Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp giáo dục trẻ tăng động, giảm chú ý sớm hòa nhập vào lớp mẫu giáo 3-4 tuổi

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp giáo dục trẻ tăng động, giảm chú ý sớm hòa nhập vào lớp mẫu giáo 3-4 tuổi

1. PHẦN I. MỞ ĐẦU Lý do chọn biện pháp Như lời Bác Hồ của chúng ta đã nói: “Hiền dữ phải đâu là tính sẵn Phần nhiều do giáo dục mà nên” Giáo dục trẻ em là mắt xích đầu tiên của nền giáo dục quốc dân, là nền móng vững chắc tự tin cho trẻ bước vào đời. Ở đây trường mầm non là cơ sở giáo dục đầu tiên được coi là nơi để trẻ được chăm sóc giáo dục, giúp trẻ phát triển toàn diện. Như chúng ta đã biết mỗi đứa trẻ là một cá thể. Những nét cá tính của trẻ bắt đầu hình thành từ khi còn rất nhỏ dưới sự ảnh hưởng trực tiếp của môi trường gia đình. Khi đến tuổi Mẫu giáo thông thường các bé thể hiện tính cách, tình cảm của mình một cách khác nhau. Thực tế cho thấy trong một điều kiện sống như nhau nhưng có những bé rất ngoan và có những bé rất bướng bỉnh mặc dù các cháu có thể được yêu thương, quan tâm, chăm sóc giống nhau. Cuộc sống hiện đại phát triển cũng góp phần giúp trẻ có sự thông minh, hoạt bát hơn rất nhiều so với trẻ mầm non của những năm về trước. Tuy nhiên, cuộc sống hiện đại phát triển cũng lại có mặt trái của nó: Cha mẹ bận rộn với công việc, thuê người giúp việc trông con để làm kinh tế, mong kiếm được thật nhiều tiền lo cho con cái có cuộc sống đầy đủ mà quên mất sự gần gũi yêu thương, chuyện trò tâm sự cùng con cái. Từ đó tình cảm dần dần xa rời, thậm chí ít quan tâm đến con gây nên những căn bệnh như tự kỷ, trầm cảm và cả chứng tăng động, giảm chú ý. Điều đáng nói ở đây là những căn bệnh đó ngày càng gia tăng về số lượng, thậm chí đáng báo động, nhất là ở trẻ lứa tuổi mầm non hiện nay. Bản thân tôi là một giáo viên mầm non có lòng say mê, nhiệt huyết với nghề, lại là người trực tiếp phụ trách lớp học có trẻ bị chứng tăng động, giảm chú ý. Với mong muốn trẻ tăng động giảm chú ý học tại lớp cũng được quan tâm và chăm sóc giáo dục như các cháu bình thường để phát triển nhân cách toàn diện, tôi đã luôn băn khoăn, trăn trở, để tìm ra các biện pháp thực hiện hiệu quả, giúp trẻ của tôi thoát khỏi chứng bệnh đó, trở thành một đứa trẻ vô tư, hồn nhiên như bao đứa trẻ khác. Đó cũng chính là lý do tôi chọn đề tài “Một số biện pháp giáo dục trẻ tăng động, giảm chú ý sớm hòa nhập vào lớp mẫu giáo 3-4 tuổi”. PHẦN II. NỘI DUNG I.Đánh giá thực trạng Trong năm học 2023-2024 tôi được ban giám hiệu nhà trường phân công dạy lớp 3-4 tuổi A trung tâm với số lượng là 18 cháu (Trong đó 11 nữ 7 nam) 01 cháu tăng động, giảm chú ý từ những lý do trên và thực tế trên lớp có thuận lợi khó khăn sau 1. Thuận lợi
