dục có mục đích đánh thức năng lực nhạy cảm, phán đoán đúng đắn, phát triển nhân cách...hãy tìm ra phương pháp cho gíáo viên dạy ít hơn, học sinh hiểu nhiều hơn”. Mçi m«n häc ë tiÓu häc ®Òu gãp phÇn vµo viÖc h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn nh÷ng c¬ së ban ®Çu rÊt quan träng ë nh©n c¸ch con ng­êi. Trong c¸c m«n häc ë tiÓu häc cïng víi m«n TiÕng ViÖt, m«n To¸n cã vÞ trÝ rÊt quan träng v×: C¸c kiÕn thøc, kÜ n¨ng cña m«n To¸n cã rÊt nhiÒu øng dông trong cuéc sèng, chóng rÊt cÇn thiÕt cho ng­êi lao ®éng, rÊt cÇn thiÕt ®Ó häc c¸c m«n häc kh¸c vµ häc tiÕp To¸n ë Trung häc. C¸c kiÕn thøc, kÜ n¨ng cña m«n To¸n ë tiÓu häc ®­îc h×nh thµnh chñ yÕu b»ng thùc hµnh, luyÖn tËp vµ th­êng xuyªn ®­îc «n tËp, cñng cè, ph¸t triÓn, vËn dông trong häc tËp vµ trong ®êi sèng. Nh­ chóng ta ®· biÕt, c¨n cø vµo sù ph¸t triÓn t©m, sinh lÝ cña häc sinh TiÓu häc mµ cÊu tróc néi dung m«n To¸n rÊt phï hîp víi tõng giai ®o¹n ph¸t 2
3. triÓn cña häc sinh. ë líp 3, c¸c em ®­îc häc c¸c kiÕn thøc, kÜ n¨ng ë thêi ®iÓm kÕt thóc cña giai ®o¹n 1, chuÈn bÞ häc tiÕp giai ®o¹n sau, cho nªn c¸c em ph¶i n¾m ®­îc ch¾c tÊt c¶ c¸c c¬ së ban ®Çu vÒ to¸n nãi riªng, tÊt c¶ c¸c kÜ n¨ng kh¸c nãi chung. Ở lớp Ba, ngoài việc giáo viên dạy cho các em nghe, nói, đọc, viết Tiếng Việt; dạy các em nắm được các kiến thức tự nhiên cơ bản ban đầu của các môn học, chúng ta còn phải dạy các em học Toán và biết làm Toán. Như vậy, môn Toán cũng là một môn học hết sức quan trọng đối với học sinh lớp Ba. Qua việc học tập môn Toán, các em học sinh lớp Ba sẽ biết đọc, viết các số có đến bốn chữ số; các em nắm được một số kiến thức cơ bản, đơn giản về phép đếm, nắm được thứ tự các số và cấu tạo của các số trong phạm vi 1000; các em biết làm tính cộng, tính trừ trong phạm vi 1000 (cộng trừ không nhớ,có nhớ ); biết giải toán có lời văn; nắm được các kiến thức ban đầu về đo độ dài, hình học và đặc biệt là các em có kĩ năng đọc, viết các số có đến bốn chữ số. Gãp phÇn b­íc ®Çu ph¸t triÓn n¨ng lùc t­ duy, kh¶ n¨ng suy luËn hîp lý vµ diÔn ®¹t ®óng (nãi vµ viÕt) c¸ch ph¸t hiÖn vµ c¸ch gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò ®¬n gi¶n, gÇn gòi trong cuéc sèng; kÝch thÝch trÝ t­ëng t­îng, g©y høng thó häc tËp to¸n; gãp phÇn h×nh thµnh b­íc ®Çu ph­¬ng ph¸p tù häc vµ lµm viÖc cã kÕ ho¹ch, khoa häc, chñ ®éng, linh ho¹t, s¸ng t¹o. §Ó gióp häc sinh ®¹t ®­îc môc ®Ých trªn, gi¸o viªn cÇn thiÕt ph¶i cã nhiÒu yÕu tè, trong ®ã yÕu tè quan träng lµ ph­¬ng ph¸p d¹y häc. Trong ®ã viÖc d¹y ®äc viÕt sè lµ mét trong nh÷ng nhiÖm vô quan träng vµ quyÕt ®Þnh trong viÖc häc to¸n cña c¸c em häc sinh. §èi víi tiÓu häc t­ duy cña c¸c em ®ang dÇn dÇn chuyÓn tõ trùc quan sinh ®éng sang t­ duy trõu t­îng, t­ duy cña c¸c em ch­a thùc sù h×nh t­îng c¸c vÊn ®Ò phøc t¹p, do vËy viÖc ®äc, viÕt