Tài liệu Tập huấn giáo viên về Phương pháp dạy học tích cực ở cấp Tiểu học

Nội dung tài liệu: Tài liệu Tập huấn giáo viên về Phương pháp dạy học tích cực ở cấp Tiểu học

1. Tập huấn giáo viên về Phương pháp dạy học tích cực ở cấp tiểu học Việt Trì, ngày 19 tháng 1 năm 2018
2. Bối cảnh GD hiện nay và vấn đề sử dụng những PP DHTC → Mục tiêu chung của DHTC : tích cực hóa hoạt động học của HS → DHTC là điều kiện quan trọng để thực hiện mục tiêu GD Phát triển năng lực của HS → DHTC vừa đáp ứng thực hiện tốt mục tiêu GD theo chương trình và SGK hiện tại, vừa đáp ứng hướng tới thực hiện mục tiêu GD của chương trình và SGK mới theo Nghị quyết 29
3. Quan niệm về DHTC → DHTC là một quan điểm, một xu thế đổi mới GD của toàn cầu từ cuối thế kỷ XX → DHTC được hiểu như là một tổ hợp các PPDH nhằm tích cực hóa hoạt động học tập của HS. Bản chất của PP DHTC là tác động để HS học bằng hoạt động và chủ động trong học tập. → DHTC được hiểu là những kỹ thuật DH (phương pháp dạy học cụ thể) trong các tình huống GD nhằm thực hiện và điều khiển quá trình giáo dục
4. Những đặc điểm của DHTC 1. Dạy và học thông qua tổ chức các hoạt động học tập của học sinh (so sánh với DH truyền thống) 2. Dạy và học chú trọng rèn luyện phương pháp tự học (so sánh với DH truyền thống) 3. Tăng cường học tập cá thể, phối hợp với học tập hợp tác (so sánh với DH truyền thống) 4. Kết hợp đánh giá của GV với tự đánh giá của HS (so sánh với DH truyền thống)
5. Những đặc điểm của DHTC DH truyền thống DHTC 1. Học là quá trình tiếp thu, lĩnh 1. Học là quá trình kiến tạo, HS tự tìm tòi, hội KT, KN, KX khám phá để hình thành NL, PC dưới sự hướng dẫn của GV 2. Bản chất của việc DH là 2. Bản chất của DH là tổ chức HĐ nhận thức truyền thụ tri thức và HĐ sáng tạo 3. Mục tiêu của DH là cung cấp 3. Mục tiêu của DH là phát triển NL, PC cho KT, KN, KX HS, hướng tới đáp ứng nhu cầu trong cuộc sống của HS ở hiện tại và tương lai 4. Nội dung học có trong SGK 4. Nội dung học có trong SGK , trong những và những tài liệu GV cung cấp nguồn khác nhau do HS tự tìm tòi gắn với cuộc sống của HS (sách, mạng ), gắn với bối cảnh sống của HS, những điều HS quan tâm 5. PPDH chủ yếu là diễn giảng, 5. PPDH chủ yếu là điều tra, khám phá, giải truyền thụ. Môi trường học chủ quyết vấn đề, học bằng tương tác. Môi trường yếu là không gian lớp học học đa dạng : lớp học, hiện trường, đời sống ngoài lớp 6. GV giữ quyền ĐG KQ GD 6. GV và HS cùng tham gia ĐG KQ GD
6. Một số PP / kỹ thuật DHTC 1- Kỹ thuật đặt câu hỏi → Là việc GV đặt câu hỏi để HS trả lời hoặc để HS đặt câu hỏi cho GV để nhận thức KT, KN, KX và phát triển NL, PC → Dùng trong hầu hết các môn học và nhiều loại bài học (lý thuyết, thực hành) → Dùng trong tất cả các pha của quá trình học (trải nghiệm để Khởi động, Khám phá, Luyện tập, Vận dụng, Mở rộng)
7. Một số PP / kỹ thuật DHTC Nguyên tắc đặt câu hỏi : 7 nguyên tắc 1. CH phải hỏi về nội dung cốt lõi của bài học 2. CH sử dụng từ nghi vấn chính xác 3. CH phù hợp với trình độ tư duy của lứa tuổi HS Clip 2 – Toán : CH kiểm tra các bước làm phép nhân một số với số có 5 chữ số
8. Một số PP / kỹ thuật DHTC 4. CH phải kích thích HS suy nghĩ (không nên chỉ nhắc lại thuần túy) 5. Đặt CH đúng lúc và đúng chỗ (đúng lúc HS đang suy nghĩ, đúng chỗ có vấn đề trong bài học) 6. Mỗi CH chỉ hỏi 1 vấn đề 7. Dùng từng CH một, không dùng nhiều CH để hỏi cùng lúc Clip 3 – Đặt câu hỏi đọc hiểu lớp 1 (CGD)
9. Một số PP / kỹ thuật DHTC 2. PP chia nhóm và tổ chức hoạt động nhóm Clip 4 hoạt động nhóm (phản VD) Toán → Là việc HS được học hợp tác theo nhóm để thực hiện những nhiệm vụ cụ thể được giao → Nhóm được chia thành nhiều loại tùy thuộc vào mục đích của nhiệm vụ học tập.
