Giáo án Khoa học Lớp 4 - Tuần 24 - Năm học 2021-2022

Nội dung tài liệu: Giáo án Khoa học Lớp 4 - Tuần 24 - Năm học 2021-2022

1. TUẦN 24 KHOA HỌC NHU CẦU NƯỚC CỦA THỰC VẬT I. Yêu cầu cần đạt KT: HS hiểu được nhu cầu về nước của một số loài thực vật... KN: Biết mỗi loài thực vật, mỗi giai đoạn phát triển của thực vật có nhu cầu về nước khác nhau. TĐ: HS học tập nghiêm túc, tích cực, có ý thức trồng và chăm sóc cây - NL giải quyết vấn đề và sáng tạo, NL hợp tác, NL sáng tạo * KNS: - Hợp tác trong nhóm nhỏ - Trình bày sản phẩm thu nhập được và các thông tin về chúng * GD BVMT: Một số đặc điểm chính của môi trường và tài nguyên thiên nhiên II. Đồ dùng dạy học - GV: Tranh ảnh - HS: Giấy khổ to và bút dạ, một số loài cây III. Các hoạt động dạy học Hoạt đông của giáo viên Hoạt đông của của học sinh 1. Khởi động - TBHT điều khiển lớp trả lời, nhận xét + Thực vật cần gì để sống? + Thực vật cần ánh sáng, không khí, nước, chất dinh dưỡng, đất để sống. - Giới thiệu bài, ghi bảng. 2. Bài mới: * Mục tiêu: - HS hiểu được nhu cầu về nước của một số loài thực vật... - Biết mỗi loài thực vật, mỗi giai đoạn phát triển của thực vật có nhu cầu về nước khác nhau. * Cách tiến hành: Cá nhân - Nhóm – Lớp HĐ1: Nhu cầu về nước mỗi loài cây Nhóm 6 – Lớp khác nhau - Kiểm tra việc chuẩn bị tranh, ảnh, - Tổ trưởng báo cáo việc chuẩn bị của cây thật của HS. các bạn. - Tổ chức cho HS hoạt động nhóm 4. - HS hoạt động nhóm theo sự hướng dẫn của GV.
2. - Phát giấy khổ to và bút dạ cho HS. - Yêu cầu: Phân loại tranh, ảnh về - Cùng nhau phân loại cây trong tranh, các loại cây thành 4 nhóm: cây sống ở ảnh và dựa vào những hiểu biết của mình nơi khô hạn, nơi ẩm ướt, cây sống để tìm thêm các loại cây khác. dưới nước, cây sống cả trên cạn và + Nhóm cây sống dưới nước: bèo, rong, dưới nước. rêu, tảo, khoai nước, đước, chàm, cây bụt - GV đi giúp đỡ từng nhóm, hướng mọc, vẹt, sú, rau muống, rau rút, dẫn HS chia giấy làm 3 cột và có tên + Nhóm cây sống ở nơi khô hạn: xương của mỗi nhóm. Nếu HS viết thêm loài rồng, thầu dầu, dứa, hành, tỏi, thuốc cây nào đó mà không sưu tầm được bỏng, lúa nương, thông, phi lao, tranh, ảnh. + Nhóm cây ưa sống nơi ẩm ướt: khoai môn, rau rệu, rau má, thài lài, bóng nước, ráy, rau cỏ bợ, cói, lá lốt, rêu, dương xỉ, + Nhóm cây vừa sống trên cạn, vừa sống dưới nước: rau muống, dừa, cây lưỡi mác, cỏ, - Gọi đại diện HS trình bày yêu cầu - Các nhóm dán phiếu lên bảng. Giới các nhóm khác bổ sung. thiệu với cả lớp loài cây mà nhóm mình - Nhận xét, khen ngợi những HS có sưu tầm được. Các nhóm khác nhận xét, hiểu biết, ham đọc sách để biết được bổ sung. những loài cây lạ. + Em có nhận xét gì về nhu cầu nước + Các loài cây khác nhau thì có nhu cầu của các loài cây? về nước khác nhau, có cây chịu được khô hạn, có cây ưa ẩm, có cây lại vừa sống được trên cạn, vừa sống được ở dưới nước. - Cho HS quan sát tranh minh hoạ + HS quan sát tranh trang 116 SGK. - GV tiểu kết, chuyển hoạt động Hoạt động 2: Nhu cầu về nước ở từng giai đoạn phát triển của mỗi loài cây - Cho HS quan sát tranh minh hoạ - Quan sát tranh, trao đổi và trả lời câu trang 117, SGK và trả lời câu hỏi. hỏi. + Mô tả những gì em nhìn thấy trong + Hình 2: Ruộng lúa vừa mới cấy, trên hình vẽ? thửa ruộng bà con nông dân đang làm cỏ lúa. Bề mặt ruộng lúa chứa nhiều nước.