sè lµ mét trong nh÷ng vÊn ®Ò ®em l¹i hiÖu qu¶ cao trong viÖc häc to¸n cho c¸c em. Cã nhiÒu biÖn ph¸p gióp häc sinh ®äc viÕt ®óng c¸c sè cã nhiÒu ch÷ sè phï hîp víi ®Æc ®iÓm t­ duy cña häc sinh bËc tiÓu häc, ®em l¹i niÒm vui vµ høng thó trong häc to¸n cña các em. ChÝnh v× vËy, mµ trong chuyªn ®Ò nµy t«i chän sáng kiến “ RÌn luyện kü n¨ng ®äc, viÕt sè cã bèn ch÷ sè cho häc sinh líp 3” lµm sáng kiến nghiªn cøu cña m×nh ®Ó trao ®æi víi c¸c thÇy c« gi¸o, cïng c¸c ®ång chÝ vµ c¸c b¹n. 3
4. PHẦN II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 1- C¬ së lý luËn của vấn đề: Theo cơ sở khoa học, học sinh tiểu học có những đặc điểm sau: + Khả năng trực quan nhạy bén hơn khả năng tư duy. + Đánh giá sự vật, hiện tượng theo định lượng tốt hơn theo định tính. + Luôn thích thú với những hoạt động tìm tòi, khám phá hơn là tiếp nhận hoặc lấy sẵn một vật để trước mặt. Xét về mặt tâm lí học sinh lớp 3 – luôn muốn tự khẳng định mình với thầy cô, bạn bè, muốn được tôn trọng, thích được khen và chắc chắn sẽ vô cùng thú vị khi nhận thấy rằng kiến thức do tự mình phát hiện ra chứ không phải do thầy cô chỉ bảo như trước đây. Qu¸ tr×nh d¹y häc To¸n 3 ph¶i gãp phÇn thiÕt thùc vµo viÖc h×nh thµnh ph­¬ng ph¸p suy nghÜ, ph­¬ng ph¸p häc tËp vµ lµm viÖc tÝch cùc, chñ ®éng, khoa häc, s¸ng t¹o cho häc sinh. Cho nªn, gi¸o viªn cÇn tæ chøc ho¹t ®éng häc tËp th­êng xuyªn t¹o ra c¸c tình huèng cã vÊn ®Ò, t×m c¸c biÖn ph¸p l«i cuèn häc sinh tù ph¸t hiÖn vµ gi¶i quyÕt vÊn ®Ò b»ng c¸ch h­íng dÉn häc sinh t×m hiÓu kÜ vÊn ®Ò ®ã, huy ®éng c¸c kiÕn thøc vµ c¸c c«ng cô ®· cã ®Ó t×m ra con ®­êng hîp lÝ nhÊt gi¶i ®¸p tõng c©u hái ®Æt ra trong quá tr×nh gi¶i quyÕt vÊn ®Ò, diÔn ®¹t c¸c b­íc ®i trong c¸ch gi¶i, tù m×nh kiÓm tra l¹i c¸c kÕt qu¶ ®· ®¹t ®­îc, cïng c¸c b¹n rót kinh nghiÖm vÒ ph­¬ng ph¸p gi¶i. Tuy nhiªn, ®Ó tæ chøc ®­îc c¸c ho¹t ®éng häc tËp, gi¸o viªn cÇn x¸c ®Þnh ®­îc: Néi dung to¸n cÇn cho häc sinh lÜnh héi lµ g×? CÇn tæ chøc c¸c ho¹t ®éng nh­ thÕ nµo? MÆt kh¸c, néi dung d¹y gi¶i to¸n ë líp 3 ®­îc s¾p xÕp hîp lÝ, ®an xen vµ t­¬ng hîp víi m¹ch kiÕn thøc kh¸c, phï hîp víi sù ph¸t triÓn nhËn thøc cña häc sinh líp 3. Tuy nhiªn, gi¸o viªn ph¶i chñ ®éng tæ chøc, h­íng dÉn häc sinh ho¹t ®éng theo chñ ®Ých nhÊt ®Þnh víi sù trî gióp ®óng møc cña gi¸o viªn, cña s¸ch gi¸o khoa vµ ®å dïng d¹y häc, ®Ó mçi c¸ nh©n häc sinh “ kh¸m ph¸” tù ph¸t hiÖn vµ tù gi¶i quyÕt bµi to¸n th«ng qua viÖc biÕt thiÕt lËp mèi quan hÖ gi÷a kiÕn thøc míi, víi c¸c kiÕn thøc liªn quan ®· häc, víi kinh nghiÖm cña b¶n th©n. §ã lµ c¸c c¬ së ®Ó c¸c em häc tèt d¹ng to¸n ®äc, viÕt sè cã bèn ch÷ sè. 4
