Giáo án Khoa học Lớp 4 - Tuần 27 - Năm học 2021-2022

Nội dung tài liệu: Giáo án Khoa học Lớp 4 - Tuần 27 - Năm học 2021-2022

1. KHOA HỌC QUAN HỆ THỨC ĂN TRONG TỰ NHIÊN I. Yêu cầu cần đạt 1. Kiến thức - Nắm được mối quan hệ thức ăn trong tự nhiên. 2. Kĩ năng - Vẽ sơ đồ mối quan hệ sinh vật này là thức ăn của sinh vật kia. 3. Thái độ - HS có ý thức bảo vệ môi trường tự nhiên 4. Góp phần phát triển các năng lực: - NL làm việc nhóm, NL giải quyết vấn đề và sáng tạo, NL hợp tác *KNS: - Khái quát, tổng hợp thông tin về sự trao đổi chất ở thực vật - Phân tích, so sánh, phán đoán về thức ăn của các sinh vật trong tự nhiên - Giao tiếp và hợp tác giữa các thành viên trong nhóm II. Đồ dùng dạy học - GV: + Hình minh hoạ trang 130, SGK (phóng to). + Hình minh họa trang 131, SGK phôtô theo nhóm. - HS: Một số tờ giấy A4. III. Hoạt động dạy học Hoạt đông của giáo viên Hoạt đông của của học sinh 1. Khởi động - HS chơi trò chơi dưới sự điều hành của TBHT điều khiển trò chơi: Hộp TBHT quà bí mật + Thế nào là sự trao đổi chất ở + Động vật lấy từ môi trường thức ăn, động vật? nước uống và thải ra các chất cặn bã, khí các - bô- níc, nước tiểu, + Bạn hãy vẽ sơ đồ sự trao đổi chất + HS lên vẽ sơ đồ sau đó trình bày. ở động vật. Sau đó trình bày theo sơ đồ? - GV giới thiệu, dẫn vào bài mới 2. Bài mới * Mục tiêu: - Nắm được mối quan hệ thức ăn trong tự nhiên.
2. - Vẽ sơ đồ mối quan hệ sinh vật này là thức ăn của sinh vật kia * Cách tiến hành: Cá nhân - Nhóm – Lớp a.Giới thiệu bài: Nhóm 4 – Lớp + Thức ăn của thực vật là gì? + Thức ăn của thực vật là nước, khí các- bô- níc, các chất khoáng hoà tan trong đất. + Thức ăn của động vật là thực vật + Thức ăn của động vật là gì? hoặc động vật. - GV: Thực vật sống là nhờ chất hữu - Lắng nghe. cơ tổng hợp được rễ hút từ lớp đất trồng lên và lá quang hợp. Động vật sống được là nhờ nguồn thức ăn từ thực vật hay thịt của các loài động vật khác. Thực vật và động vật có các mối quan hệ với nhau về nguồn thức ăn như thế nào? Chúng ta cùng tìm hiểu trong bài học hôm nay. b. Tìm hiểu bài: HĐ1: Mối quan hệ giữa thực vật và các yếu tố vô sinh trong tự nhiên: Nhóm 2 – Lớp - Cho HS quan sát hình trang 130, SGK, trao đổi và trả lời câu hỏi sau: + "Thức ăn" của cây ngô là gì? + “Thức ăn” của cây ngô dưới năng lượng của ánh sáng Mặt Trời: cây ngô hấp thụ khí các- bô- níc, nước, các chất + Từ những "thức ăn" đó, cây ngô có khoáng hoà tan trong đất. thể tạo ra những chất dinh dưỡng nào + Cây ngô tạo ra chất bột đường, chất nuôi cây? đạm,.... + Ý nghĩa của chiều các mũi tên có trong sơ đồ? + Chiều mũi tên chỉ vào lá cho biết cây hấp thụ khí các- bô- níc qua lá, chiều mũi tên chỉ vào rễ cho biết cây hấp thụ - GV vừa chỉ vào hình minh hoạ và nước, các chất khoáng qua rễ. giảng: Hình vẽ này thể hiện mối quan hệ