3. + Hình 3: Lúa đã chín vàng, bà con nông dân đang gặt lúa. Bề mặt ruộng lúa khô. + Cây lúa cần nhiều nước từ lúc mới cấy đến lúc lúa bắt đầu uốn câu, vào hạt. + Vào giai đoạn nào cây lúa cần nhiều nước? + Giai đoạn mới cấy lúa cần nhiều nước để sống và phát triển, giai đoạn làm đòng lúa cần nhiều nước để tạo hạt. + Tại sao ở giai đoạn mới cấy và làm + Cây ngô: Lúc ngô nẩy mầm đến lúc ra đòng, cây lúa lại cần nhiều nước? hoa cần có đủ nước nhưng đến bắt đầu vào hạt thì không cần nước. + Em còn biết những loại cây nào mà + Cây rau cải: rau xà lách; su hào cần ở những giai đoạn phát triển khác phải có nước thường xuyên. nhau sẽ cần những lượng nước khác + Các loại cây ăn quả lúc còn non để cây nhau? sinh trưởng và phát triển tốt cần tưới nước thường xuyên nhưng đến lúc quả chín, cây cần ít nước hơn. + Cây mía từ khi trồng ngọn cũng cần tưới nước thường xuyên, đến khi mía bắt đầu có đốt và lên luống thì không cần tưới nước nữa + Khi thời tiết thay đổi, nhu cầu về + Khi thời tiết thay đổi, nhất là khi trời nước của cây thay đổi như thế nào? nắng, nhiệt độ ngoài trời tăng cao cũng cần phải tưới nhiều nước cho cây. - GV kết luận: - Lắng nghe. HĐ 3: Trò chơi “Về nhà”: Cách tiến hành: - GV chia lớp thành 3 nhóm, mỗi nhóm cử 5 đại diện tham gia. - GV phát cho HS cầm tấm thẻ ghi: bèo, xương rồng, rau rệu, ráy, rau cỏ - HS tham gia chơi bợ, rau muống, dừa, cỏ, bóng nước, thuốc bỏng, dương xỉ, hành, rau rút, đước, chàm, và 3 HS cầm các tấm thẻ ghi: ưa nước, ưa khô hạn, ưa ẩm. - Khi GV hô: “Về nhà, về nhà”, tất cả các HS tham gia chơi mới được lật thẻ lại xem tên mình là cây gì và chạy về đứng sau bạn cầm thẻ ghi nơi mình ưa sống.
4. - GV tổng kết trò chơi, tuyên dương nhóm thắng cuộc 3. HĐ ứng dụng * GDBVMT: Mỗi loài cây, mỗi giai đoạn có nhu cầu về nước khác nhau. Cần tìm hiểu để nắm rõ các nhu cầu đó - Lắng nghe để tạo điều kiện tốt nhất cho cây trồng phát triển, góp phần bảo vệ môi trường sống - Thực hành trồng 2 cây khác nhau, theo 4. HĐ sáng tạo dõi so sánh nhu cầu nước của mỗi cây và theo dõi nhu cầu nước của từng cây ở các thời kì phát triển. ĐIỀU CHỈNH – BỔ SUNG .......................................................................................................................................... ................................................................................................................................ KHOA HỌC NHU CẦU CHẤT KHOÁNG CỦA THỰC VẬT I. Yêu cầu cần đạt KT: Biết mỗi loài thực vật, mỗi giai đoạn phát triển của thực vật có nhu cầu về chất khoáng khác nhau. KN: HS có kĩ năng chăm sóc cây cối, đáp ứng đủ chất khoáng cho cây TĐ: GD cho HS ý thức bảo vệ môi trường, chăm sóc cây xanh - NL làm việc nhóm, NL giải quyết vấn đề và sáng tạo, NL hợp tác * GD BVMT: Một số đặc điểm chính của môi trường và tài nguyên thiên nhiên II. Đồ dùng dạy học - GV: + Hình minh hoạ trang 118, SGK (phóng to nếu có điều kiện). + Tranh (ảnh) hoặc bao bì các loại phân bón. - HS: Một số loại phân bón III. Các hoạt động dạy học Hoạt đông của giáo viên Hoạt đông của của học sinh 1. Khởi động - HS chơi trò chơi dưới sự điều hành của TBHT điều khiển trò chơi: Hộp TBHT quà bí mật + Hãy nêu ví dụ chứng tỏ các loài + Cây xương rồng ưa khô hạn, cây bèo