2. 2 - Được ban lãnh đạo nhà trường trang bị về cơ sở vật chất, đồ dùng phục vụ cho trẻ đầy đủ - Được sự quan tâm ủng hộ nhiệt tình của các bậc phụ huynh - Trẻ mạnh dạn tự tin tích cực tham gia vào các hoạt động - Giáo viên nắm được khả năng nhu cầu tâm sinh lý của mọi đứa trẻ 2. Khó khăn - Lớp học một số cháu chưa qua nhà trẻ, một cháu mỗi tính nết khác nhau, thể lực cũng khác nhau, mặc dù là lớp 3-4 tuổi nhưng có cháu sinh các tháng cuối năm nên còn dại so với lứa tuổi. Đặc biệt có 01 cháu ở tình trạng tăng động, giảm chú ý. - Trong thời gian đầu, phụ huynh có trẻ mắc bệnh không chấp nhận sự thật về căn bệnh của con mình, không phối hợp với cô giáo để tìm ra những phương pháp giáo dục tốt nhất cho trẻ. - Phụ huynh của trẻ chiều chuộng quan tâm không đúng mức. - Bản thân tôi là lần đầu tiên dạy lớp có một trẻ mắc bệnh tăng động, giảm chú ý. Chưa có nhiều kinh nghiệm về giáo dục trẻ tăng động giảm chú ý được học hòa nhập trong môi trường giáo dục bình thường. 3. Kết quả khảo sát Để thực hiện biện pháp này tôi tiến hành khảo sát như sau: Nội dung khảo sát Đầu năm học - Khi đến lớp - Nhút nhát, sợ sệt không thích đến lớp - Không ngồi yên trên, chạy nhảy tự do - Chưa biết cách cầm bút, mở sách, hay xé - Khi tham gia hoạt động sách - Chơi một mình, chơi tự do, vứt đồ chơi lung tung - Ngôn ngữ giao tiếp - Ít nói, im lặng, không nói được câu trọn vẹn. - Chưa tự đi vệ sinh cá nhân (cô phải giúp đỡ) - Kỹ năng tự phục vụ - Không tự xúc cơm ăn. - Không tự cầm sữa uống. II. Các biện pháp thực hiện 1. Nắm bắt tâm sinh lý của trẻ Là một giáo viên trực tiếp phụ trách lớp có trẻ cá biệt ngay từ đầu năm học khi phát hiện cháu có những hành vi khác thường so với trẻ cùng lớp.
3. 3 Tôi đã trao đổi với phụ huynh gia đình trẻ hỏi xem ở gia đình cháu có những biểu hiện như thế không? Có nghe lời ông bà, bố mẹ người lớn không và được phụ huynh chia sẻ rằng cháu ở nhà rất nghịch, chưa biết làm theo yêu cầu của bố mẹ, ngoài ra tôi thường xuyên quan sát trẻ. Qua tìm hiểu tôi đã thấy cháu có những biểu hiện sau: - Cháu thường không ngồi yên, chạy xoay tròn - Thường rời bỏ chỗ ngồi, chạy nhảy tự do khắp lớp - Thường chạy nhảy hoặc leo trèo quá Bên cạnh những biểu hiện của trẻ, qua tìm hiểu tâm lý của trẻ tôi thấy cháu có những sở thích sau - Cháu thích hát tiếng anh - Thích hát những bài hát người lớn - Thích sự quan tâm, âu yếm của cô - Trẻ thích leo trèo, thích chơi một mình. 2 Giáo dục trẻ thông qua các hoạt động trong ngày Với trẻ cá biệt thì việc cháu tập trung vào các hoạt động là rất khó vì sự tập trung chú ý của cháu chưa có, nghịch ngợm, ương bướng và có thể chạy ra ngoài bất cứ lúc nào. Nên trong tất cả các hoạt động phải thường xuyên quan tâm gần gũi, thường xuyên nhắc nhở động viên kịp thời, giáo dục trẻ bằng tình yêu thương, không trách phạt, xúc phạm trẻ thông qua các hoạt động trong ngày cụ thể như sau: Thông qua các hoạt động học, tôi thường quan tâm để mắt đến cháu dành thời gian nói cho trẻ hiểu bằng hành động nhẹ nhàng, khích lệ trẻ bằng những phần thưởng nho nhỏ. Tôi thường xuyên gọi cháu hát, trả lời câu hỏi của cô, hoặc dạy trẻ chơi trò chơi, nếu trẻ không làm được hoặc làm sai thì khuyến khích trẻ khác giúp đỡ bạn, tạo cho cháu có cảm giác hòa đồng. Ví dụ: Qua giờ hoạt động tạo hình các buổi học trước trẻ không thể ngồi lâu quá 5 phút, nhưng thời gian sau trẻ có thể ngồi được lâu hơn, lúc này tôi khuyến khích, động viên trẻ bằng một tràng pháo tay của các bạn trong lớp, chắc chắn rằng trẻ sẽ rất thích thú. Hoặc trong giờ hoạt động âm nhạc, các giờ học trước cháu không hát rõ lời, chưa thuộc bài hát nhưng dần dần các buổi sau cháu đã hát thuộc rõ lời đúng giai điệu bài hát. Thông qua hoạt động góc: Tôi cùng chơi với cháu dần dần cháu chơi cùng với các bạn để cháu dễ hòa đồng giao lưu hợp tác cùng bạn. Đồng thời giáo dục các trẻ khác có tinh thần thân ái, gần gũi với bạn, thường xuyên rũ bạn ra chơi cùng Thông qua hoạt động ngoài trời: Khi ra ngoài trời cháu hay chạy nhảy, leo trèo lên những đồ chơi rất cao, chạy một mình không định hướng. Chính