5. ViÖc lÜnh héi kiÕn thøc, kü n¨ng to¸n vµ ®äc, viÕt sè cã bèn ch÷ sè lµ yªu cÇu c¬ b¶n cña häc sinh häc tËp bé m«n To¸n. §Ó gi¶i quyÕt yªu cÇu c¬ b¶n trªn. Häc sinh kh«ng chØ nghe ®äc mÉu mµ ph¶i ®­îc tham gia ho¹t ®éng, thùc hµnh, rÌn luyÖn kü n¨ng ®äc, viÕt sè cã bèn ch÷ sè. Do vËy trong viÖc d¹y to¸n cho häc sinh ng­êi gi¸o viªn cÇn ph¶i d¹y cho häc sinh ph­¬ng ph¸p häc to¸n, ph­¬ng ph¸p thùc hµnh rÌn luyÖn kü n¨ng ®äc, viÕt sè cã bèn ch÷ sè. §äc, viÕt sè lµ c¬ së gióp häc sinh häc m«n to¸n. Do ®ã ®ßi hái häc sinh ph¶i ®­îc trang bÞ kiÕn thøc vÒ ®äc, viÕt sè mét c¸ch c¬ b¶n, cã hÖ thèng. HÖ thèng kiÕn thøc ®äc, viÕt sè ®­îc s¾p xÕp xen kÏ víi c¸c m¹ch kiÕn thøc c¬ b¶n kh¸c cña m«n To¸n bËc tiÓu häc. §äc, viÕt sè ë bËc tiÓu häc, häc sinh võa thùc hiÖn nhiÖm vô cñng cè kiÕn thøc to¸n häc ®· lÜnh héi, ®ång thêi vËn dông kiÕn thøc Êy vµo ®äc, viÕt, so s¸nh c¸c sè, thùc hiÖn c¸c phÐp tÝnh. D¹y häc to¸n ë tiÓu häc nh»m gióp häc sinh biÕt c¸ch vËn dông nh÷ng kiÕn thøc vÒ to¸n vµo c¸c t×nh huèng thùc tiÔn ®a d¹ng, phong phó vµ nh÷ng vÊn ®Ò th­êng gÆp trong cuéc sèng. Nhê häc to¸n häc sinh cã ®iÒu kiÖn rÌn luyÖn vµ ph¸t triÓn n¨ng lùc t­ duy, rÌn luyÖn ph­¬ng ph¸p suy luËn vµ nh÷ng phÈm chÊt cÇn thiÕt cña ng­êi lao ®éng míi. 2- Thùc tr¹ng cña vấn đề: Trong mäi ho¹t ®éng cña nhµ tr­êng Ban gi¸m hiÖu vµ ®éi ngò gi¸o viªn lu«n coi viÖc ®æi míi ph­¬ng ph¸p d¹y häc lµ nhiÖm vô träng t©m. Coi träng viÖc d¹y cho häc sinh cã ph­¬ng ph¸p häc tËp ®óng, rÌn kü n¨ng thùc hµnh øng dông trong cuéc sèng. Nhµ tr­êng ®· cã nhiÒu ®iÓn h×nh trong ho¹t ®éng d¹y vµ häc. Cã nhiÒu c« gi¸o ®¹t danh hiÖu gi¸o viªn giái Quốc gia, cÊp TØnh, cÊp Thµnh phố, nhiÒu häc sinh ®¹t gi¶i cao trong c¸c kú thi häc sinh giái c¸c cÊp. Trong ho¹t ®éng d¹y häc, nhµ tr­êng lu«n lÊy häc sinh lµm trung t©m, ¸p dông c¸c ph­¬ng ph¸p d¹y häc ph¸t huy tÝnh tÝch cùc cña häc sinh. Trong ®ã m«n To¸n lµ m«n häc ®­îc gi¸o viªn vµ häc sinh trong tr­êng ®Çu t­ thêi gian vµ trÝ tuÖ nhiÒu nhÊt. Trong c¸c giê häc to¸n gi¸o viªn vµ häc sinh ®· nghiªn cøu vµ ¸p dông nhiÒu ph­¬ng ph¸p d¹y to¸n kh¸c nhau vµo viÖc rÌn kü n¨ng ®äc viÕt sè cã bèn ch÷ sè. 5
6. KÕt qu¶ kh¶o s¸t: (Riªng ë khèi líp 3) HS biÕt ®äc, viÕt sè cã bèn ch÷ sè. Tæng STT Líp Tû lÖ HS®äc, viÕt sè cã Tû lÖ HS ®äc ®óng, viÕt sè HS bèn ch÷ sè ch­a ®óng. ®óng sè cã bèn ch÷ sè. Sè l­îng % Sè l­îng % 1 3A 47 3 6,4 44 93,6 2 3B 48 4 8,3 44 91,7 3 3C 47 5 10,6 42 89,4 4 3D 44 6 13,6 38 86,4 5 3E 45 4 8,9 41 91,1 Nh­ vËy, qua nghiªn cøu thùc tr¹ng t«i thÊy hÇu hÕt c¸c em häc sinh líp 3 tr­êng t«i ®· biÕt ®äc, viÕt ®óng sè cã bèn ch÷ sè. Song vÉn cßn mét sè em ®äc, viÕt sè cã bèn ch÷ sè ch­a ®óng. ChÝnh v× vËy t«i ®· chó ý ®Õn viÖc rÌn kü n¨ng ®äc, viÕt sè cã bèn ch÷ sè cho häc sinh líp 3. 