5. cây khác nhau có nhu cầu về nước tây ưa nước khác nhau? + Hãy nêu ví dụ chứng tỏ cùng một + Cây lúa khi mới cấy và làm đòng cần loài cây, trong những giai đoạn phát lượng nước nhiều. Khi cây lúa ở giai đoạn triển khác nhau cần những lượng chín cần ít nước nước khác nhau? - GV giới thiệu, dẫn vào bài mới 2. Bài mới: * Mục tiêu: Biết mỗi loài thực vật, mỗi giai đoạn phát triển của thực vật có nhu cầu về chất khoáng khác nhau. * Cách tiến hành: Cá nhân - Nhóm – Lớp HĐ1:Vai trò của chất khoáng đối với Nhóm 2 – Lớp thực vật: + Trong đất có các yếu tố nào cần cho + Trong đất có mùn, cát, đất sét, các sự sống và phát triển cuả cây? chất khoáng, xác chết động vật, không khí và nước cần cho sự sống và phát triển của cây. + Khi trồng cây, người ta có phải bón + Khi trồng cây người ta phải bón thêm phân cho cây trồng không? Làm thêm các loại phân khác nhau cho cây như vậy để nhằm mục đích gì? vì khoáng chất trong đất không đủ cho cây sinh trưởng, phát triển tốt và cho năng suất cao. Bón thêm phân để cung cấp đầy đủ các chất khoáng cần thiết cho cây. + Em biết những loài phân nào thường dùng để bón cho cây? + Những loại phân thường dùng để bón cho cây : phân đạm, lân, kali, vô cơ, phân bắc, phân xanh, - GV giảng: Mỗi loại phân cung cấp - Lắng nghe. một loại chất khoáng cần thiết cho cây. Thiếu một trong các loại chất khoáng cần thiết, cây sẽ không thể sinh trưởng và phát triển được. - Cho HS quan sát bao bì một số loại phân bón - Yêu cầu HS quan sát tranh minh hoạ - HS quan sát 4 cây cà chua trang 118 SGK trao đổi và trả lời câu hỏi : Nhóm 4 – Chia sẻ lớp + Các cây cà chua ở hình vẽ trên phát + Cây a phát triển tốt nhất, cây cao, lá triển như thế nào? Hãy giải thích tại
6. sao? xanh, nhiều quả, quả to và mọng vì vậy cây được bón đủ chất khoáng. + Cây b phát triển kém nhất, cây còi cọc, lá bé, thân mềm, rũ xuống, cây không thể ra hoa hay kết quả được là vì cây thiếu ni- tơ. + Cây c phát triển chậm, thân gầy, lá bé, cây không quang hợp hay tổng hợp chất hữu cơ được nên ít quả, quả còi cọc, chậm lớn là do thiếu kali. + Cây d phát triển kém, thân gầy, lùn, lá bé, quả ít, còi cọc, chậm lớn là do cây thiếu phôt pho. + Quan sát kĩ cây a và b, em có nhận xét gì? + Cây a phát triển tốt nhất cho năng suất cao. Cây cần phải được cung cấp đầy đủ các chất khoáng. + Cây b phát triển chậm nhất, chứng tỏ ni- tơ là chất khoáng rất quan trọng đối với thực vật. - GV giảng bài: Trong quá trình sống, - Lắng nghe. nếu không được cung cấp đầy đủ các chất khoáng, cây sẽ phát triển kém, không ra hoa kết quả được hoặc nếu có, sẽ cho năng suất thấp. Ni- tơ (có trong phân đạm) là chất khoáng quan trọng mà cây cần nhiều. HĐ2: Nhu cầu các chất khoáng của Cá nhân – Lớp thực vật: - Gọi HS đọc mục bạn cần biết trang 119 SGK. - 2 HS đọc + Những loại cây nào cần được cung cấp nhiều ni- tơ hơn? + Cây lúa, ngô, cà chua, đay, rau muống, rau dền, bắp cải, cần nhiều ni- tơ hơn. + Những loại cây nào cần được cung cấp nhiều phôt pho hơn? + Cây lúa, ngô, cà chua, cần nhiều phôt pho. + Những loại cây nào cần được cung cấp nhiều kali hơn? + Cây cà rốt, khoai lang, khoai tây, cải củ, cần được cung cấp nhiều kali hơn.