3. về thức ăn của thực vật giữa các yếu tố vô sinh là nước, khí các- bô- níc để tạo ra các yếu tố hữu sinh là các chất dinh dưỡng như chất bột đường, chất đạm, Mũi tên xuất phát từ khí các- bô- níc và - Quan sát, lắng nghe. chỉ vào lá của cây ngô cho biết khí các- bô- níc được cây ngô hấp thụ qua lá. Mũi tên xuất phát từ nước, các chất khoáng và chỉ vào rễ của cây ngô cho biết nước, các chất khoáng được cây ngô hấp thụ qua rễ. + Theo em, thế nào là yếu tố vô sinh, + Yếu tố vô sinh là những yếu tố không thế nào là yếu tố hữu sinh? Cho ví dụ? thể sinh sản được mà chúng đã có sẵn trong tự nhiên như: nước, khí các- bô- níc. Yếu tố hữu sinh là những yếu tố có thể sản sinh tiếp được như chất bột đường, chất đạm. - Kết luận: Thực vật không có cơ quan tiêu hoá riêng nhưng chỉ có thực vật mới - Lắng nghe. trực tiếp hấp thụ năng lượng ánh sáng Mặt Trời và lấy các chất vô sinh như nước, khí các- bô- níc để tạo thành các chất dinh dưỡng như chất bột đường, chất đạm để nuôi chính thực vật. - GV: Các em đã biết, thực vật cũng chính là nguồn thức ăn vô cùng quan trọng của một số loài động vật. Mối quan hệ này như thế nào? Chúng thức ăn cùng tìm hiểu ở hoạt động 2. Hoạt động2: Mối quan hệ thức ăn giữa các sinh vật: Cá nhân – Nhóm 2– Lớp + Thức ăn của châu chấu là gì? + Là lá ngô, lá cỏ, lá lúa, + Giữa cây ngô và châu chấu có mối + Cây ngô là thức ăn của châu chấu. quan hệ gì? + Thức ăn của ếch là gì? + Là châu chấu. + Giữa châu chấu và ếch có mối quan + Châu chấu là thức ăn của ếch. hệ gì? + Giữa lá ngô, châu chấu và ếch có quan hệ gì? + Lá ngô là thức ăn của châu chấu, châu chấu là thức ăn của ếch. ** Mối quan hệ giữa cây ngô, châu
4. chấu và ếch gọi là mối quan hệ thức ăn, - Lắng nghe. sinh vật này là thức ăn của sinh vật kia. - Phát hình minh họa trang 131, SGK cho từng nhóm. Sau đó yêu cầu HS vẽ mũi tên để chỉ sinh vật này là thức ăn của sinh vật kia. - Gọi HS trình bày, GV nhận xét phần sơ đồ của nhóm và trình bày của đại diện. - Kết luận: Vẽ sơ đồ bằng chữ lên bảng. Sơ đồ: - Cây ngô, châu chấu, ếch đều là các Cây ngô Châu chấu Ếch sinh vật. Đây chính là quan hệ thức ăn giữa các sinh vật trong tự nhiên. Sinh - Lắng nghe vật này là thức ăn của sinh vật kia. HĐ3:Trò chơi: “Ai nhanh nhất” Nhóm 4 – Lớp GV tổ chức cho HS thi vẽ sơ đồ thể Ví dụ một số sơ đồ hiện mối quan hệ thức ăn giữa các sinh vật trong tự nhiên. (Khuyến khích HS vẽ sơ đồ chứ không viết) sau đó tô màu Cỏ Cá Người cho đẹp. - Nhận xét về sơ đồ của từng nhóm: Lá rau Sâu Chim sâu Đúng, đẹp, trình bày lưu loát, khoa học. GV có thể gợi ý HS vẽ các mối quan hệ thức ăn sau: Lá cây Sâu Gà. Cỏ Hươu Hổ. Cỏ Thỏ Cáo Hổ . - Ghi nhớ kiến thức của bài. - Trang trí sơ đồ mối quan hệ thức ăn và trưng bày ở góc học tập 3. HĐ ứng dụng 4. HĐ sáng tạo