3- C¸c biÖn ph¸p đã tiến hành để rÌn kü n¨ng ®äc, viÕt sè cã bèn ch÷ sè cho häc sinh líp 3: §Ó rÌn kü n¨ng ®äc, viÕt sè cã bèn ch÷ sè cho häc sinh líp 3, gi¸o viªn ph¶i x¸c ®Þnh ®­îc môc tiªu vÒ d¹y ®äc, viÕt sè cã bèn ch÷ sè vµ ch­¬ng tr×nh s¸ch gi¸o khoa to¸n 3, cô thÓ nh­ sau: * Môc tiªu: - NhËn biÕt c¸c sè cã bèn ch÷ sè. - BiÕt ®äc, viÕt c¸c sè cã bèn ch÷ sè vµ nhËn ra gi¸ trÞ cña c¸c ch÷ sè theo vÞ trÝ cña mçi ch÷ sè ë tõng hµng. - BiÕt mèi quan hÖ gi÷a ®¬n vÞ cña hai hµng liÒn kÒ nhau. - BiÕt viÕt mét sè thµnh tæng c¸c sè theo c¸c hµng vµ ng­îc l¹i. - BiÕt sö dông cÊu t¹o thËp ph©n cña sè vµ gi¸ trÞ theo vÞ trÝ cña c¸c ch÷ sè ®Ó so s¸nh c¸c sè cã bèn ch÷ sè. - BiÕt x¸c ®Þnh sè lín nhÊt, sè bÐ nhÊt trong mét nhãm cã kh«ng qu¸ bèn sè cho tr­íc. - BiÕt s¾p xÕp c¸c sè cã bèn ch÷ sè theo thø tù tõ bÐ ®Õn lín hoÆc ng­îc l¹i. 6
7. * Ch­¬ng tr×nh s¸ch gi¸o khoa to¸n 3: M«n to¸n líp 3 gåm 175 tiÕt. Trong ®ã cã 5 tiÕt d¹y vÒ ®äc, viÕt sè cã bèn ch÷ sè. - C¸c tiÕt lý thuyÕt gåm 3 tiÕt ( TiÕt 91, 93, 94) - C¸c tiÕt thùc hµnh gåm 2 tiÕt ( TiÕt 92, 95 ) *C¸c biÖn ph¸p đã tiến hành rÌn kü n¨ng ®äc, viÕt sè cã bèn ch÷ sè cho häc sinh líp 3: Khi d¹y ®äc, viÕt sè cã bèn ch÷ sè ë líp 3, gi¸o viªn cÇn rÌn cho häc sinh c¸c kü n¨ng nh­: - H×nh thµnh biÓu t­îng vÒ sè cã bèn ch÷ sè. - X¸c ®Þnh hµng t­¬ng øng víi tõng ch÷ sè trong sè cã bèn ch÷ sè. - RÌn kü n¨ng viÕt sè cã bèn ch÷ sè dùa vµo cÊu t¹o thËp ph©n cña sè vµ gi¸ trÞ theo vÞ trÝ cña c¸c ch÷ sè trong sè ®ã. - RÌn kü n¨ng ®äc sè cã bèn ch÷ sè. B­íc 1: H×nh thµnh biÓu t­îng vÒ sè cã bèn ch÷ sè. TiÕt 91: C¸c sè cã 4 ch÷ sè. §Ó h×nh thµnh biÓu t­îng vÒ sè cã bèn ch÷ sè . Ta xÐt mét sè 1423, cã thÓ tæ chức c¸c ho¹t ®éng nh­ sau: Ho¹t ®éng 1. H­íng dÉn häc sinh lÊy c¸c tÊm « vu«ng nh­ SGK ®Æt trªn bµn: + LÊy lÇn thø nhÊt: 10 tÊm « vu«ng, mçi tÊm cã 100 « vu«ng, xÕp thµnh mét hµng. Ta lÊy ®­îc 1000 « vu«ng. + LÊy lÇn thø hai: 4 tÊm « vu«ng, mçi tÊm cã 100 « vu«ng, xÕp thµnh mét hµng. Ta lÊy ®­îc 400 « vu«ng. + LÊy lÇn thø ba: 2 thanh « vu«ng, mçi thanh cã 10 « vu«ng, xÕp thµnh mét hµng. Ta lÊy ®­îc 20 « vu«ng. +LÊy lÇn thø t­: 3 « vu«ng nhá. Ta lÊy ®­îc 3 « vu«ng. 7
8. 1000 400 20 3 Ho¹t ®éng 2: Yªu cÇu häc sinh ®äc toµn bé sè « vu«ng ®· cã trªn bµn hoÆc ®· lÊy ra, c¸c em cã thÓ ®äc nh­ sau: + Mét ngh×n bèn tr¨m hai m­¬i ba « vu«ng. + Mét ngh×n, bèn tr¨m , hai chôc, ba ®¬n vÞ. + Mét ngh×n bèn tr¨m hai m­¬i ba. - Gi¸o viªn yªu cÇu häc sinh nh¾c l¹i sè thÎ ®· lÊy ®­îc ®Ó biÓu diÔn cho sè « vu«ng trong mçi hµng, sau mçi lÇn häc sinh nªu ®­îc th× viÕt sè vµo hµng t­¬ng øng. Cô thÓ lµ: Hµng thø nhÊt lÊy ®­îc 1 thÎ 1000 ( 1000 « vu«ng) ta viÕt 1 vµo hµng ngh×n. Hµng thø hai lÊy ®­îc 4 thÎ 100 ( 400 « vu«ng) ta viÕt 4 vµo hµng tr¨m. Hµng thø ba lÊy ®­îc 2 thÎ 10 ( 20 « vu«ng) ta viÕt 2 vµo hµng trôc. Hµng thø t­ lÊy ®­îc 3 thÎ 1 ( 1000 « vu«ng) ta viÕt 3 vµo hµng ®¬n vÞ. Ta cã b¶ng sau: 8