7. + Em có nhận xét gì về nhu cầu chất + Mỗi loài cây khác nhau có một nhu khoáng của cây? cầu về chất khoáng khác nhau. + Hãy giải thích vì sao giai đoạn lúa + Giai đoạn lúa vào hạt không nên bón đang vào hạt không nên bón nhiều nhiều phân đạm vì trong phân đạm có phân? ni- tơ, ni- tơ cần cho sự phát triển của lá. Lúc này nếu lá lúa quá tốt sẽ dẫn đến sâu bệnh, thân nặng, khi gặp gió to dễ bị đổ. + Quan sát cách bón phân ở hình 2 em + Bón phân vào gốc cây, không cho thấy có gì đặc biệt? phân lên lá, bón phân vào giai đoạn cây sắp ra hoa. - GV kết luận, giáo dục BVMT: Mỗi - Lắng nghe. loài cây khác nhau cần các loại chất khoáng với liều lượng khác nhau. Cùng ở một cây, vào những giai đoạn phát triển khác nhau, nhu cầu về chất khoáng cũng khác nhau. Vì vậy cần bón đủ lượng chất khoáng để đám bảo cho cây trồng sinh trưởng và phát triển tốt nhất mà không làm ảnh hưởng xấu tới môi trường đât và nước - Y/c lấy VD thời kì nào của cây cần Ví dụ : Đối với các cây cho quả, người bón nhiêu phân ta thường bón phân vào lúc cây đâm cành, đẻ nhánh hay sắp ra hoa vì ở những giai đoạn đó, cây cần được cung cấp nhiều chất khoáng. 3. HĐ ứng dụng + Nhờ biết được những nhu cầu về chất + Ứng dụng nhu cầu chất khoáng của khoáng của từng loài cây người ta bón cây trong trồng trọt như thế nào? phân thích hợp để cho cây phát triển tốt. Bón phân vào giai đoạn thích hợp cho năng suất cao, chất lượng sản phẩm tốt. 4. HĐ sáng tạo - Thực hành trồng và cung cấp chất khoáng cho một cây ăn lá, theo dõi và ghi vào phiếu nghiên cứu ĐIỀU CHỈNH- BỔ SUNG .......................................................................................................................................... .........................................................................................................................................
8. KHOA HỌC NHU CẦU KHÔNG KHÍ CỦA THỰC VẬT I. Yêu cầu cần đạt KT: HS nắm được vai trò của không khí với thực vật. KN: Vận dụng trong trồng trọt để mang lại năng suất cao TĐ: HS học tập nghiêm túc, tích cực. - NL giải quyết vấn đề và sáng tạo, NL hợp tác, NL sáng tạo * GD BVMT: Một số đặc điểm chính của môi trường và tài nguyên thiên nhiên II. Đồ dùng dạy học - GV: Tranh ảnh - HS: Giấy khổ to và bút dạ. III. Các hoạt động dạy học Hoạt đông của giáo viên Hoạt đông của của học sinh 1. Khởi động - TBHT điều khiển lớp trả lời, nhận + Tại sao khi trồng người ta phải bón xét thêm phân cho cây? + Khi trồng người ta phải bón thêm phân cho cây để cây cho thu hoạch cao. + Thực vật cần các loại khoáng chất nào? Nhu cầu về mỗi loại khoáng chất của thực + Khoáng chất nào cũng cần cho cây. vật giống nhau không? Nhu cầu về mỗi loại khoáng chất của thực vật không giống nhau. - Giới thiệu bài, ghi bảng. 2. Bài mới: * Mục tiêu: Nắm được vai trò của không khí với thực vật * Cách tiến hành: Cá nhân - Nhóm – Lớp HĐ1: Vai trò của không khí trong quá Cá nhân – Lớp trình trao đổi khí của thực vật: + Không khí gồm những thành phần + Không khí gồm hai thành phần chính nào? là khí ô- xi và khí ni- tơ. Ngoài ra, trong không khí còn chứa khí các- bô- níc. + Những khí nào quan trọng đối với + Khí ô- xi và khí các- bô- níc rất quan thực vật? trọng đối với thực vật. - Yêu cầu: Quan sát hình minh hoạ Nhóm 2 – Lớp trang 120, 121, SGK và trả lời câu hỏi. 3.1 Quá trình quang hợp chỉ diễn ra