4. 4 vì thể khi tổ chức hoạt động này tôi cùng giáo viên trên lớp thường xuyên để mắt đến cháu, dẫn trẻ đi không để trẻ đi tự do, nhẹ nhàng đến gần gủi hướng dẫn, giảng giải và mặt đối mặt, khi mắt trẻ phải tập trung vào cô thì việc giáo dục trẻ của cô mới có hiệu quả. Thông qua giờ ngủ trưa: Suốt 2 tháng đầu năm đi học, cháu không chịu ngủ trưa theo nề nếp giờ giấc như các bạn khác, có những hôm cháu không ngủ trưa, chạy nhảy quanh lớp, thậm chí chạy suốt cả hành lang. Tôi gần gủi, âu yếm, thường nằm bên cháu, hỏi han, trò chuyện bổ sung thêm những vốn từ mà trẻ chưa hiểu được do tiếp thu chậm, hát cho trẻ nghe các bài hát trẻ thích. Qua biện pháp này tôi thấy trẻ có tiến bộ rõ rệt như trẻ sẽ tập trung hơn vào lời nói của cô, nghe lời cô, biết chơi cùng bạn. 3. Kết hợp với cha mẹ trẻ Đây là biện pháp nhằm xây dựng và phát triển mối quan hệ giữa trẻ với gia đình (đặc biệt là với mẹ), quan hệ giữa trẻ với GV, với bạn bè và môi trường xung quanh để thiết lập mối quan hệ tương tác xã hội. Đó là một việc làm cần thiết và quan trọng nhất. Tôi tận dụng các buổi đón, trả trẻ để trao đổi với phụ huynh về tình hình của cháu trong ngày. Tôi trao đổi riêng thông báo những nội dung học của cháu hàng tuần, hàng tháng yêu cầu phụ huynh cần phối hợp, rèn luyện thêm tại nhà. Để có kết quả tốt hơn tôi trao đổi với phụ huynh về tầm quan trọng khi hình thành một số kĩ năng cho trẻ tự phục vụ như: Rửa mặt, rửa tay, tự rót nước, tự xúc cơm ăn, .... nhằm xây dựng cho cháu tính tự lập, tự phục vụ bản thân. Trao đổi trực tiếp với phụ huynh, trao đổi qua nhóm zalo, Messenger, facebook. Liên lạc thường xuyên với gia đình trẻ để tìm hiểu cách sinh hoạt của trẻ ở gia đình, thông tin cho cha mẹ trẻ biết về tình hình của trẻ ở lớp. Đồng thời tìm hiểu về những kĩ năng mà trẻ đã tự thực hiện được ở nhà để tìm ra các biện pháp tác động giáo dục các kĩ phù hợp với trẻ. PHẦN III. HIỆU QUẢ CỦA VIỆC ÁP DỤNG BIỆN PHÁP 1. Đối với trẻ Trong quá trình thực hiện các biện pháp giáo dục trẻ tăng động giảm chú ý như trên, cộng thêm sự nỗ lực của cháu Tiến Phát đã cho tôi những kết quả tuy không nhiều nhưng rất đáng khích lệ. Cháu rất thích đến lớp với cô, với bạn bè, dù tiếp thu chậm nhưng cháu không sợ học. Mỗi sáng đến lớp cháu cười rất tươi, biết chào cô rõ ràng khi đến, khi về. Cháu đã hòa đồng với các bạn, mạnh dạn tham gia các trò chơi tập thể, ít cáu giận hơn thời gian khi mới vào năm học (trước đó cháu chỉ chơi