9. Hàng Nghìn Trăm Chục Đơn vị 1000 100 10 1 100 10 1 100 1 100 1 4 2 3 Tõ kÕt qu¶ ghi sè « vu«ng ®­îc lÊy theo hµng nh­ trªn, gi¸o viªn cã thÓ hái: - Sè trªn gåm mÊy ngh×n, mÊy tr¨m, mÊy chôc, mÊy ®¬n vÞ ? Số gồm: 1 nghìn, 4trăm, 2 chục, 3đơn vị Viết là: 1423 . Đọc là: Một nghìn bốn trăm hai mươi ba - Ho¹t ®éng 3: Tæ chøc cho học sinh ghi sè: 1423 ( ViÕt liÒn c¸c sè cña hµng ngh×n, hµng tr¨m, hµng chôc, hµng ®¬n vÞ ta ®­îc sè 1423). -Ho¹t ®éng 4: Tæ chøc cho học sinh ®äc sè tõ c¸ch ghi trªn. + Gäi học sinh ®äc sè 1423 ( gîi ý cho học sinh c¸ch ®äc t­¬ng tù nh­ ®äc sè cã ba ch÷ sè). + Học sinh rót ra c¸ch ®äc: Mét ngh×n bèn tr¨m hai m­¬i ba. Sau khi h×nh thµnh ®­îc ®­îc biÓu t­îng, c¸ch viÕt, ®äc sè 1423, tiÕp tôc h×nh thµnh biÓu t­îng, c¸ch viÕt, c¸ch ®äc mét sè n÷a lµ sè 4231 (Bèn ngh×n hai tr¨m ba m­¬i mèt). TiÕp ®ã th«ng qua c¸c bµi tËp thùc hµnh cã d¹ng dùa vµo cÊu t¹o ®Ó viÕt sè, ®äc sè. HS dÇn dÇn h×nh thµnh ®­îc biÓu t­îng vÒ c¸c sè cã bèn ch÷ sè, biÕt ®äc, viÕt sè cã bèn ch÷ sè. §Ó häc sinh h×nh thµnh ch¾c ch¾n biÓu t­îng vÒ c¸c sè cã bèn ch÷ sè, cÇn chia c¸c sè cã bèn ch÷ sè thµnh c¸c d¹ng kh¸c nhau: + Sè cã bèn ch÷ sè mµ c¶ bèn ch÷ sè ®Òu kh¸c 0. + Sè cã bèn ch÷ sè mµ ch÷ sè hµng tr¨m cã gi¸ trÞ lµ 0. + Sè cã bèn ch÷ sè mµ ch÷ sè hµng chôc cã gi¸ trÞ lµ 0. + Sè cã bèn ch÷ sè mµ ch÷ sè hµng ®¬n vÞ cã gi¸ trÞ lµ 0. Qua c¸c bµi d¹y c¸c d¹ng sè cã bèn ch÷ sè HS cã thÓ tù nhËn thÊy r»ng mét sè ®­îc gäi lµ sè cã bèn ch÷ sè khi nã cã ®ñ c¸c ch÷ sè ë tÊt c¶ c¸c hµng: Hµng ngh×n, 9
10. hµng tr¨m, hµng chôc, hµng ®¬n vÞ, trong ®ã ch÷ sè hµng tr¨m, hµng chôc, hµng ®¬n vÞ cã thÓ b»ng 0 nh­ng ch÷ sè hµng ngh×n ph¶i kh¸c 0. B­íc 2: D¹y ®äc, viÕt sè cã bèn ch÷ sè: ViÖc d¹y ®äc, viÕt sè lµ ho¹t ®éng liÒn ngay sau khi h×nh thµnh biÓu t­îng sè. V× thÕ viÖc d¹y ®äc, viÕt c¸c sè vÉn dùa vµo h×nh ¶nh trùc quan ®ã lµ c¸c thÎ sè ®· ®­îc m« t¶ ë trªn. Nh­ vËy cã thÓ thÊy häc sinh cã thÓ dùa vµo kinh nghiÖm ®· tÝch luü ®­îc ë to¸n líp 2 ®Ó häc ®äc, viÕt sè t­¬ng øngvíi c¸c h×nh ¶nh trùc quan. MÆt kh¸c víi viÖc sö dông c¸c h×nh ¶nh trùc quan- thÎ sè cã møc ®é trõu t­îng vµ kh¸i qu¸t cao h¬n c¸c h×nh ¶nh trùc quan häc sinh cã kh¶ n¨ng ®äc, viÕt c¸c sè cã nhiÒu ch÷ sè. C¨n cø vµo quy ­íc vÒ gi¸ trÞ biÓu diÔn cña c¸c thÎ sè, khi thÊy 1 thÎ sè 1000 HS tù h×nh dung ra ®­îc lµ cã 1000 « vu«ng. HoÆc chØ cÇn viÕt, ch¼ng h¹n 8 ë cét hµng ngh×n . HS tù hiÓu ®­îc sè 8 ë ®©y biÓu thÞ cho 8 thÎ sè d¹ng 1000 tøc lµ cã 8000 ®¬n vÞ, §©y lµ sù tiÕp tôc cñng cè vÒ “ Gi¸ trÞ theo vÞ trÝ( theo hµng) cña ch÷ sè” ®· ®­îc chuÈn bÞ trong từng b­íc ë líp 1 líp 2. - Néi dung d¹y häc ®äc, viÕt c¸c sè cã bèn ch÷ sè ®Òu cã cïng cÊu tróc, cô thÓ lµ: + D¹y häc ®äc, viÕt c¸c sè cã tÊt c¶ c¸c ch÷ sè ®Òu kh¸c 0. Trong tr­êng hîp nµy gi¸o viªn rÌn cho häc sinh khi ®äc ®Õn ch÷ sè hµng chôc ta ®äc thªm tõ “m­¬i’’ råi ®äc ®Õn ch÷ sè hµng ®¬n vÞ. + D¹y häc ®äc, viÕt c¸c sè cã c¸c ch÷ sè ë hµng cao nhÊt