10. Một số PP / kỹ thuật DHTC 2. PP chia nhóm và tổ chức hoạt động nhóm Clip 4 hoạt động nhóm (phản VD) Toán -Nhóm ngẫu nhiên (gồm những HS ngồi gần nhau, hoặc HS ở vị trí đầu bàn bên phải, ở vị trí đầu bàn bên trái ) - Nhóm có chủ định: HS cùng trình độ, HS có đủ các trình độ (nhóm hỗn hợp), HS có cùng sở thích Clip 5 - Môn Tiếng Việt 4 về câu cảm Clip 6 :- Hoạt động nhóm của môn địa lý
11. Một số PP / kỹ thuật DHTC Tổ chức hoạt động nhóm
12. Một số PP / kỹ thuật DHTC Tổ chức hoạt động nhóm → Bước 1 : Làm việc chung cả lớp - GV chia nhóm - GV giao nhiệm vụ - GV hướng dẫn cách làm việc nhóm → Bước 2 : HS làm việc theo nhóm → Bước 3 : Đại diện nhóm báo cáo kết quả
13. Một số PP / kỹ thuật DHTC Hướng dẫn cách làm việc trong nhóm bằng một số Kỹ thuật DHTC → Kỹ thuật đặt câu hỏi (GV hỏi, HS hỏi) → Kỹ thuật Chúng em biết 3 → Kỹ thuật đóng vai → Kỹ thuật trình bày 1 phút Clip 7 – Khoa học : Bài sự lan truyền của âm thanh (dùng các kỹ thuật : chúng em biết 3, trình bày 1 phút)
14. Một số PP / kỹ thuật DHTC 3. Kỹ thuật KWL – KWLH → K : kiến thức / hiểu biết HS đã có; → W : những điều HS muốn biết; → L : những điều HS tự giải đáp / trả lời ; → H : cách thức để HS tìm tòi nghiên cứu mở rộng thêm về chủ đề học) Lúc mới xuất hiện, Kỹ thuật này dùng để dạy đọc hiểu. Hiện nay được dùng trong nhiều môn học
15. Một số PP / kỹ thuật DHTC Biểu đồ KWL phục vụ cho các mục đích tự học sau : 1. Tìm hiểu kiến thức có sẵn của học sinh về bài đọc 2. Đặt ra mục tiêu cho hoạt động đọc 3. Giúp học sinh tự giám sát quá trình đọc hiểu của các em 4. Cho phép học sinh đánh giá quá trình đọc hiểu của các em. 5. Tạo cơ hội cho học sinh diễn tả ý tưởng của các em vượt ra ngoài khuôn khổ bài đọc. Kỹ thuật KWL phát triển thành KWLH
16. Một số PP / kỹ thuật DHTC Hướng dẫn HS tự học bài bằng kỹ thuật KWLH K ( Kiến thức/ hiểu W( những điều HS L ( HS tự giải đáp và H( HS tìm tòi, biết của HS) muốn biết) trả lời) nghiên cứu, mở rộng chủ đề) - Ghi các từ, cụm - Ghi những điều Sau khi đọc bài và Ghi những thông từ có liên quan đến HS muốn biết suy nghĩ, HS ghi : tin trong bài em chủ đề. thành câu hỏi - Những câu TL cho muốn tìm hiểu - HS thảo luận GV gợi ý : câu hỏi ghi ởcột W thêm, cách em sẽ tiếp tục tìm hiểu. hoặc giải thích về - Các em muốn - Những điều em GV gợi ý : Em những điều đã ghi biết gì về trong thích trong bài đọc muốn biết thêm GV gợi ý: Các em bài học này? - Thảo luận về biết gì về ? điều gì trong - Em có muốn những câu trả lời biết thêm gì về bài? một điều em ghi ở đã ghi ở cột L Em sẽ làm cách GV gợi ý : Câu trả cột K không? nào để tìm hiểu lời nào đầy đủ, thêm ? câu trả lời nào cần bổ sung gì ?