5. 5 một mình một góc). Kết quả học tập của cháu cũng có nhiều chuyển biến đáng mừng. Cụ thể như sau: Thái độ, hành vi Đầu năm học Sau 3 tháng thực hiện Khi đến lớp - Nhút nhát, sợ sệt - Trẻ mạnh dạn, tự tin hơn thích không thích đến lớp đến lớp Khi tham gia - Không ngồi yên trên, - Biết ngồi vào bàn ngay ngắn hoạt động chạy nhảy tự do - Chưa biết cách cầm - Biết cầm bút tô màu, không bút, mở sách, hay xé vẽ bậy, không xé sách, biết hát sách rõ lời - Chơi chung với các bạn, đã có sự - Chơi một mình, chơi hòa đồng khi chơi theo nhóm, tự do, vứt đồ chơi lung không vứt đồ chơi lung tung tung Ngôn ngữ giao - Ít nói, im lặng, không Trẻ nói nhiều hơn, nói được tiếp nói được câu trọn vẹn. một số câu đơn giản Kỹ năng tự phục - Chưa tự đi vệ sinh cá - Tự đi vệ sinh một mình vụ nhân (cô phải giúp đỡ) - Không tự xúc cơm ăn. - Biết cầm thìa tự xúc cơm ăn - Không tự cầm sữa - Biết cầm sữa uống. uống. 2. Đối với giáo viên Sau một thời gian thực hiện áp dụng biện pháp vào quá trình giảng dạy. Tôi nhận thấy rằng, dạy trẻ cá biệt cho trẻ mẫu giáo luôn đồng hành cùng với con đường phát triển nhân cách của trẻ. Dạy trẻ cá biệt rất dễ lồng ghép vào tất cả các hoạt động trong ngày để giáo dục trẻ nhưng đòi hỏi giáo viên phải khéo léo, nhẹ nhàng. Từ khi tôi áp dụng thành công các biện pháp trên bản thân tôi cảm thấy tự tin hơn, để tiếp tục dạy cháu trong những tháng tiếp theo. Tôi không còn cảm thấy khó khăn nữa mà ngược lại, tôi thấy thương cháu hơn. Bản thân lại càng thấy yêu nghề và gắn bó với trẻ nhiều hơn. Từ đó, tôi đã rút ra kinh nghiệm cho bản thân 3. Đối với phụ huynh Qua quá trình phối kết hợp nhận thức của phụ huynh được tăng lên rõ rệt, họ hiểu hơn, quan tâm hơn đến việc học của con cái, phụ huynh rất nhiệt tình trong việc giúp, phụ huynh rất vui mừng khi thấy sự tiến bộ của con tăng lên hàng ngày
6. 6 PHẦN IV: KẾT LUẬN 1. Ý nghĩa của biện pháp Qua thời gian 3 tháng từ khi áp dụng biện pháp “Một số biện pháp giáo dục trẻ tăng động, giảm chú ý sớm hòa nhập vào lớp mẫu giáo 3-4 tuổi”. Bản thân tôi đã có thêm kinh nghiệm và kĩ năng giáo dục trẻ tăng động học hòa nhập.Thường xuyên trau dồi kiến thức chuyên môn, tu dưỡng đạo đức để không phụ lòng tin yêu của phụ huynh đối với mình. Tuyên truyền, trao đổi và phối kết hợp với phụ huynh học sinh là biện pháp không thể thiếu trong công tác giáo dục và chăm sóc trẻ. Có tinh thần tự bồi dưỡng nâng cao nghiệp vụ trong việc tổ chức hoạt động giáo dục trẻ tự kỷ học hòa nhập tốt trong môi trường giáo dục bình thường. Đặc biệt là được phụ huynh tin tưởng và hiểu ra vấn đề giáo dục trẻ tăng động giảm chú ý tại trường mầm non ngày càng tiến bộ hơn. Tôi mong muốn rằng biện pháp của tôi được nhân rộng hơn trong toàn trường và các trường trong địa bàn huyện đặc biệt các lớp có trẻ mắc bệnh tăng động, giảm chú ý này. 1. Kiến nghị, đề xuất Tôi xin có một số đề xuất như sau: Nhà trường cũng như Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Cam Lộ quan tâm, tạo điều kiện cho GV mở lớp tập huấn bồi dưỡng chuyên môn về nội dung dạy trẻ tăng động giảm chú ý. Trên đây là một số kinh nghiệm của bản thân tôi đã rút ra được trong quá trình áp dụng biện pháp “Một số biện pháp giáo dục trẻ tăng động, giảm chú ý sớm hòa nhập vào lớp mẫu giáo 3-4 tuổi” trong trường mầm non. Trong quá trình thực hiện đề tài không tránh khỏi những thiếu sót, tôi rất mong nhận được sự góp ý của ban giám khảo để đề tài của tôi được hoàn chỉnh hơn. Xin chân thành cảm ơn! Cam Chính, ngày 06 tháng 12 năm 2023 Giáo viên Lê Thị Kim Yến