kh¸c 0 vµ c¸c ch÷ sè cßn l¹i ®Òu lµ 0 hoÆc cã Ýt nhÊt mét ch÷ sè lµ 0. Trong tr­êng ch÷ sè 0 ®øng ë hµng tr¨m ®äc lµ kh«ng tr¨m, ch÷ sè 0 ®øng ë hµng chôc ®äc lµ linh, ch÷ sè 0 ®øng ë hµng ®¬n vÞ ®äc lµ m­¬i. + Trong qu¸ tr×nh d¹y häc ®äc, viÕt c¸c sè ®Òu cã c¸c bµi luyÖn tËp vÒ ®äc, viÕt mét nhãm c¸c sè liªn tiÕp nhau. D¹ng bµi tËp ®äc, viÕt sè nµy gióp lµm râ dÇn ®Æc ®iÓm cña d·y sè tù nhiªn (NÕu thªm 1 vµo mét sè th× ®­îc sè liÒn sau nã: NÕu bít 1 ë mét sè th× ®­îc sè liÒn tr­íc nã) vµ còng ®Ó cñng cè kü n¨ng ®äc, viÕt c¸c sè mét c¸ch ch¾c ch¾n cho häc sinh. Nh­ vËy, khi d¹y häc ®äc, viÕt c¸c sè nªn c¨n cø vµo néi dung bµi häc ®Ó x¸c ®Þnh cã nh÷ng ho¹t ®éng nµo, trong ®ã häc sinh tham gia møc nµo, Sö dông ®å dïng trùc quan g× ®Ó HS tù nªu ®­îc c¸ch ®äc, viÕt c¸c sè. 10
11. * Trong khi d¹y häc sinh ®äc sè cã 4 ch÷ sè t«i l­u ý cho häc sinh c¸ch ®äc sè cã 4 ch÷ sè ë mét sè tr­êng hîp sau : - Tr­êng hîp 1: Sè cã 4 ch÷ sè mµ cã ch÷ sè 1 ®øng ë hµng ®¬n vÞ: + NÕu ch÷ sè hµng chôc lµ 0 hoÆc 1th× ch÷ sè 1 ë hµng ®¬n vÞ ®­îc ®äc lµ “Mét”. VÝ dô:4801: §äc lµ Bốn ngh×n tám tr¨m linh mét . 1311: §äc lµ Mét ngh×n ba tr¨m m­êi mét + NÕu ch÷ sè hµng chôc lín h¬n 1 th× ch÷ sè 1 ë hµng ®¬n vÞ ®äc lµ “ Mèt ”. VÝ dô : 8721: §äc lµ T¸m ngh×n b¶y tr¨m hai m­¬i mèt. - Tr­êng hîp 2: Ch÷ sè 5 trong sè cã 4 ch÷ sè. + Ch÷ sè 5 ®øng ë hµng ®¬n vÞ: NÕu ch÷ sè ë hµng chôc lµ 0 th× ®äc ch÷ sè 5 ë hµng ®¬n vÞ lµ “ N¨m” VÝ dô: 2005: §äc lµ Hai ngh×n kh«ng tr¨m linh n¨m. NÕu ch÷ sè hµng chôc kh¸c 0 th× ch÷ sè 5 ë hµng ®¬n vÞ ®äc lµ “ L¨m” VÝ dô:2415 :§äc lµ Hai ngh×n bèn tr¨m m­êi l¨m. + Ch÷ sè 5 ®øng ë hµng ngh×n, tr¨m, chôc khi ®äc ta ®äc lµ “ N¨m” VÝ dô: 5555 §äc lµ N¨m ngh×n n¨m tr¨m n¨m m­¬i l¨m. *Trong khi d¹y häc sinh viÕt sè cã 4 ch÷ sè t«i l­u ý cho häc sinh c¸ch viÕt sè cã 4 ch÷ sè ë mét sè tr­êng hîp sau : + Tr­êng hîp 1: Dùa vµo c¸ch ®äc sè ®Ó viÕt sè: H­íng dÉn häc sinh viÕt tõ tr¸i sang ph¶i viÕt b¾t ®Çu tõ ch÷ sè hµng cao nhÊt ®Õn hµng thÊp nhÊt. VÝ dô: N¨m ngh×n chÝn tr¨m bèn m­¬i b¶y. ViÕt lµ 5947 + Tr­êng hîp 2: Dùa vµo cÊu t¹o sè ®Ó viÕt sè: Tr­êng hîp nµy khã nªn häc sinh th­êng lóng tóng. V× vËy t«i l­u ý häc sinh ®äc kü ®Çu bµi vµ chØ ra ®­îc c¸c hµng t­¬ng øng víi tõng ch÷ sè. VÝ dô: ViÕt sè gåm : T¸m ngh×n, n¨m tr¨m, n¨m chôc. T¸m ngh×n: Ch÷ sè 8 ë hµng ngh×n N¨m tr¨m: Ch÷ sè 5 ë hµng tr¨m N¨m chôc: Ch÷ sè 5 ë hµng chôc Hµng ®¬n vÞ kh«ng cã th× ghi ch÷ sè 0. 11