5. KHOA HỌC CHUỖI THỨC ĂN TRONG TỰ NHIÊN I. Yêu cầu cần đạt 1. Kiến thức - Nêu được ví dụ về chuỗi thức ăn trong tự nhiên. 2. Kĩ năng - Thể hiện mối quan hệ về thức ăn giữa sinh vật này với sinh vật khác bằng sơ đồ. 3. Thái độ - HS học tập nghiêm túc, tích cực. 4. Góp phần phát triển các năng lực: - NL giải quyết vấn đề và sáng tạo, NL hợp tác, NL sáng tạo * KNS: - Bình luận, khái quát, tổng hợp các thông tin để biết mối quan hệ thức ăn trong tự nhiên rất đa dạng - Phân tích, phán đoán và hoàn thành 1 sơ đồ chuỗi thức ăn trong tự nhiên - Đảm nhận trách nhiệm xây dựng kế hoạch và kiên định thực hiện kế hoạch cho bản thân để ngăn chặn các hành vi phá vỡ cân bằng chuỗi thức ăn trong tự nhiên II. Đồ dùng dạy học - GV: + Hình minh họa trang 132, SGK phô tô theo nhóm. + Hình minh hoạ trang 133, SGK (phóng to). - HS: Giấy A3 và bút dạ. III. Hoạt động dạy học Hoạt đông của giáo viên Hoạt đông của của học sinh 1, Khởi động - TBHT điều khiển lớp trả lời, nhận xét + Nêu một số ví dụ về chuỗi thức ăn? + Cỏ là thức ăn của thỏ, thỏ là thức ăn của cáo, cáo chết xác bị phân huỷ và là thức ăn của cỏ. - Giới thiệu bài, ghi bảng. ..... 2. Bài mới * Mục tiêu: - Nêu được ví dụ về chuỗi thức ăn trong tự nhiên.
6. - Thể hiện mối quan hệ về thức ăn giữa sinh vật này với sinh vật khác bằng sơ đồ * Cách tiến hành: Cá nhân - Nhóm – Lớp HĐ1: Mối quan hệ thức ăn giữa các Nhóm 4 – Lớp sinh vật với nhau, giữa sinh vật với yếu tố vô sinh: - Chia nhóm, mỗi nhóm gồm 4 HS và phát phiếu có hình minh họa trang 132, SGK cho từng nhóm. - Gọi 1 HS đọc yêu cầu trong phiếu (Dựa vào hình 1 để xây dựng sơ đồ - Hoàn thành sơ đồ bằng mũi tên và chữ, (bằng chữ và mũi tên) chỉ ra mối quan nhóm trưởng điều khiển các bạn lần lượt hệ qua lại giữa cỏ và bò trong một bãi giải thích sơ đồ. chăn thả bò). - Yêu cầu HS hoàn thành phiếu sau đó viết lại sơ đồ mối quan hệ giữa bò và cỏ bằng chữ và giải thích sơ đồ đó. GV đi giúp đỡ các nhóm để đảm bảo HS nào cũng được tham gia. - Gọi các nhóm trình bày. Yêu cầu các nhóm khác theo dõi và bổ sung. - Nhận xét sơ đồ, giải thích sơ đồ của từng nhóm. - Đại diện của 4 nhóm lên trình bày. + Thức ăn của bò là gì? + Giữa cỏ và bò có quan hệ gì? - Trao đổi và tiếp nối nhau trả lời. + Trong quá trình sống bò thải ra môi trường cái gì? Cái đó có cần thiết cho sự phát triển của cỏ không? + Là cỏ. + Nhờ đâu mà phân bò được phân huỷ? + Quan hệ thức ăn, cỏ là thức ăn của bò. + Bò thải ra môi trường phân và nước tiểu cần thiết cho sự phát triển của cỏ. + Phân bò phân huỷ tạo thành chất gì cung cấp cho cỏ? + Nhờ các vi khuẩn mà phân bò được phân huỷ. + Phân bò phân huỷ thành các chất khoáng cần thiết cho cỏ. Trong quá trình + Giữa phân bò và cỏ có mối quan hệ phân huỷ, phân bò còn tạo ra nhiều khí gì? các- bô- níc cần thiết cho đời sống của cỏ.