9. trong điều kiện nào? + Khi có ánh sáng Mặt Trời. 3.2 Bộ phận nào của cây chủ yếu thực + Lá cây là bộ phận chủ yếu. hiện quá trình quang hợp 3.3 Trong quá trình quang hợp, thực vật hút khí gì và thải ra khí gì? + Hút khí các- bô- níc và thải ra khí ô- xi. 3.4 Quá trình hô hấp diễn ra khi nào? + Diễn ra vào ban đêm. 3.5 Bộ phận nào của cây chủ yếu thực hiện quá trình hô hấp? + Lá cây là bộ phận chủ yếu. 3.6 Trong quá trình hô hấp, thực vật + Thực vật hút khí ô- xi, thải ra khí các – hút khí gì và thải ra khí gì? bô- níc và hơi nước. 3.7 Điều gì sẽ xảy ra nếu một trong hai + Nếu quá trình quang hợp hay hô hấp quá trình trên ngừng hoạt động? của thực vật ngừng hoạt động thì thực vật sẽ chết. - HS lên bảng vừa trình bày vừa chỉ vào tranh minh hoạ cho từng quá trình trao đổi khí trong quang hợp, hô hấp. - Theo dõi, nhận xét, khen ngợi những - Lắng nghe. nhóm HS hiểu bài, trình bày mạch lạc, khoa học. + Không khí có vai trò như thế nào đối với thực vật? + Không khí giúp cho thực vật quang hợp và hô hấp. + Những thành phần nào của không khí cần cho đời sống của thực vật? + Khí ô- xi có trong không khí cần cho Chúng có vai trò gì? quá trình hô hấp của thực vật. Khí các- bô- nic có trong không khí cần cho quá trình quang hợp của thực vật. Nếu thiếu khí ô- xi hoặc các- bô- níc thực vật sẽ - GV giảng: Thực vật cần không khí chết. để quang hợp và hô hấp. Cây dù được - Lắng nghe. cung cấp đủ nước, chất khoáng và ánh sáng nhưng thiếu không khí thì cây cũng không sống được. Khí ô- xi là nguyên liệu chính được sử dụng trong hô hấp, sản sinh ra năng lượng trong quá trình trao đổi chất của thực vật. HĐ2: Ứng dụng nhu cầu không khí của thực vật trong trồng trọt: Cá nhân – Lớp + Thực vật “ăn” gì để sống? Nhờ đâu thực vật thực hiện được việc “ăn” để +Thực vật "ăn" khí các-bô-níc. Nhờ quá
10. duy trì sự sống? trình hô hấp và quang hợp + Em hãy cho biết trong trồng trọt con + Muốn cho cây trồng đạt năng suất cao người đã ứng dụng nhu cầu về khí các- hơn thì tăng lượng khí các- bô- níc lên bô- níc, khí ô- xi của thực vật như thế gấp đôi. nào? + Bón phân xanh, phân chuồng cho cây vì khi các loại phân này phân huỷ thải ra nhiều khí các- bô- níc. + Trồng nhiều cây xanh để điều hoà không khí, tạo ra nhiều khí ô- xi giúp bầu không khí trong lành cho người và động vật hô hấp. * GDBVMT: Mỗi thành phần của - HS lắng nghe không khí có vai trò riêng. Cần biết tận dụng vai trò của chúng trong trồng trọt để mang lại hiệu quả kinh tế cao - Yêu cầu HS đọc mục Bạn cần biết trang 121, SGK. 3. HĐ ứng dụng - 2 HS đọc thành tiếng. + Tại sao ban ngày khi đứng dưới tán + Vì lúc ấy dưới ánh sáng Mặt Trời cây lá của cây ta thấy mát mẻ? đang thực hiện quá trình quang hợp. Lượng khí ô- xi và hơi nước từ lá cây thoát ra làm cho không khí mát mẻ. + Tại sao vào ban đêm ta không để nhiều hoa, cây cảnh trong phòng ngủ? + Vì lúc ấy cây đang thực hiện quá trình hô hấp, cây sẽ hút hết lượng khí ô- xi có trong phòng và thải ra nhiều khí các- bô- níc làm cho không khí ngột ngạt và ta sẽ bị mệt. 4. HĐ sáng tạo + Để đảm bảo sức khoẻ cho con người + Lượng khí các- bô- níc trong thành và động vật thì giải pháp có hiệu quả phố đông dân, khu công nghiệp nhiều nhất là trồng cây xanh hơn mức cho phép? Giải pháp nào có hiệu quả nhất cho vấn đề này? ĐIỀU CHỈNH- BỔ SUNG .......................................................................................................................................... ...............................................................................................................................