12. ViÕt sè gåm : T¸m ngh×n, n¨m tr¨m, n¨m chôc: ViÕt lµ: 8550. *Trong khi d¹y häc sinh viÕt sè cã 4 ch÷ sè t«i cßn l­u ý cho häc sinh mét sè bµi tËp vÒ viêt mét nhãm c¸c sè liªn tiÕp nhau. D¹ng bµi tËp nµy cÇn cho häc sinh nhËn xÐt ®Ó t×m ra quy luËt cña d·y sè VÝ dô: Bµi 3 (trang 95) ViÕt sè thÝch hîp vµo chç chÊm : a, 3000 ; 4000 ; 5000 ; ........; ........; ......... b, 9000; 9100 ;9200 ; ..........; .........; ........ c, 4420 ; 4430 ; 4440 ;..........;..........;......... H­íng dÉn häc sinh t×m ra quy luËt cña d·y sè: D·y sè phÇn a lµ d·y sè trßn ngh×n. Các số liền trước hoặc liền sau mỗi số hơn kém nhau 1000 đơn vị. Sè viÕt tiÕp vµo d·y sè nµy lµ 6000; 7000; 8000 D·y sè phÇn b lµ d·y sè trßn tr¨m.Các số liền trước hoặc liền sau mỗi số hơn kém nhau 100 đơn vị. Sè viÕt tiÕp vµo d·y sè nµy lµ 9300;9400 ;9500. D·y sè phÇn c lµ d·y sè trßn chôc. Các số liền trước hoặc liền sau mỗi số hơn kém nhau 10 đơn vị. Sè viÕt tiÕp vµo d·y sè nµy lµ 4450 ; 4460; 4470 4- Hiệu qu¶ của sáng kiến kinh nghiÖm: Qua kết quả chứng minh trên. tôi thấy “ Rèn kỹ năng ®äc, viÕt sè cã bèn ch÷ sè ë líp 3” trong bài này đã góp phần làm cho hiệu quả của giờ dạy Toán đạt chất lượng cao hơn. Số học sinh yếu môn toán giảm dần và không còn học sinh học yếu toán. Cuối năm lên lớp 100% tham gia vào công cuộc xóa mù chữ của xã hội. Đây chính là các kĩ năng tiền đề để các em học sinh lớp Ba học tốt cách ®äc, viÕt sè cã bèn ch÷ sè ë líp 3 và ở các lớp cao hơn. - HS có khả năng thích ứng nhanh không những trong môn toán mà còn ở các môn học khác. - Tạo cho HS có thói quen làm việc chính xác, có kiểm tra khi hoàn thành. - Tạo tiền đề cho học sinh học tốt hơn ở các môn học khác. - Thông qua môn toán học sinh có thói quen mạnh dạn, tự tin trong công việc cũng như giao tiếp trong cuộc sống hàng ngày. 12
13. * Sáng kiến kinh nghiệm này đã được áp dụng thành công ở lớp, ở trường tôi trong năm học trước và đạt được kết quả rất khả quan. Nó trực tiếp liên quan đến kết quả chung của môn Toán lớp Ba như sau: Sau ®©y lµ sè liÖu kh¶o s¸t cô thÓ : HS biÕt ®äc, viÕt sè cã bèn ch÷ sè. Tæng STT Líp Tû lÖ HS®äc, viÕt sè cã Tû lÖ HS ®äc ®óng, viÕt sè HS bèn ch÷ sè ch­a ®óng. ®óng sè cã bèn ch÷ sè. Sè l­îng % Sè l­îng % 1 3A 47 0 0 47 100 2 3B 48 1 2,1 47 97,9 3 3C 47 0 0 47 100 4 3D 44 0 0 44 100 5 3E 45 0 0 45 100 13
14. PHẦN III. KẾT LUẬN D¹y to¸n ë TiÓu häc nãi chung, ë líp 3 nãi riªng lµ c¶ mét qu¸ tr×nh kiªn tr×, ®Çy sù s¸ng t¹o, nhÊt lµ ®èi víi d¹ng to¸n ®äc, viÕt sè cã bèn ch÷ sè, cho nªn khi h­íng dÉn häc sinh làm to¸n nãi chung, làm d¹ng to¸n ®äc, viÕt sè cã bèn ch÷ sè nãi riªng chóng ta cÇn ph¶i: 1/ T¹o niÒm høng thó, sù say mª học to¸n, bëi c¸c em cã thÝch häc to¸n th× c¸c em míi cã sù suy nghÜ, t×m tßi c¸c ph­¬ng ph¸p gi¶i bµi to¸n mét c¸ch thÝch hîp. 2/ H­íng dÉn häc sinh n¾m ®Çy ®ñ c¸c kÜ n¨ng cÇn thiÕt khi học tto¸n b»ng ph­¬ng ph¸p phï hîp, nhÑ nhµng, kh«ng gß bã. 3/ KÝch thÝch t­ duy s¸ng t¹o, kh¶ n¨ng ph©n tÝch, tæng hîp trong khi t×m tßi, ph¸t hiÖn ®­êng lèi trong gi¶i to¸n. 4/ Th­êng xuyªn thay ®æi h×nh thøc d¹y häc ë mçi bµi ®Ó tr¸nh sù nhµm ch¸n. 5/ TËp cho häc sinh cã kÜ n¨ng tù ph©n tÝch bµi to¸n, tù kiÓm tra ®¸nh gi¸ kÕt qu¶ cña bµi to¸n, tËp ®Æt c¸c c©u hái gîi më cho c¸c b­íc gi¶i trong bµi to¸n. 6/ Ph¶i coi viÖc học tto¸n lµ c¶ mét qu¸ tr×nh, kh«ng nãng véi mµ ph¶i kiªn tr× t×m vµ ph¸t hiÖn ra “ chç hæng” sau mçi lÇn h­íng dÉn ®Ó kh¾c phôc, rÌn luyÖn. 