7. - Viết sơ đồ lên bảng: + Quan hệ thức ăn. Phân bò là thức ăn của cỏ. Phân bò Cỏ Bò. + Trong mối quan hệ giữa phân bò, cỏ, bò đâu là yếu tố vô sinh, đâu là yếu tố hữu sinh? + Chất khoáng do phân bò phân hủy để - Vừa chỉ vào hình minh họa, sơ đồ nuôi cỏ là yếu tố vô sinh, cỏ và bò là yếu bằng chữ và giảng: Cỏ là thức ăn của bò, tố hữu sinh. trong quá trình trao đổi chất, bò thải ra - Quan sát, lắng nghe. môi trường phân. Phân bò thải ra được các vi khuẩn phân hủy trong đất tạo thành các chất khoáng. Các chất khoáng này lại trở thành thức ăn của cỏ. HĐ2: Chuỗi thức ăn trong tự nhiên: - Tổ chức cho HS hoạt động theo cặp. - Yêu cầu: Quan sát hình minh họa trang 133, SGK, trao đổi và trả lời câu hỏi. + Hãy kể tên những gì được vẽ trong Nhóm 2 – Lớp sơ đồ? + Sơ đồ trang 133, SGK thể hiện gì? + Chỉ và nói rõ mối quan hệ về thức + Hình vẽ cỏ, thỏ, cáo, sự phân hủy xác ăn trong sơ đồ? chết động vật nhờ vi khuẩn. + Thể hiện mối quan hệ về thức ăn trong - GV: Đây là sơ đồ về một trong các tự nhiên. chuỗi thức ăn trong tự nhiên: Cỏ là thức + Cỏ là thức ăn của thỏ, thỏ là thức ăn ăn của thỏ, thỏ là thức ăn của cáo, xác của cáo, xác chết của cáo được vi khuẩn chết của cáo là thức ăn của nhóm vi phân hủy thành chất khoáng, chất khuẩn ngoại sinh. Nhờ có nhóm vi khoáng này được rễ cỏ hút để nuôi cây. khuẩn ngoại sinh mà các xác chết hữu cơ - Quan sát, lắng nghe. trở thành các chất khoáng (chất vô cơ). Những chất khoáng này lại trở thành thức ăn của cỏ và các cây khác. Người ta gọi những mối quan hệ về thức ăn trong tự nhiên là chuỗi thức ăn. Chuỗi thức ăn là một dãy bao gồm nhiều sinh vật, mỗi loài là một mắc xích thức ăn, mỗi “mắc
8. xích” thức ăn tiêu thụ mắt xích ở phía + Chuỗi thức ăn là mối quan hệ về thức trước nó bị mắc xích ở phía sau tiêu thụ. ăn giữa các sinh vật trong tự nhiên. Sinh + Thế nào là chuỗi thức ăn? vật này ăn sinh vật kia và chính nó lại là + Theo em, chuỗi thức ăn bắt đầu từ thức ăn cho sinh vật khác. sinh vật nào? + Từ thực vật. - Kết luận: Trong tự nhiên có rất nhiều chuỗi thức ăn, các chuỗi thức ăn thường - Lắng nghe. bắt đầu từ thực vật. Thông qua chuỗi thức ăn, các yếu tố vô sinh và hữu sinh liên hệ mật thiết với nhau thành một - Nêu ví dụ về chuỗi thức ăn chuỗi khép kín. - Vẽ và trang trí một chuỗi thức ăn và 3. Hoạt động ứng dụng trưng bày tại góc học tập 4. Hoạt động sáng tạo ĐIỀU CHỈNH- BỔ SUNG ...................................................................................................................................... ...................................................................................................................................... ..................................................................................................................................