17. Một số PP / kỹ thuật DHTC Clip 8 VD tĩnh Ví dụ về hướng dẫn HS đọc bài Chú Đất Nung (Tiếng Việt 4 tập Một). GV dùng kỹ thuật này để giao nhiệm vụ cho HS chuản bị bài trước khi học. K ( Kiến thức/ W( những điều HS L ( HS tự giải đáp H( HS tìm tòi, nghiên cứu, hiểu biết của muốn biết) và trả lời) mở rộng chủ đề) HS) - Những đồ - Đồ chơi làm bằng Đồ chơi làm - Tham quan làng nghề chơi nặn bằng đất nặn khi gặp nước bằng đất nặn mà gốm để biết đồ dùng, đồ đất : con chó, có bị hỏng không? gặp nước thì bị chơi bằng đất nặn được con cá, cái nung thế nào. - Làm thế nào để đồ nhão ra và hỏng nồi, búp bê chơi bằng đất chơi - Tìm hiểu trên mạng để được lâu và không - Để đồ chơi biết được có những đồ - Trẻ em ở quê bằng đất chơi ngày xưa chơi giây bẩn? chơi nào làm bằng đất được lâu, bền thì nung? Bây giờ có những đồ chơi nặn - Bây giờ người ta còn phải nung bằng đất làm đồ chơi bằng đất người nào dùng thứ đồ nó bằng lửa chơi đó? có sơn màu nung không? Ở đâu xanh, đỏ, vàng làm những thứ đó? - Xin bố mẹ mua cho một vài đồ chơi bằng đất nung
18. Sầu riêng Sầu riêng là loại trái quý của miền Nam. Hương vị nó hết sức đặc biệt, mùi thơm đậm, bay rất xa, lâu tan trong không khí. Còn hàng chục mét mới tới nơi để sầu riêng, hương đã ngào ngạt xông vào cánh mũi. Sầu riêng thơm mùi thơm của mít chín quyện với hương bưởi, béo cái béo của trứng gà, ngọt cái vị của mật ong già hạn. Hương vị quyến rũ đến kì lạ. Hoa sầu riêng trổ vào cuối năm. Gió đưa hương thơm ngát như hương cau, hương bưởi tỏa khắp khu vườn. Hoa đậu từng chùm, màu trắng ngà. Cánh hoa nhỏ như vảy cá, hao hao giống cánh sen con, lác đác vài nhụy li ti giữa những cánh hoa. Mỗi cuống hoa ra một trái. Nhìn trái sầu riêng lủng lẳng dưới cành trông giống những tổ kiến. Mùa trái rộ vào dạo tháng tư, tháng năm ta. Đứng ngắm cây sầu riêng, tôi cứ nghĩ mãi về dáng cây kì lạ này. Thân nó khẳng khiu, cao vút, cành ngang thẳng đuột, thiếu cái dáng cong, dáng nghiêng, chiều quằn, chiều lượn của cây xoài, cây nhãn. Lá nhỏ xanh vàng, hơi khép lại, tưởng như lá héo. Vậy mà khi trái chín, hương tỏa ngạt ngào, vị ngọt đến đam mê.
19. Một số PP / kỹ thuật DHTC 4. Phương pháp đóng vai Clip 9 - Mỹ thuật làm con rối và đóng vai diễn của từng con rối → Là việc tổ chức cho học sinh thực hành một số cách ứng xử nào đó trong một tình huống giả định.
20. Một số PP / kỹ thuật DHTC 4. Phương pháp đóng vai Clip 9 - Mỹ thuật làm con rối và đóng vai diễn của từng con rối → Ưu điểm : - HS được rèn luyện thực hành những kỹ năng ứng xử và bày tỏ thái độ trong môi trường an toàn trước khi thực hành trong thực tiễn. - Gây hứng thú và chú ý cho học sinh. - Tạo điều kiện làm nảy sinh khả năng sáng tạo của học sinh. - Khích lệ sự thay đổi thái độ, hành vi của học sinh theo chuẩn mực. - Có thể thấy ngay tác động và hiệu quả của lời nói hoặc việc làm của các vai diễn.