7/ Nªn ®éng viªn, khuyÕn khÝch c¸c em cã ®­a ra ph­¬ng ph¸p hîp lÝ, tr¸nh ®­a ra t×nh huèng phñ ®Þnh ngay. 8/ GÇn gòi, ®éng viªn nh÷ng em häc yÕu m«n To¸n ®Ó c¸c em cã tiÕn bé, gióp ®ì nhÑ nhµng khi cÇn thiÕt. §Ó rÌn kü n¨ng ®äc, viÕt sè cã bèn ch÷ sè cho häc sinh, gi¸o viªn cÇn rÌn cho häc sinh nh÷ng kü n¨ng sau : - NhËn biÕt c¸c sè cã bèn ch÷ sè. - BiÕt ®äc, viÕt c¸c sè cã bèn ch÷ sè vµ nhËn ra gi¸ trÞ cña c¸c ch÷ sè theo vÞ trÝ cña mçi ch÷ sè ë tõng hµng. - BiÕt mèi quan hÖ gi÷a ®¬n vÞ cña hai hµng liÒn kÒ nhau. - BiÕt x¸c ®Þnh sè lín nhÊt, sè bÐ nhÊt trong mét nhãm cã kh«ng qu¸ bèn sè cho tr­íc. - BiÕt s¾p xÕp c¸c sè cã bèn ch÷ sè theo thø tù tõ bÐ ®Õn lín hoÆc ng­îc l¹i. CÇn rÌn cho häc sinh biÕt vËn dông linh ho¹t s¸ng t¹o c¸c kiÕn thøc ®· häc ®Ó ®äc, viÕt sè cã bèn ch÷ sè ®¹t hiÖu qu¶ cao. 14
15. Qua những lần đi tìm hiểu thực tế hoàn cảnh gia đình HS và đặc biệt là những giờ lên lớp giảng dạy. Bản thân tôi đã rút ra cho mình những bài học bổ ích. Dạy học vừa mang tính khoa học , vừa mang tính nghệ thuật. Muốn dạy học có hiệu quả, đáp ứng được yêu cầu đào tạo hiện nay của Đảng và Nhà nước. Đòi hỏi người GV phải nỗ lực ,sáng tạo, không ngừng cải tiến phương pháp để nâng cao hiệu quả giảng dạy.Thực hiện tốt chủ đề năm học: “Môi trường thân thiện ; Học sinh tích cực”. Trªn ®©y lµ mét sè biÖn ph¸p rÌn kü n¨ng ®äc, viÕt sè cã bèn ch÷ sè ®· ®­îc t«i ¸p dông vµo thùc tÕ gi¶ng d¹y vµ ®· cã hiÖu qu¶. T«i rÊt mong ®­îc sù gãp ý cña ®ång nghiÖp. Kiến nghị đề xuất: a.Đối với phòng Giáo dục và Đào tạo: - Cung cấp kịp thời việc đổi mới phương pháp hoạt động. - Nên duy trì thường xuyên tổ chức hội thảo, chuyên đề về công tác dạy học. b.Đối với nhà trường: - Quán triệt hơn nữa tinh thần học tập của học sinh. - Có thêm nhiều sách tham khảo. c.Đối với gia đình: - Gia đình phải chú trọng quan tâm đến việc học hành của con cái nhiều hơn. - Gia đình cần dành nhiều thời gian giám sát việc học ở nhà củacon em. - Cần mua sắm sách vở, đồ dùng học tập cho học sinh đầy đủ. Vì điều kiện, thời gian và khả năng có hạn, chắc chắn sáng kiến có phần chưa thoả đáng, bản thân tôi mong có sự góp ý bổ sung của quý cấp lãnh đạo và các bạn đồng nghiệp. T«i xin ch©n thµnh c¶m ¬n ! Việt Trì, ngày 10 tháng 4 năm 2014 Người viết Nguyễn Thị Hòa 15
16. NHẬN XÉT ĐÁNH GIÁ CỦA HỘI ĐỒNG CHẤM SÁNG KIẾN – KINH NGHIỆM CẤP TRƯỜNG ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... NHẬN XÉT ĐÁNH GIÁ CỦA HỘI ĐỒNG CHẤM SÁNG KIẾN – KINH NGHIỆM CẤP THÀNH PHỐ ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... 16